ΣΟΚ ΚΑΙ ΔΕΟΣ ΣΤΗ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ — ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΑΝΑΒΡΑΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΚΑΙ ΑΡΠΑΓΗ, ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ, ΕΝΟΣ ΗΓΕΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ – «ΘΑ ΚΡΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΟΧΗ» – ΕΝΤΟΝΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΦΟΒΟΙ ΓΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΛΛΗΨΗ ΜΑΔΟΥΡΟ

Τα χαράματα της 3ης Ιανουαρίου σημειώθηκε μια αιφνίδια και μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα, η οποία οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Το γεγονός αυτό παρουσιάστηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ ως αποκορύφωμα μιας οργανωμένης και μεθοδικής προσπάθειας για τερματισμό της εξουσίας του σημερινού καθεστώτος. Εδώ και μήνες, οι ΗΠΑ είχαν αναπτύξει ναυτικές δυνάμεις, πραγματοποιούσαν επιθέσεις κατά στόχων που συνδέονταν —όπως υποστήριζαν— με διακίνηση ναρκωτικών και προέβαιναν σε κατασχέσεις πετρελαιοφόρων, με δεκάδες νεκρούς. Παράλληλα, αξιωματούχοι της Βενεζουέλας κατήγγειλαν ότι ο πραγματικός στόχος των ΗΠΑ ήταν ο έλεγχος των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων. Ο Τραμπ, σε συνέντευξή του στο Φοξ Νιους, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσινγκτον θα εμπλακεί έντονα πλέον στη βιομηχανία πετρελαίου της χώρας.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων, Νταν Κέιν, εξήγησε ότι η επιχείρηση είχε σχεδιαστεί προσεκτικά και αξιοποιούσε εμπειρία δεκαετιών. Συμμετείχαν πάνω από εκατόν πενήντα αεροσκάφη, έπειτα από προσωπική εντολή του Τραμπ. Ο ίδιος ο αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την αποστολή «άψογη», επιμένοντας ότι οι δυνατότητες άμυνας της Βενεζουέλας αποδείχθηκαν πλήρως ανίκανες να αντιδράσουν. Τόνισε ότι όλα έγιναν μέσα στη νύχτα, γρήγορα και με απόλυτο έλεγχο, παρουσιάζοντας την επιχείρηση ως ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ.

Μετά τη σύλληψή τους, ο Μαδούρο και η Σίλια Φλόρες μεταφέρθηκαν στο πολεμικό πλοίο USS Iwo Jima και ακολούθως πρόκειται να οδηγηθούν στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζουν βαριές κατηγορίες, όπως συνωμοσία για ναρκο-τρομοκρατία, εισαγωγή κοκαΐνης, παράνομη κατοχή όπλων και οργάνωση απαγωγών και δολοφονιών. Οι ποινές ενδέχεται να φθάσουν μέχρι και σε ισόβια κάθειρξη πολλαπλών δεκαετιών.

Στη συνέντευξη Τύπου στη Φλόριντα, ο Ντόναλντ Τραμπ φρόντισε να δώσει έναν καθαρά πολιτικό χαρακτήρα στα γεγονότα. Εμφάνισε τη σύλληψη ως απόδειξη ότι οι ΗΠΑ μπορούν να ενεργούν γρήγορα και αποφασιστικά όπου θεωρούν ότι απειλούνται τα συμφέροντά τους. Περιέγραψε την επιχείρηση ως μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του αμερικανικού στρατού, υποστηρίζοντας ότι καμία άλλη χώρα δεν θα μπορούσε να επιτύχει κάτι ανάλογο σε τόσο σύντομο χρόνο. Παράλληλα, επιτέθηκε με σκληρούς χαρακτηρισμούς στον Μαδούρο, τον οποίο αποκάλεσε «δικτάτορα» και «τρομοκράτη», διαβεβαιώνοντας ότι «τελικά απομακρύνθηκε».

Το πιο καθοριστικό σημείο των δηλώσεών του ήταν η ανακοίνωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάβουν προσωρινά τη διοίκηση της Βενεζουέλας, μέχρι —όπως είπε— να διασφαλιστεί μια «ασφαλής, σωστή και δίκαιη» μετάβαση. Δεν διευκρίνισε όμως τους μηχανισμούς, τη νομική βάση ούτε το χρονοδιάγραμμα αυτής της κίνησης. Τονίζοντας ότι όλα τα μέσα παραμένουν διαθέσιμα, προειδοποίησε τα στελέχη της κυβέρνησης και του στρατού της Βενεζουέλας ότι όποιος αντισταθεί θα αντιμετωπίσει την ίδια μοίρα με τον Μαδούρο. Αποκάλυψε μάλιστα ότι υπήρχε ετοιμότητα για δεύτερο κύμα επιθέσεων, το οποίο τελικά δεν χρειάστηκε.

Παράλληλα, η Μαρία Κορίνα Ματσάδο έκανε λόγο για «απελευθέρωση» της χώρας και κάλεσε τον Εντμούντο Γκονθάλες Ουρουτία να αναγνωριστεί ως ανώτατος διοικητής των ενόπλων δυνάμεων. Ωστόσο, το αν θα επιστρέψει και πότε, παραμένει ασαφές. Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας, Βλαντιμίρ Παδρίνο Λόπες, κατήγγειλε την επιχείρηση ως ωμή εισβολή που έπληξε αμάχους και απείλησε τη σταθερότητα της περιοχής, ζητώντας διεθνή καταδίκη. Ρωσία και Κίνα εξέφρασαν έντονη αντίθεση.

Σε ανάρτησή του, ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι ο Μαδούρο και η Φλόρες κρατούνται σε άγνωστη τοποθεσία και ότι εκδόθηκαν δύο κατηγορητήρια. Η Παμ Μπόντι δήλωσε ότι η αμερικανική δικαιοσύνη θα επιβάλει τις βαρύτερες δυνατές ποινές, ενώ νέο κατηγορητήριο περιγράφει τον Μαδούρο και τους συνεργάτες του ως κέντρο ενός συστήματος που, για δεκαετίες, εκμεταλλεύτηκε την κρατική εξουσία για τη διακίνηση ναρκωτικών προς τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβάνοντας και τον γιο του προέδρου.

Σε όλη αυτή την υπόθεση, ο τρόπος που ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε τα γεγονότα —ως επίδειξη αμερικανικής κυριαρχίας, ως «σωτήρια» επιχείρηση και ως προανάγγελο άμεσου ελέγχου της χώρας— διαμόρφωσε το βασικό πολιτικό μήνυμα: οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι έχουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον καθορισμό του μέλλοντος της Βενεζουέλας.