Ο πλανήτης Άρης παραμένει ο μεγάλος στόχος της επανδρωμένης διαστημικής εξερεύνησης για τη NASA, καθώς θεωρείται ένα από τα ελάχιστα μέρη στο ηλιακό σύστημα όπου μπορεί να υπήρξε κάποτε ζωή. Ωστόσο, η μετάβαση ανθρώπων στον Κόκκινο Πλανήτη εξακολουθεί να αποτελεί τεράστια τεχνολογική και επιχειρησιακή πρόκληση. Με τα σημερινά δεδομένα, ένα ταξίδι προς τον Άρη διαρκεί συνήθως αρκετούς μήνες, ενώ μια πλήρης αποστολή με επιστροφή μπορεί να απαιτήσει πολυετή παραμονή μακριά από τη Γη.
Έρχεται όμως μία νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Acta Astronautica, η οποία προτείνει μια ασυνήθιστη αλλά εντυπωσιακή δυνατότητα: ένα ιδιαίτερα γρήγορο ταξιδιωτικό «παράθυρο» προς και από τον Άρη το 2031, το οποίο θα μπορούσε θεωρητικά να περιορίσει μια αποστολή μετ’ επιστροφής στις 153 ημέρες συνολικά. Η μελέτη υπογράφεται από τον Marcelo de Oliveira Souza του State University of Northern Rio de Janeiro και εξετάζει πώς δεδομένα τροχιών μικρών σωμάτων, και ειδικά του αστεροειδούς 2001 CA21, μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό ταχύτερων διαπλανητικών διαδρομών.
Σύμφωνα με την Daily Mail, το σενάριο βασίζεται στο φαινόμενο της λεγόμενης αντίθεσης του Άρη, που συμβαίνει περίπου κάθε 26 μήνες, όταν η Γη περνά ανάμεσα στον Ήλιο και τον Άρη και οι δύο πλανήτες βρίσκονται στην ίδια πλευρά του ηλιακού συστήματος. Σε τέτοιες περιόδους, ο Άρης έρχεται πιο κοντά στη Γη, γεγονός που κάνει θεωρητικά ευνοϊκότερες ορισμένες αποστολές. Η μελέτη εξέτασε τις αντιθέσεις των ετών 2027, 2029 και 2031 και κατέληξε ότι μόνο το παράθυρο του 2031 προσφέρει αυτή τη συγκεκριμένη, εξαιρετικά γρήγορη γεωμετρία πτήσης.
Το χρονοδιάγραμμα των 153 ημερών και το πιο ρεαλιστικό σενάριο
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, ένα σκάφος θα έπρεπε να αναχωρήσει από τη Γη στις 20 Απριλίου 2031, να φτάσει στον Άρη στις 23 Μαΐου, να παραμείνει εκεί ακριβώς 30 ημέρες και να ξεκινήσει την επιστροφή στις 22 Ιουνίου, ώστε να επιστρέψει στη Γη στις 20 Σεπτεμβρίου. Αυτό δίνει συνολική διάρκεια αποστολής 153 ημερών. Οι ερευνητές, πάντως, χαρακτηρίζουν το χρονοδιάγραμμα αυτό «ακραίο», καθώς απαιτεί εξαιρετικά υψηλή ενέργεια πρόωσης και πολύ αυστηρή ακρίβεια στους χρονισμούς.
Για τον λόγο αυτό, η ίδια μελέτη προτείνει και ένα πιο ρεαλιστικό σενάριο, διάρκειας 226 ημερών, το οποίο κρίνεται καλύτερα ισορροπημένο ανάμεσα στον χρόνο πτήσης και στις ενεργειακές απαιτήσεις. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι αυτό το σενάριο ενδέχεται να είναι πιο συμβατό με μελλοντικά συστήματα πυρηνικής θερμικής πρόωσης ή υβριδικές τεχνολογίες, που σήμερα ακόμη αναπτύσσονται.
Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο: η μελέτη δεν λέει ότι η ανθρωπότητα είναι έτοιμη να πάει και να επιστρέψει από τον Άρη σε πέντε μήνες. Δείχνει όμως ότι, κάτω από πολύ συγκεκριμένες τροχιακές και τεχνολογικές προϋποθέσεις, υπάρχουν παράθυρα που μπορεί να μειώσουν εντυπωσιακά τον χρόνο αποστολής. Πρόκειται περισσότερο για μια ένδειξη των θεωρητικών ορίων του μελλοντικού σχεδιασμού παρά για άμεσο επιχειρησιακό σχέδιο.
Ο μεγάλος στόχος της NASA ο Άρης
Η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή η NASA εξακολουθεί να βλέπει τον Άρη ως τον μακροπρόθεσμο στόχο της επανδρωμένης εξερεύνησης. Στην επίσημη σελίδα της αναφέρει ότι ο Κόκκινος Πλανήτης παραμένει ο «ορίζοντας-στόχος» της ανθρώπινης εξερεύνησης, καθώς είναι ένα από τα λίγα σημεία στο ηλιακό σύστημα όπου γνωρίζουμε ότι ίσως υπήρξε ζωή στο παρελθόν.
Αν τελικά η τεχνολογία πρόωσης προχωρήσει αρκετά ώστε τέτοιες διαδρομές να γίνουν εφικτές, το όφελος θα ήταν τεράστιο. Ένα ταχύτερο ταξίδι προς τον Άρη δεν σημαίνει μόνο λιγότερο χρόνο αποστολής. Σημαίνει και μικρότερη έκθεση των αστροναυτών στην κοσμική ακτινοβολία, λιγότερες απαιτήσεις σε τρόφιμα, νερό και αναλώσιμα, καθώς και χαμηλότερο συνολικό ρίσκο για την υγεία και την ασφάλεια του πληρώματος. Αυτοί είναι από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η επιστημονική κοινότητα αναζητεί συνεχώς συντομότερες διαπλανητικές διαδρομές.
Με απλά λόγια, η νέα μελέτη δεν υπόσχεται ότι το ταξίδι στον Άρη έγινε ξαφνικά εύκολο. Δείχνει όμως ότι η σωστή αξιοποίηση τροχιακών δεδομένων και νέων τεχνολογιών μπορεί, στο μέλλον, να αλλάξει δραστικά όσα θεωρούσαμε δεδομένα για την απόσταση ανάμεσα στη Γη και τον Κόκκινο Πλανήτη. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον εύρημά της: ότι ο δρόμος προς τον Άρη μπορεί να μην είναι πάντα τόσο μακρύς όσο πιστεύαμε.
