Η Tesla εμφανίζεται να έχει ελάχιστη ή και μηδενική φορολογική επιβάρυνση στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνολικές της δραστηριότητες έχουν αποφέρει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Reuters, η εταιρεία φέρεται να κέρδισε φορολογικό όφελος περίπου 400 εκατ. δολαρίων μέσω μιας συνηθισμένης, αλλά αμφιλεγόμενης πρακτικής των πολυεθνικών, γνωστής ως μεταφορά κερδών.
Το πρακτικό αποτέλεσμα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που εξέτασε το πρακτορείο, ήταν κέρδη ύψους 18 δισ. ευρώ να εμφανίζονται σε θυγατρικές της Tesla στη Σιγκαπούρη και την Ολλανδία, χωρίς αντίστοιχη φορολόγηση στις δύο χώρες. Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τα κέρδη δεν δηλώθηκαν στις αμερικανικές αρχές, αποφεύγοντας τη φορολογική επιβάρυνση στις ΗΠΑ.
Το Reuters αναφέρει ότι μελέτησε χιλιάδες σελίδες εγγράφων που υπέβαλε η Tesla και οι θυγατρικές της σε ρυθμιστικές αρχές 14 χωρών σε Ευρώπη, Ασία και Βόρεια Αμερική, καθώς και δημόσιες παρουσιάσεις και δηλώσεις στελεχών της εταιρείας. Παράλληλα, μίλησε με περισσότερους από 20 αναλυτές, ακαδημαϊκούς και φορολογικούς ειδικούς.
Η αποκάλυψη έρχεται σε αντίθεση με τις δημόσιες διαβεβαιώσεις του Έλον Μασκ, ο οποίος έχει υποστηρίξει ότι οι επιχειρήσεις του δεν αξιοποιούν ύποπτα φορολογικά «παραθυράκια». Στην προεκλογική περίοδο του 2024, στο πλευρό του Ντόναλντ Τραμπ, είχε δηλώσει δημόσια ότι απορρίπτει τέτοιες προτάσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δομή θυγατρικών και η μεταφορά πνευματικής ιδιοκτησίας σε εταιρικά σχήματα εκτός ΗΠΑ. Όπως σημειώνουν ειδικοί που επικαλείται το Reuters, η συγκεκριμένη αρχιτεκτονική επιτρέπει σε μια πολυεθνική να δηλώνει κέρδη σε χώρες με χαμηλότερη φορολογία, ακόμη κι όταν η βασική επιχειρηματική αξία έχει παραχθεί αλλού.
Σύμφωνα με τα έγγραφα που επικαλείται το πρακτορείο, η Tesla Motors Singapore Holding φέρεται να έλαβε τα τελευταία χρόνια κέρδη περίπου 18 δισ. δολαρίων από θυγατρική της στην Ολλανδία. Η ολλανδική εταιρική δομή, όπως περιγράφεται, δεν διαθέτει εργαζομένους και δεν υποχρεούται να πληρώνει φόρους στην Ολλανδία, ενώ αντίστοιχη απαλλαγή φαίνεται να ισχύει και για τη θυγατρική στη Σιγκαπούρη.
Το ρεπορτάζ υπογραμμίζει ότι η πρακτική αυτή δεν είναι παράνομη, όμως εγείρει ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο οι μεγάλες τεχνολογικές και βιομηχανικές εταιρείες διαχειρίζονται τη φορολογία τους διεθνώς. Η Tesla, από την ίδρυσή της το 2003, έχει αναφέρει ουσιαστικά μόνο μία χρονιά με φόρο στις ΗΠΑ, το 2023, και αυτό σε περιορισμένο ύψος.
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η εταιρεία έχει καταβάλει σημαντικά μεγαλύτερα ποσά φόρων σε άλλες χώρες, ενώ το 2023 και το 2024 τα έσοδα της θυγατρικής της στην Ολλανδία εμφανίζονται ιδιαίτερα αυξημένα. Η ετήσια έκθεση της Tesla στις αμερικανικές αρχές τον Ιανουάριο αφήνει πάντως ανοικτό το ενδεχόμενο να έχει αλλάξει η φορολογική της τακτική, καθώς πάνω από το 90% των κερδών του 2025 καταγράφηκαν στις ΗΠΑ, σε αντίθεση με την προηγούμενη πενταετία.
Το ζήτημα της μεταφοράς κερδών βρίσκεται εδώ και χρόνια στο μικροσκόπιο φορολογικών αρχών και του Κογκρέσου στις ΗΠΑ. Το νέο ρεπορτάζ, ωστόσο, επαναφέρει με ένταση το ερώτημα για το πόσο διαφανής είναι στην πράξη η φορολογική εικόνα των κολοσσών που εμφανίζονται ως πρωταγωνιστές της πράσινης τεχνολογίας και της νέας οικονομίας.
