Σε νέα φάση αντιπαράθεσης και κοινωνικής κατακραυγής βρίσκεται η υπόθεση ενός νεαρού χρήστη της πλατφόρμας TikTok, ο οποίος κατηγορείται ότι έχει δημοσιεύσει επανειλημμένα βίντεο με απειλές και υβριστικό περιεχόμενο κατά ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ). Οι αναρτήσεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από πολίτες και οργανώσεις, ενώ οι διωκτικές αρχές διατηρούν ανοιχτή διερεύνηση για τα προβλεπόμενα από το νόμο αδικήματα.
Η υπόθεση εγείρει σοβαρά ζητήματα σχετικά με την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, το περιεχόμενο που διακινείται στα κοινωνικά δίκτυα και το πλαίσιο εφαρμογής της σχετικής ποινικής και διοικητικής νομοθεσίας, ιδίως όταν πρόκειται για εκφράσεις που μπορούν να υποκινήσουν βία ή διάκριση.
Αιχμηρά Βίντεο και Κοινωνική Αντίδραση
Σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης που έχουν καλύψει το θέμα, οι εν λόγω αναρτήσεις περιλαμβάνουν εκφράσεις στις οποίες ο προσβεβλημένος χρήστης περιέγραφε άτομα με αναπηρία με απαξιωτικούς, ακραία υβριστικούς όρους, φτάνοντας σε σημείο να αναφέρεται με τρόπο που υπονοεί ότι δεν πρέπει να έχουν θέση στην κοινωνία ή να αντιμετωπίζονται με βία.
Η κοινωνική αντίδραση ήταν άμεση, με πολλούς πολίτες να καταδικάζουν την συμπεριφορά ως ρατσιστική και απαράδεκτη, ενώ εκπρόσωποι φορέων υπέρ των δικαιωμάτων των ΑμεΑ ζήτησαν την παρέμβαση της Δικαιοσύνης και των αρμόδιων αρχών για την ποινική και κοινωνική αξιολόγηση του περιεχομένου.
Νομική Διάσταση και Αστυνομική Δράση
Σύμφωνα με τον δημοσιογραφικό λόγο, η Ελληνική Αστυνομία, μέσω της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, έχει ήδη ταυτοποιήσει τον 21χρονο που εμφανίζεται σε αυτά τα βίντεο και έχει σχηματιστεί δικογραφία σε βάρος του για ενδεχόμενες ποινικές παραβάσεις.
Παρά τις προανακριτικές ενέργειες και τις προσπάθειες των αρχών να τον προσεγγίσουν, ο νεαρός φέρεται να έχει διαφύγει στο εξωτερικό, συγκεκριμένα στη Βουλγαρία, με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η άμεση σύλληψή του. Οι ελληνικές διωκτικές υπηρεσίες έχουν ενημερώσει τις συναρμόδιες αρχές για τυχόν προσπάθεια επιστροφής του στα ελληνικά σύνορα, ώστε να ασκηθούν τα νόμιμα μέτρα σύλληψης και προσαγωγής στο πλαίσιο της ελληνικής δικαιοδοσίας.
Η διερεύνηση αυτή εκτείνεται στη συλλογή ψηφιακών στοιχείων, στην αξιολόγηση των αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην εκτίμηση τυχόν άλλων ποινικών άρθρων που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν βάσει του Ποινικού Κώδικα περί δημόσιας υποκίνησης μίσους ή βίας.
Κοινωνική Προστασία και Αντιμετώπιση Διακρίσεων
Η υπόθεση επανέρχει στην επικαιρότητα τον δημόσιο διάλογο για τα όρια της ελευθερίας έκφρασης στα κοινωνικά δίκτυα και για τα μέσα με τα οποία η Πολιτεία και οι κοινωνικοί θεσμοί μπορούν να προστατεύσουν ευάλωτες ομάδες, όπως είναι τα άτομα με αναπηρία. Η χρήση χυδαίων χαρακτηρισμών, απειλών ή ρητορικής που υποβαθμίζει την αξία οποιασδήποτε ομάδας ανθρώπων αντιβαίνει σε βασικές αρχές της κοινωνικής συνοχής και της ισότητας δικαιωμάτων.
Σημειώνεται ότι η προστασία των ΑμεΑ έχει τεθεί από τη σχετική νομοθεσία στο επίκεντρο των διατάξεων για την αντιμετώπιση διακρίσεων και ρατσιστικών συμπεριφορών, ενώ τα διαδικτυακά «hate speech» περιστατικά εξετάζονται πλέον υπό το πρίσμα τόσο του ποινικού όσο και του διοικητικού δικαίου, ειδικά όταν ταυτοποιούνται και αναφέρονται ως τέτοια από τις αρμόδιες αρχές.
Επόμενα Βήματα και Κοινωνική Ευθύνη
Καθώς η υπόθεση συνεχίζει να εξελίσσεται, οι αρμόδιες αρχές έχουν διαβιβάσει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία στις εισαγγελικές αρχές, οι οποίες εξετάζουν με προσοχή τα δεδομένα και αξιολογούν αν υφίστανται ποινικές ευθύνες που μπορούν να οδηγήσουν σε απαγγελία κατηγοριών με βάση την επικρατούσα ποινική νομοθεσία. Η πιθανότητα διεθνούς νομικής συνδρομής είναι ορατή, δεδομένου του γεγονότος ότι ο νεαρός φέρεται να βρίσκεται σε άλλο κράτος.
Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη της υπόθεσης θα παρακολουθηθεί στενά από τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές, ενώ παράλληλα εκδηλώνεται έντονη κοινωνική ευαισθητοποίηση για την προστασία των δικαιωμάτων των ΑμεΑ και την καταδίκη της μισαλλοδοξίας και των υβριστικών συμπεριφορών σε όλους τους δημόσιους χώρους και τα ψηφιακά μέσα.
Ηλίθιος ή ψυχοπαθής;Ή μήπως και τα δύο;
Δεν γνωρίζω αν η ψυχοπάθεια υπερτερεί της ηλιθιότητας ή το αντίθετο.