ΣΟΚ στην Ευρώπη: «Πάγωσε» η κοπέλα σου στην ερωτική επαφή; Μπορεί να θεωρηθεί βιασμός! – Θύελλα για το νέο σχέδιο της Ε.Ε.!

Σε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες αποφάσεις των τελευταίων ετών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο άναψε το «πράσινο φως» για έναν νέο ορισμό του βιασμού που βασίζεται αποκλειστικά στη συναίνεση, ανοίγοντας έναν κύκλο έντονων αντιδράσεων και προβληματισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Στην καρδιά της συζήτησης βρίσκεται η έννοια του λεγόμενου «παγώματος», μια κατάσταση φόβου ή σοκ, κατά την οποία το άτομο δεν αντιδρά ή δεν μιλά κατά τη διάρκεια ερωτικής επαφής. Οι ευρωβουλευτές ξεκαθαρίζουν ότι μια τέτοια αντίδραση δεν μπορεί να θεωρηθεί συναίνεση, ακόμη κι αν δεν υπάρχει ρητή άρνηση.

Με απλά λόγια, η απουσία αντίστασης ή η σιωπή δεν θεωρούνται πλέον «ναι», ενώ ούτε μια προηγούμενη σχέση ή συναίνεση στο παρελθόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα!

Αυτό όμως είναι που πυροδοτεί και τη μεγάλη συζήτηση: πώς αποδεικνύεται στην πράξη αν κάποιος βρισκόταν σε κατάσταση φόβου ή όχι; Κι αν υπήρχε κίνητρο εκμετάλλευσης/εκδίκησης με αφορμή τις ψευδείς κατηγορίες βιασμών που εκτοξεύτηκαν τα τελευταία χρόνια, ειδικά την εποχή του κορονοϊού; Και πώς μπορεί να διαχωριστεί μια πραγματική κατάσταση απειλής από μια διαφορετική ερμηνεία των γεγονότων;

Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η μετατόπιση από την έννοια της βίας ή της απειλής προς την καθαρή «έλλειψη συναίνεσης» αλλάζει ριζικά το τοπίο. Σε πολλές χώρες μέχρι σήμερα, ο βιασμός συνδεόταν με χρήση βίας ή εξαναγκασμού, ενώ τώρα το βάρος πέφτει στο αν υπήρξε ξεκάθαρη και ενεργή αποδοχή.

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να εξετάσει το ενδεχόμενο ενιαίας νομοθεσίας για όλα τα κράτη-μέλη, σε μια προσπάθεια να μπει τέλος στο «μπάχαλο» διαφορετικών νομικών ορισμών που ισχύουν σήμερα στην Ευρώπη.

Η ψηφοφορία πέρασε με μεγάλη πλειοψηφία, αλλά όχι χωρίς αντιδράσεις, κυρίως από πολιτικές δυνάμεις που εκφράζουν ανησυχία για το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη ένας τόσο ευρύς ορισμός.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η συζήτηση δεν τελειώνει εδώ. Αντίθετα, τώρα ανοίγει ένα νέο, δύσκολο κεφάλαιο για τη Δικαιοσύνη στην Ευρώπη, με κρίσιμα ερωτήματα για το πώς ορίζεται η συναίνεση και πώς αποδεικνύεται σε πραγματικές συνθήκες.