Με τον όρο El Niño περιγράφεται μια ιδιαίτερα ισχυρή εκδήλωση του κλιματικού φαινομένου ENSO, η οποία χαρακτηρίζεται από την ανώμαλη και παρατεταμένη αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντροανατολικό ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό. Ενώ η τυπική μορφή του φαινομένου εμφανίζεται ακανόνιστα κάθε δύο έως επτά χρόνια επηρεάζοντας την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, ο όρος «Super El Niño» χρησιμοποιείται όταν οι θερμοκρασιακές αποκλίσεις ξεπερνούν τη μέση τιμή κατά περισσότερο από 1,5°C έως 2°C. Αυτή η τεράστια ποσότητα θερμότητας που απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα λειτουργεί ως καταλύτης για ακραία καιρικά φαινόμενα σε παγκόσμια κλίμακα, προκαλώντας καταστροφικές ξηρασίες σε περιοχές όπως η Αυστραλία και η Νοτιοανατολική Ασία, και ταυτόχρονα σφοδρές πλημμύρες στις δυτικές ακτές της Νότιας Αμερικής.
Το φαινόμενο λειτουργεί ως μια φυσική «ταλάντωση» μεταξύ του ωκεανού και της ατμόσφαιρας. Στη θερμή φάση (El Niño), οι αληγείς άνεμοι εξασθενούν, επιτρέποντας στα θερμά νερά να κινηθούν ανατολικά προς το Περού και το Εκουαδόρ, ενώ στην ψυχρή φάση (La Niña), οι άνεμοι ενισχύονται, οδηγώντας ψυχρότερα νερά από τα βάθη του ωκεανού προς την επιφάνεια κοντά στη Νότια Αμερική. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου προβλέπουν ταχεία θέρμανση των υδάτων τους επόμενους μήνες, προμηνύοντας την έλευση ενός «Super El Niño» που θα επηρεάσει τη συμπεριφορά των ανέμων παγκοσμίως, οδηγώντας σε αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας, ισχυρούς καύσωνες και λεύκανση των κοραλλιογενών υφάλων.
Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η επίδραση του φαινομένου είναι πιο έμμεση λόγω της απόστασης, ωστόσο ένα ισχυρό El Niño λειτουργεί συχνά ως πολλαπλασιαστής ακραίων φαινομένων. Ιστορικά, έχει παρατηρηθεί ότι ενισχύει τον υποτροπικό αφρικανικό αντικυκλώνα, ωθώντας τον βορειότερα προς τη Μεσόγειο, γεγονός που μεταφράζεται σε πιο έντονους και παρατεταμένους καύσωνες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτή η υπερθέρμανση δημιουργεί ένα επικίνδυνο ενεργειακό απόθεμα στη Μεσόγειο για το φθινόπωρο. Όταν οι ατλαντικές διαταραχές συναντούν αυτά τα πολύ θερμά νερά, αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος για αιφνίδιες πλημμύρες (flash floods) και τη δημιουργία ισχυρών, αυτοτροφοδοτούμενων συστημάτων καταιγίδων. Παρόλο που τα τρέχοντα μοντέλα δεν μπορούν να προσδιορίσουν με ακρίβεια τις περιοχές που θα πληγούν, η γενική κλιματική τάση υποδεικνύει μια περίοδο έντονης αστάθειας με σημαντικές συνέπειες για τα οικοσυστήματα, τη γεωργία και την οικονομία.
