ΣΑΣ ΤΟΝ ΔΙΝΟΥΜΕ ΜΕ ΚΟΡΔΕΛΙΤΣΑ! Ο ΤΡΑΜΠ ΕΣΤΕΙΛΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΓΚΙΛΦΟΪΛ – «ΒΡΕΙΤΕ ΤΑ ΑΛΛΙΩΣ…» – ΑΝΟΙΚΤΟ ΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΣΕ ΣΤΥΛ… ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑΣ – ΘΑ ΔΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΜΕ ΓΥΑΛΙΑ ΚΑΙ «ΒΡΑΧΙΟΛΑΚΙΑ» ΑΛΑ… ΜΑΔΟΥΡΟ;;

Η σκιά του Ντόναλντ Τραμπ απλώνεται πλέον βαριά και πάνω από το Αιγαίο, δημιουργώντας ένα σκηνικό έντονης ανησυχίας και αβεβαιότητας. Το μήνυμα που εκπέμπεται από την Ουάσινγκτον είναι ωμό και απροκάλυπτο: Ελλάδα και Τουρκία καλούνται να «τα βρουν» άμεσα και να κλείσουν όλα τα ανοιχτά τους μέτωπα, διαφορετικά θα υπάρξει εξωτερική παρέμβαση που θα επιβάλει λύσεις με τρόπο που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ή να ελέγξει. Η απειλή αιωρείται σαν προειδοποίηση για εξελίξεις τύπου Βενεζουέλας ή Γροιλανδίας, όπου τα εθνικά δεδομένα ανατρέπονται χωρίς επιστροφή.

Την εικόνα αυτή ενίσχυσαν οι δηλώσεις της Αμερικανίδας πρέσβη Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η οποία μίλησε για επιτακτική ανάγκη διαλόγου με την Τουρκία και για διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή, σε μια χρονική συγκυρία κάθε άλλο παρά τυχαία, λίγο πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα. Οι λέξεις της, προσεκτικά διατυπωμένες αλλά φορτισμένες, άφησαν να εννοηθεί ότι οι αποφάσεις δεν θα αργήσουν και ότι τα περιθώρια στενεύουν επικίνδυνα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η ίδια στην προσωπική της σχέση με τον Αμερικανό πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, μιλώντας για συνεχή επικοινωνία, αμοιβαία εμπιστοσύνη και πολυετή συνεργασία. Σύμφωνα με την πρέσβη, αυτή η στενή διασύνδεση θεωρείται εργαλείο που μπορεί να πιέσει τις δύο χώρες να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι και να αποδεχθούν έναν διάλογο υπό αμερικανική καθοδήγηση, με πρόσχημα τη σταθερότητα αλλά με άγνωστο τελικό τίμημα.

Την ίδια ώρα, από την ελληνική πλευρά, ο πρωθυπουργός επαναλαμβάνει ότι η μόνη διαφορά με την Τουρκία αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Ωστόσο, στο παρασκήνιο αναδύονται απαιτήσεις πολύ ευρύτερες και πιο σκοτεινές. Η Άγκυρα επαναφέρει με επιμονή το ζήτημα των χωρικών υδάτων, φτάνοντας στο σημείο να θέτει θέμα ακόμη και μείωσης των έξι ναυτικών μιλίων σε νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Σάμος, Χίος και Λέσβος εμφανίζονται στον τουρκικό λόγο ως «εμπόδια», με το επιχείρημα ότι περιορίζουν την πρόσβαση της Τουρκίας στα διεθνή ύδατα.

Παράλληλα, στο τραπέζι μπαίνουν και οι ενεργειακοί πόροι, με το ανεκμετάλλευτο κοίτασμα «Μπάμπουρας» νοτιοανατολικά της Θάσου να προβάλλει σαν σιωπηλή αλλά εκρηκτική μεταβλητή. Η μνήμη της κρίσης του 1987 και της απόφασης να παγώσουν οι γεωτρήσεις στο Αιγαίο επανέρχεται, θυμίζοντας ότι κάθε ενεργειακή κίνηση μπορεί να λειτουργήσει ως σπίθα σε ήδη εύφλεκτο περιβάλλον.

Το τοπίο που διαμορφώνεται μοιάζει με συνολική διαπραγμάτευση όπου οι πιέσεις συσσωρεύονται μονόπλευρα. Η αίσθηση που καλλιεργείται είναι ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις πληθαίνουν, ενώ η ελληνική πλευρά εμφανίζεται χωρίς αντίστοιχες απαιτήσεις. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η λογική του συμβιβασμού στη «μέση» αποκτά εφιαλτική διάσταση, καθώς όποιος δεν διεκδικεί κινδυνεύει να χάσει τα πάντα χωρίς καν να αντιληφθεί πότε ακριβώς έγινε η παραχώρηση.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, προστίθεται και το ζήτημα της άμυνας. Τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, σύμφωνα με όσα επισημαίνονται, έχουν αποδυναμωθεί στρατιωτικά, με σημαντικό μέρος του οπλισμού και των πυρομαχικών τους να έχει σταλεί στην Ουκρανία. Η εικόνα που μένει είναι εκείνη ενός Αιγαίου πιο γυμνού, πιο ευάλωτου και περικυκλωμένου από πιέσεις, την ώρα που οι αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον του φαίνεται να λαμβάνονται αλλού.

Το σκηνικό που στήνεται δεν προμηνύει απλώς δύσκολες διαπραγματεύσεις, αλλά μια περίοδο όπου παγιωμένες βεβαιότητες μπορεί να καταρρεύσουν. Ο φόβος δεν αφορά μόνο το τι θα συζητηθεί, αλλά το τι θα επιβληθεί, και κυρίως το πόσο γρήγορα τα δεδομένα στο Αιγαίο μπορεί να αλλάξουν με τρόπο μη αναστρέψιμο.