Ο Εμανουέλ Μακρόν φτάνει στην Αθήνα με τη συνηθισμένη του επιδεξιότητα στις εντυπώσεις. Μηνύματα για «υποδειγματική συνεργασία», για «κοινό όραμα για μια ισχυρή Ευρώπη», για στρατηγική φιλία που βαθαίνει και ωριμάζει. Πενήντα δύο άτομα αντιπροσωπεία, υπουργοί, διπλωμάτες, στελέχη των μεγαλύτερων γαλλικών κολοσσών — από τη Dassault και τη Naval Group μέχρι την EDF και τη Mistral AI. Το πρωτόκολλο της γαλλικής προεδρίας λέει ότι ο αριθμός της αντιπροσωπείας αντικατοπτρίζει τη σημαντικότητα του εταίρου.
Αλλά πίσω από τις εκδηλώσεις στη Ρωμαϊκή Αγορά, τις υπογραφές στο Μέγαρο Μαξίμου και τις επισκέψεις στη φρεγάτα «Κίμων», κρύβεται μια πολύ διαφορετική ιστορία. Μια ιστορία πίεσης, διπλωματικού εκβιασμού και γαλλικών συμφερόντων που ντύνονται με τα ενδύματα της συμμαχικής αλληλεγγύης.
Το σκάνδαλο των Mirage και η γαλλική πίεση
Ο γαλλικός Τύπος, με πρώτη τη «Les Echos» και στη συνέχεια την «Le Parisien Matin», έφερε στο φως αυτό που η Αθήνα έσπευσε να διαψεύσει: τις διαπραγματεύσεις για παραχώρηση ελληνικών μαχητικών Mirage 2000-5 στην Ουκρανία, ως αντάλλαγμα για την προμήθεια νέων Rafale από τη Dassault. Δέκα αεροσκάφη σε μια εκδοχή, ολόκληρος ο στόλος των 43 Mirage σε μια άλλη — με τα παλαιότερα να χρησιμεύουν ως πηγή ανταλλακτικών. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε κατηγορηματικά ότι η πληροφορία «δεν έχει καμία βάση» και ότι τα ελληνικά αεροσκάφη είναι «απολύτως επιχειρησιακά». Αλλά το γεγονός ότι πολλαπλές γαλλικές πηγές επιβεβαίωσαν τις συζητήσεις δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αμφιβολία ως προς το τι συζητείται στα παρασκήνια.
Και εδώ ακριβώς αρχίζει η κριτική που πρέπει να γίνει ανοιχτά. Ο Μακρόν δεν έρχεται στην Αθήνα ως φίλος. Έρχεται ως έμπορος που θέλει να κλείσει μια συμφωνία που εξυπηρετεί πρωτίστως τα γαλλικά συμφέροντα. Η Γαλλία χρειάζεται μαχητικά για την Ουκρανία. Η Dassault χρειάζεται να πουλήσει Rafale. Και η Ελλάδα; Η Ελλάδα καλείται να παραδώσει το ήμισυ — ή και ολόκληρο — του αεροπορικού της στόλου, σε μια περιοχή όπου οι τουρκικές προκλήσεις παραμένουν καθημερινή πραγματικότητα, με την υπόσχεση ότι κάποτε, όταν τα βιβλία παραγγελιών της Dassault αδειάσουν, θα λάβει αντικατάσταση.
Και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη υποκρισία του Μακρόν, αυτή που κανείς δεν τολμά να ονομάσει ευθέως στις επίσημες συναντήσεις. Η Γαλλία που υποτίθεται ότι στέκεται στο πλευρό της Ελλάδας διατηρεί ταυτόχρονα θερμές σχέσεις με την Τουρκία — τη χώρα που παραβιάζει καθημερινά τον ελληνικό εναέριο χώρο, αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και απειλεί ανοιχτά την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας. Ο ίδιος ο γαλλικός Τύπος αναγνωρίζει ότι οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου μειώθηκαν δραστικά μόλις η Ελλάδα απέκτησε στρατηγικό αεροπορικό πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας. Με άλλα λόγια, τα Mirage και τα Rafale δεν είναι απλώς αεροπλάνα — είναι η γραμμή αποτροπής απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό. Και ο Μακρόν ζητά από την Ελλάδα να την αποδυναμώσει.
Πόσο αξιόπιστος είναι ένας σύμμαχος που σου ζητά να αδυνατίσεις την άμυνά σου απέναντι σε έναν απειλητικό γείτονα, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας και οικονομικές συναλλαγές με τον ίδιο γείτονα; Η Γαλλία δεν έχει ποτέ επιλέξει ξεκάθαρα στρατόπεδο στο ελληνοτουρκικό. Πουλά όπλα και στις δύο πλευρές, διαπραγματεύεται και με τις δύο, και παρουσιάζει τη διπλή αυτή στάση ως «ισορροπία» και «διπλωματική ωριμότητα».
Η λαμπρή πρόσοψη των συμφωνιών
Βεβαίως, η επίσκεψη Μακρόν έχει και ουσιαστικό περιεχόμενο που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Οι συμφωνίες για υποβρύχια — πιθανόν κλάσης Scorpene ή Blacksword Barracuda — θα αναβαθμίσουν σημαντικά το Πολεμικό Ναυτικό. Η συνεργασία στην πυρηνική ενέργεια για εμπορικούς σκοπούς ανοίγει νέους ορίζοντες για την ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας. Το γιγαντιαίο data center της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, η αμυντική καινοτομία μέσω του ΕΛΚΑΚ, οι επενδύσεις από γαλλικούς κολοσσούς σε τεχνολογία, ενέργεια και υποδομές — όλα αυτά είναι πραγματικά οφέλη που δεν μπορεί κανείς να υποτιμήσει.
Αλλά ακριβώς επειδή τα οφέλη είναι πραγματικά, πρέπει να εξετάζονται με ψυχρό μυαλό και όχι με τον ενθουσιασμό που καλλιεργούν οι επίσημες ανακοινώσεις. Η ελληνογαλλική σχέση δεν είναι φιλία — είναι συμφέρον. Και το συμφέρον απαιτεί να ξέρεις ακριβώς τι δίνεις και τι παίρνεις, χωρίς να σε τυφλώνουν οι λαμπερές τελετές και τα στρατηγικά μηνύματα περί «κοινού οράματος για την Ευρώπη».
Τι πραγματικά διακυβεύεται
Στο τέλος της ημέρας, το ερώτημα που πρέπει να θέσει η ελληνική πλευρά είναι απλό και σκληρό: είναι η Γαλλία σύμμαχος που σέβεται την ασφάλειά μας ή εταίρος που εκμεταλλεύεται τη γεωπολιτική μας θέση για τα δικά της συμφέροντα; Ο Μακρόν μιλά για «κοινή κουλτούρα ασφάλειας» — αλλά μια κουλτούρα ασφάλειας που σου ζητά να αποδυναμώσεις τον αεροπορικό σου στόλο απέναντι στην Τουρκία, ενώ η Γαλλία συνεχίζει να κρατά ανοιχτές τις γέφυρές της με την Άγκυρα, δεν είναι κουλτούρα ασφάλειας. Είναι κουλτούρα εξυπηρέτησης γαλλικών συμφερόντων.
Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να συνεργαστεί με τη Γαλλία. Αλλά έχει επίσης κάθε λόγο να μην ξεχνά ότι στη διεθνή σκηνή δεν υπάρχουν αιώνιοι φίλοι — υπάρχουν μόνο αιώνια συμφέροντα. Και τα συμφέροντα της Γαλλίας δεν ταυτίζονται πάντα με τα συμφέροντα της Ελλάδας, ειδικά όταν η Τουρκία βρίσκεται στο τραπέζι.
ΚΟΥΛΗ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΙΣ ΝΑ ΤΟΥ ΔΩΡΗΣΕΙΣ ΚΑΝΕΝΑ ΑΡΧΑΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΑ……..