Ο Ντόναλντ Τραμπ έγραψε νέα σελίδα στην ιστορία της αμερικανικής αυταρχίας. Με μια κίνηση που μυρίζει απελπισία και νομική τέχνη της χειραγώγησης, η κυβέρνησή του αποφάσισε να παρακάμψει το Κογκρέσο, ισχυριζόμενη ότι ο πόλεμος με το Ιράν «έχει τελειώσει» — ακριβώς την ημέρα που έληγε η 60ήμερη νόμιμη προθεσμία για την έγκριση των πολεμικών επιχειρήσεων. Μια σύμπτωση τόσο βολική που προκαλεί αυτομάτως ερωτηματικά.
Ο Νόμος περί Πολεμικών Εξουσιών του 1973 είναι σαφής: μετά από 60 ημέρες, ο πρόεδρος οφείλει να ζητήσει εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο ή να σταματήσει τις εχθροπραξίες. Ο Τραμπ δεν έκανε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Αντίθετα, επέλεξε το τρίτο μονοπάτι — αυτό της νομικής ακροβασίας: κήρυξε μονομερώς ότι ο πόλεμος έληξε με την κατάπαυση πυρός της 7ης Απριλίου, και έτσι το ρολόι μηδενίζεται, η προθεσμία εξαφανίζεται και το Κογκρέσο παραμερίζεται. Ο συνταγματολόγος Μπρους Φέιν το είπε χωρίς περιστροφές: ένας πρόεδρος μπορεί να πει ανά πάσα στιγμή «δεν έχουμε βομβαρδίσει εδώ και 37 λεπτά, ο πόλεμος έληξε» — και να αρχίσει ξανά η μέτρηση. Αυτή είναι η δημοκρατία κατά Τραμπ.
Οι Δημοκρατικοί αντιδρούν με οργή. Η βουλευτής Σάρα Τζέικομπς το θέτει με σχεδόν χειρουργική ακρίβεια: ο πόλεμος ήταν παράνομος από την πρώτη μέρα, το Κογκρέσο δεν τον ενέκρινε ποτέ, και τώρα η κυβέρνηση επιχειρεί να αποφύγει ακόμη και την εκ των υστέρων νομιμοποίησή του. Ο γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, αποκαλύπτοντας σε συνέντευξή του στο CNN ότι νέο στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν βρίσκεται «πολύ σοβαρά στο τραπέζι» — πληροφορία που έλαβε σε διαβαθμισμένο πλαίσιο και την οποία χαρακτηρίζει ως «βαθιά ανησυχητική». Κι ενώ οι Δημοκρατικοί φωνάζουν, οι Ρεπουμπλικάνοι σιωπούν — διότι ελέγχουν το Κογκρέσο και δεν έχουν κανένα συμφέρον να εμποδίσουν τον πρόεδρό τους.
Κι εκεί έγκειται η μεγαλύτερη υποκρισία: ο Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων χτυπημάτων ενώ ταυτόχρονα ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος τελείωσε. «Δεν ξέρω αν το χρειαζόμαστε. Ίσως το χρειαστούμε», είπε με την αμφισημία που έχει καταστεί η προσωπική του υπογραφή. Τη βραδιά της Πέμπτης, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ και ο στρατηγός Νταν Κέιν παρουσίασαν στον Τραμπ νέα σχέδια επανέναρξης δράσης σε 45λεπτη συνεδρίαση στον Λευκό Οίκο. Ο πόλεμος που «τελείωσε», λοιπόν, σχεδιάζεται ξανά στα σαλόνια της εξουσίας.
Η αλήθεια είναι ότι ο Τραμπ βρίσκεται σε αδιέξοδο της δικής του κατασκευής. Το Στενό του Hormuz παραμένει κλειστό, οι τιμές ενέργειας εκτοξεύονται, η επίσκεψή του στην Κίνα στις 14-15 Μαΐου πλησιάζει ενώ το Πεκίνο παρακολουθεί αγχωτικά τις εξελίξεις — εισάγει τεράστιες ποσότητες πετρελαίου μέσω του αποκλεισμένου Στενού. Κι ενώ ο Τραμπ διαπραγματεύεται, ο βρετανός αναλυτής Μάρτιν Τζέι γράφει στο Strategic Culture αυτό που πολλοί σκέφτονται: ο Τραμπ διαπραγματεύεται από θέση αδυναμίας, παγιδευμένος μεταξύ των πιέσεων του Ισραήλ και της πραγματικότητας μιας Τεχεράνης που αρνείται να λυγίσει.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν χρησιμοποιεί την εκεχειρία για να ανακτά κρυμμένα όπλα από τα ερείπια, ενισχύει το οπλοστάσιό του σε drones και πυραύλους, και στέλνει μηνύματα που δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας. Ο διοικητής Μουσαβί απειλεί ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία θα γνωρίσουν την ίδια τύχη με τις βάσεις της περιοχής. Ο Ανώτατος Ηγέτης Χαμενεΐ μιλά για «ξένους που δεν έχουν θέση εκεί παρά μόνο στον βυθό».
Αυτή είναι η κατάσταση που ο Τραμπ αφήνει να εξελιχθεί ενώ παρακάμπτει το Κογκρέσο, παίζει με τις λέξεις του νόμου και υπόσχεται «μεγάλη νίκη». Το USS Gerald Ford αποχωρεί από τη Μέση Ανατολή μετά από 300 ημέρες αποστολής — φθαρμένο, χρειαζόμενο επισκευές. Μια εικόνα που μοιάζει επώδυνα μεταφορική για την ίδια την αμερικανική στρατηγική στην περιοχή: εξαντλημένη, ακριβή και χωρίς σαφή διέξοδο.
