Στο Ελ Σαλβαδόρ άνοιξε μία από τις μεγαλύτερες μαζικές δίκες που έχουν γίνει ποτέ στη χώρα: 486 φερόμενοι ως μέλη της MS-13 κάθονται στο εδώλιο με κατηγορίες για πάνω από 47.000 εγκλήματα που αποδίδονται στη συμμορία την περίοδο 2012-2022, ανάμεσά τους ανθρωποκτονίες, εκβιασμοί, εμπορία όπλων, δολοφονίες γυναικών και εξαφανίσεις.
Η διαδικασία ξεκίνησε στη Σαν Σαλβαδόρ και, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, περισσότεροι από 100 κρατούμενοι παρακολούθησαν τη δίκη από οθόνες μέσα στο CECOT, με χειροπέδες και αλυσίδες στα πόδια.
Η υπόθεση δεν είναι απλώς ποινική· είναι προϊόν του καθεστώτος εξαίρεσης που ισχύει από τον Μάρτιο του 2022 και έχει οδηγήσει, σύμφωνα με τα διεθνή πρακτορεία και τις επίσημες ανακοινώσεις, σε πάνω από 91.000 συλλήψεις. Το Reuters σημειώνει επίσης ότι η κυβέρνηση έχει περάσει νομοθεσία που επιτρέπει μαζικές δίκες, ενώ η βουλή του Ελ Σαλβαδόρ εξακολουθεί να παρατείνει το καθεστώς εξαίρεσης και μέσα στο 2026.
Το ίδιο το CECOT, όπου κρατούνται οι 413 από τους 486 κατηγορούμενους, είχε παρουσιαστεί επισήμως από το υπουργείο Ασφάλειας ως μια τεράστια φυλακή για «τρομοκράτες συμμορίτες», χτισμένη μακριά από κατοικημένες περιοχές, ενώ η προεδρία είχε ανακοινώσει από το 2022 ότι πρόκειται για εγκατάσταση με πολυεπίπεδα τείχη και 37 πύργους επιτήρησης. Με άλλα λόγια, το κράτος το έστησε εξαρχής ως σύμβολο μηδενικής ανοχής.
Η άλλη πλευρά βλέπει κάτι πολύ διαφορετικό: οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνείς φορείς προειδοποιούν ότι τέτοιες διαδικασίες χτυπούν τον πυρήνα της δίκαιης δίκης, επειδή περιορίζουν την ατομική υπεράσπιση, τη νομική συνδρομή και τη δημόσια διαφάνεια. Το Human Rights Watch αναφέρει ότι οι κρατούμενοι στο CECOT δεν έχουν κανονική επικοινωνία με συγγενείς και δικηγόρους και εμφανίζονται σε μαζικές διαδικτυακές ακροάσεις, συχνά σε ομάδες εκατοντάδων ατόμων.
Το Αssociated Press καταγράφει επίσης την κατεύθυνση της κριτικής: κίνδυνος καταδίκης αθώων, περιορισμένα δικαιώματα και ένα δικαστικό μοντέλο που λειτουργεί περισσότερο ως επίδειξη ισχύος παρά ως ατομική απονομή δικαιοσύνης.
