ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΛΕΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ Η ΕΛΛΑΔΑ: ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΜΠΙ Ο ΤΡΑΜΠ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΕΙ ΤΑ ΜΑΧΗΤΙΚΑ ΣΕ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ – ΧΑΣΤΟΥΚΙ ΓΙΑ ΤΑ ΕΞΟΠΛΙΣΤΙΚΑ ΠΟΥ ΔΙΑΦΗΜΙΖΕΙ Ο ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΤΟ KILL SWITCH – ΑΝ ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΟΙ ΗΠΑ ΔΕΝ ΠΕΤΟΥΝ ΤΑ F-35

O Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται από τα λεγόμενά του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ να υποχώρησε από την επιλογή χρήσης βίας για τον διακαή του πόθο, τη Γροιλανδία, ωστόσο τι θα γινόταν αν επέστρεφε στο τραπέζι η λύση της στρατιωτικής επιλογής;

Μια εμπλοκή των αμερικανικών δυνάμεων εναντίον αυτών της Δανίας θα σήμαινε προφανώς ντόμινο αντιδράσεων, καθώς η Ευρώπη θα ήταν υποχρεωμένη να πάρει θέση, ωστόσο σε αμιγώς στρατιωτικό επίπεδο υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια, η οποία θα καθιστούσε έναν τέτοιο ενδεχόμενο πόλεμο ΗΠΑ-Δανίας εξαιρετικά σύντομα, κι όχι εξαιτίας της διαφοράς όγκου δυνάμεων των δύο πλευρών.

Μετά από τις επανειλημμένες δηλώσεις Τραμπ και την επιμονή του για τη Γροιλανδία μαζί με την πλήρη απαξίωση των δυνάμεων της χώρας, έχουν τεθεί ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα των Δανικών Ενόπλων Δυνάμεων να διατηρήσουν τον έλεγχο του εδάφους.

Τα F-35 της Δανίας… ή και όχι τόσο της Δανίας
Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ήδη σημαντική παρουσία στη Γροιλανδία, το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής δύναμης της Δανίας και του αμυντικού προϋπολογισμού της συγκεντρώνεται στον στόλο μαχητικών αεροσκαφών της, ο οποίος στις 18 Ιανουαρίου ολοκλήρωσε τη μετάβαση από τα παρωχημένα μαχητικά αεροσκάφη F-16A/B της εποχής του Ψυχρού Πολέμου στα μαχητικά αεροσκάφη πέμπτης γενιάς F-35A.

Η Βασιλική Δανική Πολεμική Αεροπορία είναι η τρίτη αεροπορική δύναμη στον κόσμο που μεταβαίνει σε έναν στόλο μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς, αν και τα προγράμματα F-35, που χαρακτηρίζονται από πρωτοφανή και ακραία επίπεδα συγκέντρωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν εγείρει ερωτήματα σχετικά με το αν τα αεροσκάφη θα είναι σε θέση να λειτουργήσουν για την υπεράσπιση του εδάφους της χώρας έναντι μιας πιθανής αμερικανικής εισβολής.

Όπως ορθώς αναφέρει το militarywatchmagazine.com, σπό τη δεκαετία του 1980, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει ιδιαίτερα εκτεταμένους περιορισμούς στη χρήση των μαχητικών τους από ξένους πελάτες, κάτι που έχει επισημανθεί ως σημαντικός περιορισμός από πολλούς αναλυτές και αξιωματούχους.

Οι ΗΠΑ ελέγχουν τα F-35 ανά πάσα στιγμή – Μόνο Ισραήλ και Βρετανία διαθέτουν πηγαίο κώδικα

Αναφερόμενος στη δύναμη των ALIS και ODIN ως εργαλείων ελέγχου των επιχειρήσεων του F-35, ο συγγραφέας Abraham Abrams, στο βιβλίο του F-35 Joint Strike Fighter: A Great and Terrible Program, σημειώνει: «Το ALIS θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να περιορίσει ή να μπλοκάρει την πρόσβαση των πελατών σε κρίσιμα δεδομένα, όπως ενημερώσεις λογισμικού, να λειτουργήσει ως εργαλείο αντικατασκοπείας για την αυστηρή παρακολούθηση του πότε, πού και πώς πετούν τα F-35, και να προσφέρει ένα σύνολο προηγμένων δικλίδων ασφαλείας για τον περιορισμό των επιχειρήσεων, αν αυτές κριθούν αντίθετες με τα συμφέροντα των ΗΠΑ».

Μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο και το Ισραήλ είναι γνωστό ότι διαθέτουν επαρκή πρόσβαση στους πηγαίους κώδικες του F-35, ώστε να μπορούν να το επιχειρούν με σημαντικό βαθμό αυτονομίας, πρόσβαση που οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν και στις δύο περιπτώσεις με μεγάλη απροθυμία.

Το kill switch είναι κάτι παραπάνω από φήμη

Σχολιάζοντας την ευαλωτότητα των χρηστών του F-35 σε περίπτωση πιθανών εχθροπραξιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο επικεφαλής επικοινωνίας της γερμανικής αμυντικής εταιρείας Hensoldt, Joachim Schranzhofer, δήλωσε στις αρχές του 2025: «Το “kill switch” στο F-35 είναι κάτι περισσότερο από φήμη… Όμως είναι πολύ ευκολότερο να χρησιμοποιηθεί το σύστημα σχεδιασμού αποστολών – τότε το αεροσκάφος απλώς μένει στο έδαφος».

Την ίδια περίοδο, ο αναλυτής άμυνας Richard Aboulafia επισήμανε ότι, παρότι η ύπαρξη ενός τέτοιου μηχανισμού δεν έχει επιβεβαιωθεί, «αν υποθέσουμε ότι κάτι μπορεί να γίνει με λίγο λογισμικό, τότε αυτό υπάρχει».
Ο Justin Bronk, ανώτερος ερευνητής στο Royal United Services Institute, σημείωσε επίσης ότι «οι περισσότερες ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες για υποστήριξη επικοινωνιών, ηλεκτρονικού πολέμου και ανεφοδιασμό πυρομαχικών σε οποιαδήποτε σοβαρή σύγκρουση», καθιστώντας ουσιαστικά περιττή την ύπαρξη ενός επίσημου “kill switch”.

Tα F-35 είναι το κλειδί για την κυριαρχία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία

Με δεδομένο ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Δανίας βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στον στόλο των F-35, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είχαν πλήρη αεροπορική κυριαρχία σε περίπτωση σύγκρουσης. Ωστόσο, η Ουάσινγκτον είναι πιθανό να αποφύγει την απενεργοποίηση των μαχητικών, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά το διεθνές ενδιαφέρον για το αεροσκάφος, το οποίο αποτελεί κορυφαίο προϊόν στην παγκόσμια αγορά.Αντίστοιχα, και η δανική κυβέρνηση θα επιδίωκε μια λύση που θα απέτρεπε το πολιτικό και στρατιωτικό φιάσκο της καθήλωσης ενός στόλου πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ από το εξωτερικό. Έτσι, παρότι ο εκτεταμένος αμερικανικός έλεγχος επί των δανικών F-35 παραμένει ισχυρό πλεονέκτημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, θεωρείται απίθανο οποιαδήποτε πλευρά να επιτρέψει την κλιμάκωση των εντάσεων σε σημείο που αυτό το «όπλο» θα χρειαστεί να χρησιμοποιηθεί.