Σοβαρά ερωτήματα για την ουδετερότητα των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών ενημέρωσης προκαλεί νέα μελέτη, η οποία καταγράφει έντονη ιδεολογική μονομέρεια υπέρ αριστερών μέσων σε κορυφαίους συγκεντρωτές ειδήσεων.
Σύμφωνα με ανάλυση της AllSides, οργανισμού που αξιολογεί την πολιτική κατεύθυνση των μέσων, μόλις το 1% των άρθρων σε μη παραμετροποιήσιμες ενότητες του Google News προέρχεται από πηγές που χαρακτηρίζονται ως «δεξιές«, την ώρα που το 73% ανήκει σε μέσα με αριστερή τοποθέτηση. Η εικόνα, όπως σημειώνεται, δεν διαφοροποιείται σημαντικά και σε άλλες μεγάλες πλατφόρμες.
Ενδεικτικά, στην υπηρεσία Apple News τα αντίστοιχα ποσοστά φτάνουν μόλις στο 2% για δεξιές πηγές έναντι 50% για αριστερές, ενώ παρόμοια τάση εμφανίζουν και άλλοι ψηφιακοί «διανομείς» ειδήσεων. Τα ευρήματα, σύμφωνα με τη μελέτη, βασίζονται σε ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν σε επιλεγμένες ενότητες, όπου το περιεχόμενο δεν διαμορφώνεται από τον χρήστη.
Όπως επισημαίνει η διευθύντρια του συστήματος αξιολόγησης της AllSides, η απουσία ισορροπίας στις ειδήσεις που προβάλλονται ενδέχεται να περιορίζει την έκθεση των πολιτών σε διαφορετικές απόψεις. «Όταν η ενημέρωση είναι μονόπλευρη, επηρεάζεται η ικανότητα των πολιτών να διαμορφώνουν ανεξάρτητη κρίση», τονίζεται χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ειδικοί στον χώρο της ψηφιακής δεοντολογίας κάνουν λόγο για ευρήματα που δυσκολεύουν τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις των τεχνολογικών κολοσσών περί ουδετερότητας. Όπως αναφέρουν, η συστηματική υπεροχή συγκεκριμένων ιδεολογικών αφηγήσεων δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η ενημέρωση δεν λειτουργεί ως πεδίο πολυφωνίας, αλλά ως φίλτρο συγκεκριμένων αντιλήψεων.
Η συζήτηση αποκτά και πολιτικές διαστάσεις, καθώς στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη εκφραστεί προθέσεις για εντατικότερο έλεγχο των πρακτικών των εταιρειών τεχνολογίας. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εξετάζεται κατά πόσο τέτοιες πρακτικές ενδέχεται να επηρεάζουν τον ανταγωνισμό ή ακόμη και την ενημέρωση των πολιτών.
Από την πλευρά τους, οι εταιρείες απορρίπτουν τα συμπεράσματα της μελέτης. Εκπρόσωποι πλατφορμών υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα είναι περιορισμένα χρονικά και δεν αποτυπώνουν τον εξατομικευμένο χαρακτήρα της ενημέρωσης, τονίζοντας ότι οι χρήστες λαμβάνουν περιεχόμενο με βάση τα ενδιαφέροντά τους.
Ωστόσο, η συζήτηση για τον ρόλο των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών στην ενημέρωση επανέρχεται δυναμικά, με το βασικό ερώτημα να παραμένει ανοιχτό: πρόκειται για ουδέτερους «διαμεσολαβητές» ή για μηχανισμούς που διαμορφώνουν, σιωπηλά αλλά καθοριστικά, την εικόνα της πραγματικότητας;
