Καταγεγραμμένες συνομιλίες αποκαλύπτουν πώς υπουργοί και συνεργάτες τους παρενέβαιναν ανοιχτά στους ελέγχους του ΟΠΕΚΕΠΕ — και η κυβέρνηση εξακολουθεί να κάνει πως δεν βλέπει
Η Αραμπατζή και το τηλεφώνημα που την καίει
Ξεκινάμε από εκεί που καίει περισσότερο. Στις 26 Αυγούστου 2021, η τότε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Φωτεινή Αραμπατζή βρίσκεται σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον τότε πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Δημήτρη Μελά. Το αντικείμενο της συνομιλίας; Τρεις κτηνοτρόφοι — πατέρας και δύο παιδιά — από το χωριό Αγγίστα Σερρών, οι οποίοι επρόκειτο να ελεγχθούν τον Σεπτέμβριο του 2021 από την Περιφερειακή Διεύθυνση ΟΠΕΚΕΠΕ Θεσσαλονίκης.
Η υφυπουργός δεν χάνει χρόνο. Θέτει απευθείας στον διοικητή του ΟΠΕΚΕΠΕ το ερώτημα — κυριολεκτικά: «τι μπορούμε να κάνουμε για αυτό;» Κι εκείνος, προφανώς εξοικειωμένος με τέτοιου είδους «αιτήματα», απαντά ότι ο έλεγχος μπορεί να καθυστερήσει. Η Αραμπατζή συμφωνεί και ζητά οι συγκεκριμένοι κτηνοτρόφοι να μην αντιμετωπιστούν αυστηρά κατά τον διοικητικό έλεγχο. Ο Μελάς αναλαμβάνει να επικοινωνήσει με την Περιφερειακή Διεύθυνση.
Αυτό δεν είναι «παρέμβαση». Είναι ευθεία χειραγώγηση ελεγκτικού μηχανισμού που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους, από γυναίκα που κατείχε κυβερνητικό αξίωμα.
Ο Λιβανός, οι «φίλοι» και τα ενώτια
Λίγους μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2021, ένας στενός συνεργάτης του τότε υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Σπήλιου Λιβανού — με τα αρχικά Ν.Κ. — επικοινωνεί με τον Μελά για κάποιους «φίλους». Πρόκειται για παραγωγούς που επρόκειτο να ελεγχθούν επιτόπιως από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, και το πρόβλημα είναι απλό: έχουν 300 ζώα, εκ των οποίων τα 80 είναι μικρά — δηλαδή δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για επιδότηση.
Το αίτημα είναι κυνικά ξεκάθαρο: να καθυστερήσει ο έλεγχος όσο γίνεται, ώσπου τα ζώα να μεγαλώσουν. Ο Μελάς, με την ψυχραιμία ανθρώπου που έχει ξαναδεί τέτοια, απαντά σαρκαστικά: «τι θέλετε να κάνουμε, να περιμένουμε να μεγαλώσουν;»
Στη συνέχεια μπαίνει στο παιχνίδι ένας δεύτερος μεσολαβητής, ο Δ.Ν., ο οποίος προτείνει λύση ακόμα πιο εφευρετική: οι παραγωγοί να μην εμφανιστούν καν στον έλεγχο, να προσκομίσουν ιατρικό έγγραφο, και το μόνο που μετράει είναι να υπάρχουν ενώτια στα ζώα. Και όπως χαρακτηριστικά διευκρινίζει: «Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα οι ελεγκτές να κάνουν εκτίμηση ηλικίας — κανείς δεν το κάνει αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα ούτε πρόκειται, αρκεί να βλέπουν τα ενώτια».
Με άλλα λόγια: το σύστημα ελέγχου είναι τόσο διάτρητο, που αρκεί ένα σκουλαρίκι για να εξαπατηθεί.
Η λύση «εκ των άνω» και το τυροκομείο του Αγρινίου
Η υπόθεση δεν σταματά εκεί. Σε μεταγενέστερη συνομιλία, ο Μελάς ενημερώνει τον Ν.Κ. — τον συνεργάτη του Λιβανού — ότι βρέθηκε τρόπος: είτε θα εκδοθεί διοικητική πράξη τον Δεκέμβριο για να «διορθωθεί» ο αριθμός των ζώων και να αποφευχθούν κυρώσεις, είτε θα τοποθετηθούν ενώτια σε όλα τα ζώα. Το πρόβλημα, δηλαδή, δεν λύθηκε — διευθετήθηκε.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, στις 8 Δεκεμβρίου 2021 καταγράφεται νέα συνομιλία του Μελά με συνεργάτη του Λιβανού για ιδιοκτήτες τυροκομείου στο Αγρίνιο. Το σκεπτικό είναι ακριβώς το ίδιο: οι εν λόγω ιδιοκτήτες είναι «υποστηρικτές του υπουργού» και ζητείται να «διορθωθεί» το θέμα τους.
Υποστηρικτής του υπουργού; Πέρασε. Δεν είσαι; Υπόκεισαι κανονικά στον νόμο.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη: Πρώτα συγκάλυψη, μετά… νέα συγκάλυψη
Αυτές οι αποκαλύψεις δεν πέφτουν στο κενό. Πέφτουν πάνω σε μια κυβέρνηση που ήδη έχει αποδειχθεί ότι γνώριζε — ή όφειλε να γνωρίζει — και επέλεξε τη σιωπή. Ο Μητσοτάκης απέπεμψε τον Κώστα Τσιάρα επικαλούμενος τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, παρουσιάζοντας την κίνηση ως πράξη κάθαρσης. Και αμέσως μετά τοποθέτησε στο ίδιο υπουργείο τον Μακάριο Λαζαρίδη — έναν άνθρωπο που έχει δηλώσει δημοσίως ότι σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν υπάρχει.
Αυτή η κίνηση δεν είναι αντίφαση. Είναι μήνυμα: το σκάνδαλο θα θαφτεί, η ευρωπαϊκή εισαγγελία θα αντιμετωπιστεί ως γραφειοκρατικό ζήτημα, και οι πολίτες καλούνται να ξεχάσουν.
Όμως οι καταγεγραμμένες συνομιλίες δεν ξεχνιούνται. Και τα ενώτια — εκείνα τα ενώτια — έχουν γίνει πλέον το σύμβολο μιας κυβέρνησης που διαχειρίστηκε το δημόσιο χρήμα ως κομματική περιουσία.
