Μια λιγότερο ορατή αλλά ιδιαίτερα κρίσιμη πτυχή της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης εξελίσσεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, στα βάθη των ωκεανών.
Η Κίνα εντείνει συστηματικά τις αποστολές χαρτογράφησης του θαλάσσιου πυθμένα, συγκεντρώνοντας δεδομένα που, σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά σε ενδεχόμενη σύγκρουση υποβρυχίων με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.
Το πρόγραμμα εκτείνεται σε Ειρηνικό, Ινδικό και Αρκτικό Ωκεανό, με δεκάδες ερευνητικά πλοία να κινούνται σε στρατηγικά σημεία, από τα ύδατα γύρω από την Ταϊβάν έως κρίσιμες θαλάσσιες διόδους της Νοτιοανατολικής Ασίας. Οι αποστολές περιλαμβάνουν λεπτομερή αποτύπωση του βυθού, καταγραφή ρευμάτων, θερμοκρασιών και άλλων παραμέτρων που επηρεάζουν την κίνηση και την ανίχνευση υποβρυχίων.
Χαρακτηριστική είναι η δραστηριότητα κινεζικών ερευνητικών σκαφών που επιχειρούν μεθοδικά, «σαρώνοντας» μεγάλες θαλάσσιες εκτάσεις με παράλληλες διαδρομές, τεχνική που επιτρέπει υψηλής ακρίβειας απεικόνιση του πυθμένα. Τα στοιχεία δείχνουν έντονη παρουσία κοντά σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος, όπως το Γκουάμ, η Χαβάη και θαλάσσιες ζώνες γύρω από τις Φιλιππίνες.
Παρότι επισήμως οι αποστολές συνδέονται με επιστημονική έρευνα, από τη μελέτη του κλίματος έως την εξερεύνηση φυσικών πόρων, ειδικοί επισημαίνουν ότι τα δεδομένα αυτά έχουν διττή χρήση. Η λεπτομερής γνώση του θαλάσσιου περιβάλλοντος προσφέρει πλεονέκτημα σε επιχειρήσεις απόκρυψης, εντοπισμού και ανάπτυξης υποβρυχίων, αλλά και στην εγκατάσταση αισθητήρων ή άλλων συστημάτων στον βυθό.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική του Πεκίνου, που επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία του σε «βαθιά νερά» και να αποκτήσει δυνατότητες παγκόσμιας ναυτικής ισχύος. Κομβικό στοιχείο αποτελεί η σύνδεση πολιτικής έρευνας και στρατιωτικών εφαρμογών, μια πρακτική που επιτρέπει την αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων για επιχειρησιακούς σκοπούς.
Στην Ουάσινγκτον, η αυξανόμενη αυτή δραστηριότητα αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα, καθώς θεωρείται ότι μπορεί να περιορίσει το παραδοσιακό πλεονέκτημα των ΗΠΑ στη γνώση του υποθαλάσσιου πεδίου. Παράλληλα, εκτιμάται ότι το πραγματικό εύρος των κινεζικών επιχειρήσεων ίσως είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς ορισμένα πλοία φέρονται να απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους.
Το σκηνικό που διαμορφώνεται δείχνει ότι ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων δεν περιορίζεται πλέον στην επιφάνεια της θάλασσας ή στον αέρα, αλλά επεκτείνεται δυναμικά και στον αθέατο κόσμο του βυθού, όπου η πληροφορία μπορεί να αποδειχθεί το ισχυρότερο όπλο.
Reuters
