Νεκρά βοοειδή και κατσίκες σκορπισμένα γύρω από οικογενειακές αυλές αποτυπώνουν με τον πιο σκληρό τρόπο το αποτύπωμα της παρατεταμένης ξηρασίας στην Κένυα, πλήττοντας κοινότητες που επιβιώνουν αποκλειστικά από την κτηνοτροφία.
Η 24χρονη κτηνοτρόφος Μασάι, Μαρία Κατάνγκα, έχει χάσει μέσα σε λίγους μήνες περισσότερα από 100 βοοειδή και περίπου 300 κατσίκες. Όσα ζώα έχουν απομείνει είναι τόσο εξαντλημένα που δεν παράγουν πλέον γάλα, στερώντας από την οικογένεια βασική τροφή και εισόδημα.
Η Κένυα έχει βιώσει ξανά παρόμοιες κρίσεις, με πιο πρόσφατη τη μεγάλη ξηρασία του 2022 που αφάνισε κοπάδια και βύθισε χιλιάδες κτηνοτρόφους σε επισιτιστική ανασφάλεια, κυρίως στις άνυδρες περιοχές του βορρά και της βορειοανατολικής χώρας. Αυτή τη φορά, όμως, το φαινόμενο επεκτείνεται και σε περιοχές που μέχρι πρότινος θεωρούνταν λιγότερο ευάλωτες, όπως η κομητεία Καγιάδο, στα σύνορα με την πρωτεύουσα Ναϊρόμπι.
Η οικονομική κατάρρευση είναι εξίσου δραματική. Όπως εξηγεί ο 19χρονος Εμανουέλ Λοσιπάε, θετός γιος της Κατάνγκα, ζώα που πριν από την ξηρασία πωλούνταν σε υψηλές τιμές, πλέον αλλάζουν χέρια σχεδόν για ψίχουλα. Οι οικογένειες αναγκάζονται σε πωλήσεις ανάγκης, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουν ζωοτροφές, σε μια γη όπου η βοσκή έχει εξαφανιστεί.
Τοπικοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ομάδες κτηνοτρόφων μετακινούνται ολοένα και πιο μακριά αναζητώντας νερό και χορτάρι, ακόμη και πέρα από τα σύνορα, προς την Τανζανία. Όπως επισημαίνουν, πρόκειται για τη σφοδρότερη ξηρασία που έχει καταγραφεί στην περιοχή.
Η Εθνική Αρχή Διαχείρισης Ξηρασίας της Κένυας προειδοποιεί ότι οι επαναλαμβανόμενες ξηρασίες εντείνουν τον ανταγωνισμό για τους λιγοστούς φυσικούς πόρους, αυξάνοντας τον κίνδυνο βίαιων συγκρούσεων. Παράλληλα, τα μέτρα στήριξης με χρηματική βοήθεια έχουν περιοριστεί κυρίως στις παραδοσιακά άνυδρες περιοχές του βορρά, αφήνοντας κοινότητες όπως το Καγιάδο εκτός δικτύου ανακούφισης.
Η κρίση δεν περιορίζεται στα σύνορα της Κένυας. Στο Κέρας της Αφρικής, η Σομαλία έχει κηρύξει κατάσταση εθνικής ανάγκης λόγω ξηρασίας, ενώ τα Ηνωμένα Έθνη προειδοποιούν για μαζική πείνα και εκρηκτικά ποσοστά παιδικού υποσιτισμού, την ώρα που η διεθνής βοήθεια μειώνεται.
Οι μετεωρολογικές προβλέψεις για την επερχόμενη περίοδο των βροχών δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για το Καγιάδο. «Άνθρωποι δεν έχουν χαθεί ακόμη, αλλά τα κοπάδια έχουν σχεδόν εξαφανιστεί και η ζέστη γίνεται καθημερινά πιο ανυπόφορη», λέει τοπικός αξιωματούχος. «Έχουμε εξαντληθεί τόσο, που το μόνο που μας απομένει είναι η προσευχή».
