Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εντείνει τις απειλές του κατά του Ιράν, υπονοώντας ότι εάν το Ιράν δεν συμφωνήσει με μια δέσμη απαιτήσεων που είχε θέσει η κυβέρνηση προς τους ηγέτες της χώρας, θα μπορούσε σύντομα να εξαπολύσει επίθεση «με ταχύτητα και βία».
Η απειλή του Τραμπ για μια δεύτερη αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν μέσα σε οκτώ μήνες ήρθε καθώς το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln, μαζί με άλλα πολεμικά πλοία, βομβαρδιστικά και μαχητικά αεροσκάφη, έλαβαν θέσεις στην περιοχή σε απόσταση βολής από τη χώρα.
Ο Τραμπ συνέκρινε ρητά την συγκέντρωση δυνάμεων με τις δυνάμεις που συγκέντρωσε κοντά στη Βενεζουέλα στο τέλος του περασμένου έτους, ακριβώς πριν από την επιχείρηση που συνέλαβε τον Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του στη μέση της νύχτας στις αρχές Ιανουαρίου.
Οι τρεις όροι που έχει θέσει ο Τραμπ στο Ιράν
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έδωσε λεπτομέρειες σχετικά με τη συμφωνία που απαιτούσε, λέγοντας μόνο ότι μια «τεράστια αρμάδα» κατευθύνεται προς το Ιράν και ότι η χώρα θα πρέπει να συνάψει συμφωνία. Ωστόσο, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι λένε ότι στις συνομιλίες, έχουν θέσει τρία αιτήματα στους Ιρανούς:
Μόνιμο τέλος σε κάθε είδους εμπλουτισμό ουρανίου, περιορισμούς στο βεληνεκές και τον αριθμό των βαλλιστικών πυραύλων τους και τερματισμό κάθε υποστήριξης προς ομάδες-πληρεξούσιους στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς, της Χεζμπολάχ και των Χούθι που δρουν στην Υεμένη.
Το παράδοξο είναι ότι από αυτά τα αιτήματα απουσίαζε -όπως επίσης και από την ανάρτηση του Τραμπ στο Truth Social το πρωί της Τετάρτης- οποιαδήποτε αναφορά στην προστασία των διαδηλωτών που βγήκαν στους δρόμους του Ιράν τον Δεκέμβριο, συγκλονίζοντας τη χώρα και δημιουργώντας την τελευταία κρίση για την κυβέρνησή της. Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί, σε προηγούμενες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, να τους βοηθήσει, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες τους έχει αναφέρει ελάχιστα.
Το Ιράν αναφέρει ότι ο αριθμός των νεκρών ήταν 3.117, αλλά ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων λένε ότι αυτός ο αριθμός υποεκτιμά σε μεγάλο βαθμό τον πραγματικό αριθμό των νεκρών. Οι αριθμοί τους κυμαίνονται από 3.400 έως 6.200, αλλά λένε ότι μόλις αρθούν ολοκληρωτικά οι περιορισμοί στο διαδίκτυο, οι αριθμοί πιθανότατα θα αυξηθούν σημαντικά.
Ο Τραμπ ένιωσε ενθαρρυμένος από την αρχική επιτυχία στη Βενεζουέλα και σαφώς χρησιμοποιεί την απειλή ενός παρόμοιου αποκεφαλισμού του ιρανικού καθεστώτος σε μια προσπάθεια να εκφοβίσει την κληρική ηγεσία της χώρας και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, τις πιο επίλεκτες στρατιωτικές δυνάμεις της, σημειώνουν αναλυτές.
Μόλις πριν από δύο εβδομάδες, φαινόταν να βρίσκεται στο χείλος της στρατιωτικής δράσης, την οποία ανέστειλε μόνο όταν έλαβε διαβεβαίωση από το Ιράν ότι δεν θα απαγχονίσει, όπως είπε, 800 διαδηλωτές που επρόκειτο να εκτελεστούν. Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο αριθμός αυτός ήταν λανθασμένος και ότι οι διαδηλωτές, αν και συλληφθέντες, δεν είχαν περάσει από δίκη ή καταδίκη.
Τα γεγονότα εκείνης της ημέρας αποκάλυψαν στους Αμερικανούς την ευθραυστότητα του ιρανικού συστήματος. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπάς Αραγτσί, Ιρανός διπλωμάτης και πολιτικός με μακρά εμπειρία, έπρεπε να ζητήσει άδεια για να μιλήσει με τον Στιβ Γουίτκοφ, τον ειδικό απεσταλμένο του Τραμπ. Τελικά, έπρεπε να δεσμευτεί μέσω τρίτου μέρους ότι το Ιράν δεν σχεδίαζε επικείμενες εκτελέσεις, επειδή του απαγορευόταν να έχει επίσημες, άμεσες επικοινωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αξιωματούχος που συμμετείχε ενεργά στις συνομιλίες δήλωσε αργότερα ότι η εξουσία του Αραγκτσί φαινόταν να περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό. Και υπάρχει, όπως πάντα στο ιρανικό σύστημα, συνεχής αντιπαράθεση μεταξύ του γραφείου του Ανώτατου Ηγέτη, των Φρουρών της Επανάστασης και του γραφείου του προέδρου, Μασούντ Πεζεσκιάν, για τον οποίο εργάζεται ο Αραγκτσί. Ωστόσο, τα βασικά ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής αποφασίζονται από τον 86χρονο ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
