Οι μνήμες προηγούμενων θανατηφόρων επιδημιών ξυπνούν στην Ινδία, καθώς οι υγειονομικές αρχές της χώρας επιβεβαίωσαν τον εντοπισμό δύο νέων κρουσμάτων του ιού Nipah (NiV) στην πολιτεία της Δυτικής Βεγγάλης.
Η είδηση έχει προκαλέσει την άμεση κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού αλλά και την προσοχή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), καθώς πρόκειται για έναν από τους πλέον επικίνδυνους ιούς παγκοσμίως, με ποσοστά θνησιμότητας που σοκάρουν.
Η εμφάνιση του ιού στη συγκεκριμένη περιοχή (που συνορεύει με το Μπαγκλαντές) θέτει σε εγρήγορση το σύστημα επιτήρησης λοιμωδών νοσημάτων, καθώς ο Nipah έχει χαρακτηριστεί ως παθογόνο με «δυναμική πανδημίας», αν και η μεταδοτικότητά του είναι χαμηλότερη από αυτήν του κορωνοϊού.
Το χρονικό των κρουσμάτων
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των τοπικών αρχών υγείας, τα δύο κρούσματα εντοπίστηκαν σε αγροτικές περιοχές της Δυτικής Βεγγάλης. Οι ασθενείς εμφάνισαν σοβαρά συμπτώματα, όπως υψηλό πυρετό, αναπνευστική δυσχέρεια και νευρολογικές διαταραχές (συμπτώματα εγκεφαλίτιδας).
Οι αρχές αντέδρασαν άμεσα εφαρμόζοντας τα πρωτόκολλα έκτακτης ανάγκης:
Απομόνωση: Οι ασθενείς τέθηκαν σε αυστηρή απομόνωση σε ειδικές μονάδες λοιμωδών.
Ιχνηλάτηση: Ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου για τον εντοπισμό όλων των στενών επαφών των ασθενών (οικογένεια, ιατρικό προσωπικό, γείτονες) προκειμένου να τεθούν σε καραντίνα και να υποβληθούν σε εξετάσεις.
Έρευνα Προέλευσης: Κλιμάκια ειδικών ερευνούν την πηγή της μόλυνσης, εστιάζοντας στην κατανάλωση μολυσμένων φρούτων ή στην επαφή με ζώα.
Τι είναι ο ιός Nipah και πώς μεταδίδεται
Ο ιός Nipah είναι μια ζωονόσος, δηλαδή ένας ιός που μεταδίδεται από τα ζώα στον άνθρωπο. Φυσικοί ξενιστές του ιού είναι οι φρουτοφάγες νυχτερίδες (του γένους Pteropus), γνωστές και ως «ιπτάμενες αλεπούδες».
Η μετάδοση στον άνθρωπο μπορεί να γίνει με τρεις τρόπους:
Άμεση επαφή με μολυσμένα ζώα: Όπως νυχτερίδες ή χοίρους (οι χοίροι λειτουργούν συχνά ως ενδιάμεσοι ξενιστές).
Κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων: Στην περιοχή της Βεγγάλης και του Μπαγκλαντές, συχνή αιτία μετάδοσης είναι η κατανάλωση χυμού από φοινικόδεντρα, τον οποίο έχουν μολύνει νυχτερίδες με τα ούρα ή το σάλιο τους.
Μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο: Μέσω στενής επαφής με τα σωματικά υγρά μολυσμένου ατόμου (αίμα, ούρα, σάλιο), κυρίως στο οικογενειακό περιβάλλον ή στα νοσοκομεία.
Γιατί θεωρείται τόσο επικίνδυνος
Ο ΠΟΥ κατατάσσει τον ιό Nipah στη λίστα με τις ασθένειες προτεραιότητας για έρευνα και ανάπτυξη (μαζί με τον Έμπολα και τον SARS), λόγω του φονικού του προφίλ.
Τα χαρακτηριστικά που τον καθιστούν εφιάλτη για τη δημόσια υγεία είναι:
Υψηλή Θνησιμότητα: Το ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται από 40% έως 75%, ανάλογα με το στέλεχος του ιού και την ποιότητα της ιατρικής περίθαλψης.
Έλλειψη Θεραπείας: Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εμβόλιο ούτε ειδική αντιιική θεραπεία για τον ιό Nipah, ούτε για τους ανθρώπους ούτε για τα ζώα. Η ιατρική αντιμετώπιση περιορίζεται στην υποστηρικτική φροντίδα (διατήρηση ενυδάτωσης, υποστήριξη αναπνοής).
Μακροχρόνιες Επιπτώσεις: Περίπου το 20% των επιζώντων υποφέρει από μακροχρόνιες νευρολογικές συνέπειες, όπως επιληπτικές κρίσεις και αλλαγές προσωπικότητας.
Η ιστορία των επιδημιών στην Ινδία
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ινδία έρχεται αντιμέτωπη με τον ιό. Η χώρα έχει βιώσει αρκετές εξάρσεις στο παρελθόν, κυρίως στην πολιτεία της Κεράλα (νότια Ινδία), όπου το 2018 και το 2021 καταγράφηκαν θάνατοι που προκάλεσαν πανικό.
Ωστόσο, η Δυτική Βεγγάλη έχει το δικό της βεβαρημένο ιστορικό. Το 2001, στην πόλη Σιλιγκούρι, μια έξαρση του ιού είχε οδηγήσει στον θάνατο 45 ανθρώπων. Η γεωγραφική θέση της πολιτείας, δίπλα στο Μπαγκλαντές (όπου ο ιός είναι ενδημικός), την καθιστά ζώνη υψηλού κινδύνου.
Παγκόσμια Επαγρύπνηση
Αν και ο Nipah δεν μεταδίδεται τόσο εύκολα όσο οι αερογενείς ιοί (π.χ. γρίπη, Covid-19), η εμφάνιση κρουσμάτων παρακολουθείται στενά από τη διεθνή κοινότητα. Ο φόβος των επιστημόνων είναι μια πιθανή μετάλλαξη που θα αύξανε τη μεταδοτικότητα του ιού μεταξύ των ανθρώπων, κάτι που σε συνδυασμό με την υψηλή θνησιμότητα, θα οδηγούσε σε μια καταστροφική πανδημία.
Οι αρχές της Ινδίας έχουν εκδώσει οδηγίες προς τους κατοίκους της Δυτικής Βεγγάλης:
Να αποφεύγουν την κατανάλωση φρούτων που φέρουν σημάδια δαγκώματος (από νυχτερίδες).
Να πλένουν σχολαστικά τα φρούτα και να αποφεύγουν τον ωμό χυμό φοινικόδεντρου.
Να φορούν μάσκες και γάντια κατά τη φροντίδα ασθενών.
Η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο, αλλά η επαγρύπνηση είναι στο κόκκινο, καθώς ο ιός Nipah δεν συγχωρεί λάθη στη διαχείριση.
