Η Πρωτοχρονιά είναι συνδεδεμένη με τη χαρά, τα πυροτεχνήματα και την προσμονή για μια νέα αρχή. Ωστόσο, η ιστορία έχει καταγράψει και μια σκοτεινή όψη των εορτασμών, με τραγικά δυστυχήματα και πολύνεκρες καταστροφές που σημάδεψαν ανεξίτηλα τη συλλογική μνήμη.
Το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας, όπου οι εορτασμοί της Πρωτοχρονιάς κατέληξαν σε θρήνο, επανέφερε με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τους κινδύνους που συχνά συνοδεύουν τη μαζική διασκέδαση τις πρώτες ώρες του νέου έτους.
Δεν είναι, ωστόσο, η πρώτη φορά που η αλλαγή του χρόνου σημαδεύεται από αίμα και απώλειες, οι οποίες άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία και ανέδειξαν σοβαρά κενά στην ασφάλεια εορταστικών εκδηλώσεων.
Volendam, Ολλανδία (2001): Η φωτιά που αφάνισε μια γενιά νέων
Λίγα λεπτά μετά την έλευση του 2001, η μικρή παραθαλάσσια πόλη Volendam της Ολλανδίας βυθίστηκε στο πένθος. Σε κατάμεστο καφέ-μπαρ, όπου εκατοντάδες νέοι γιόρταζαν την αλλαγή του χρόνου, σπινθηροβόλο πυροτέχνημα προκάλεσε φωτιά στη διακοσμημένη οροφή.
Οι φλόγες εξαπλώθηκαν αστραπιαία, καθώς τα υλικά ήταν εξαιρετικά εύφλεκτα. Ο χώρος διέθετε ανεπαρκείς εξόδους διαφυγής, ενώ η οροφή κατέρρευσε μέσα σε λίγα λεπτά.
Ο τραγικός απολογισμός ήταν 14 νεκροί, οι περισσότεροι έφηβοι, και πάνω από 240 τραυματίες, πολλοί με εκτεταμένα εγκαύματα που τους σημάδεψαν για όλη τους τη ζωή.
Το δυστύχημα οδήγησε σε σαρωτικές αλλαγές στη νομοθεσία πυρασφάλειας στην Ολλανδία και θεωρείται μέχρι σήμερα ένα από τα πιο σοκαριστικά πρωτοχρονιάτικα δυστυχήματα στην Ευρώπη.
Μπανγκόκ, Ταϊλάνδη (2009): Η φονική κατάρρευση του Santika Club
Η αλλαγή του 2009 βρήκε χιλιάδες ανθρώπους να διασκεδάζουν στο νυχτερινό κέντρο Santika Club στη Μπανγκόκ. Κατά τη διάρκεια της αντίστροφης μέτρησης, χρησιμοποιήθηκαν εσωτερικά πυροτεχνήματα, τα οποία προκάλεσαν φωτιά στην οροφή από αφρώδες υλικό.
Μέσα σε δευτερόλεπτα, ο χώρος γέμισε καπνό και τοξικά αέρια. Η έλλειψη επαρκών εξόδων κινδύνου και ο πανικός οδήγησαν σε ασφυκτικό συνωστισμό. Αποτέλεσμα: 67 νεκροί και περισσότεροι από 200 τραυματίες, ανάμεσά τους και ξένοι τουρίστες.
Το Santika Club έγινε παγκόσμιο σύμβολο των κινδύνων που εγκυμονεί η ανεξέλεγκτη χρήση πυροτεχνημάτων σε κλειστούς χώρους κατά τους εορτασμούς της Πρωτοχρονιάς.
Σαγκάη, Κίνα (2014): Η φονική ποδοπάτηση της παραμονής
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2014, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην παραποτάμια περιοχή Bund της Σαγκάης για να υποδεχθούν το νέο έτος. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, λανθασμένη πληροφορία για διανομή δώρων προκάλεσε ξαφνική μετακίνηση του πλήθους.
Η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο μέσα σε λίγα λεπτά. Άνθρωποι έπεφταν ο ένας πάνω στον άλλον, ενώ η κλίση του δρόμου επιδείνωσε την κατάσταση. Ο απολογισμός ήταν 36 νεκροί και δεκάδες τραυματίες, κυρίως νέοι.
Το περιστατικό ανέδειξε τον θανάσιμο κίνδυνο των μαζικών υπαίθριων εκδηλώσεων χωρίς επαρκή σχεδιασμό και διαχείριση πλήθους.
Κωνσταντινούπολη, Τουρκία (2017): Η Πρωτοχρονιά που βάφτηκε με αίμα
Η αλλαγή του 2017 σημαδεύτηκε από μια από τις πιο αιματηρές επιθέσεις Πρωτοχρονιάς. Ένοπλος εισέβαλε στο νυχτερινό κέντρο Reina, στις όχθες του Βοσπόρου, ανοίγοντας πυρ αδιακρίτως εναντίον των θαμώνων.
Η επίθεση στοίχισε τη ζωή σε 39 ανθρώπους, ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν. Το χτύπημα είχε έντονο διεθνή αντίκτυπο, καθώς ανάμεσα στα θύματα υπήρχαν πολίτες πολλών χωρών.
Η συγκεκριμένη τραγωδία υπενθύμισε ότι οι εορτασμοί της Πρωτοχρονιάς δεν απειλούνται μόνο από ατυχήματα, αλλά και από στοχευμένες επιθέσεις σε χώρους διασκέδασης.
