Ένα κρίσιμο διπλωματικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ φέρεται να βρίσκεται στο τραπέζι, με πιθανή εφαρμογή από σήμερα, ανοίγοντας ξανά τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το Reuters.
Πρόκειται για ένα πλαίσιο που εκπονήθηκε από το Πακιστάν και διαβιβάστηκε στις δύο πλευρές καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Η προσέγγιση προτείνει δύο φάσεις: μια άμεση εκεχειρία και, σε δεύτερο στάδιο, μια συνολική συμφωνία, η οποία θα οριστικοποιηθεί σε ηλεκτρονική μορφή μέσω Πακιστάν, του μοναδικού διαύλου επικοινωνίας στις συνομιλίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η αρχική συμφωνία θα δομηθεί ως μνημόνιο κατανόησης. Η πρώτη φάση προβλέπει άμεση κατάπαυση πυρός, η οποία θα επιτρέψει την ασφαλή διέλευση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ η δεύτερη φάση, εντός 15-20 ημερών, θα αφορά ευρύτερη συμφωνία για την περιοχή, προσωρινά ονομαζόμενη «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ».
Η τελική μορφή της αναμένεται να περιλαμβάνει δια ζώσης συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, με συμμετοχή περιφερειακών δυνάμεων.
Ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, βρισκόταν σε συνεχείς επαφές με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, τον ειδικό απεσταλμένο, Στιβ Γουίτκοφ και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με πηγή του Reuters.
Προηγούμενα δημοσιεύματα του Axios ανέφεραν συζητήσεις για πιθανή 45ήμερη κατάπαυση πυρός, ως πρώτο βήμα για την επίτευξη οριστικού τερματισμού της σύγκρουσης, επικαλούμενα Αμερικανικές, Ισραηλινές και περιφερειακές πηγές.
Παρά τις διαπραγματεύσεις, το Ιράν δεν έχει ακόμη δεσμευτεί επισήμως, με δύο πακιστανικές πηγές να υπογραμμίζουν ότι η χώρα παραμένει επιφυλακτική απέναντι στις προτάσεις που υποστηρίζονται από Πακιστάν, Κίνα και ΗΠΑ. Η τελική συμφωνία, εφόσον επιτευχθεί, αναμένεται να περιλαμβάνει δεσμεύσεις του Ιράν να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, σε αντάλλαγμα για χαλάρωση των κυρώσεων και απελευθέρωση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών έχει εντείνει την ανησυχία για την ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων μεταφορών, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελεί ζωτικό πέρασμα για το 1/5 της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Η ένταση αυτή έχει ήδη επηρεάσει τις ενεργειακές αγορές, με τους χρηματιστές να παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ έχει πιέσει δημοσίως για ταχεία κατάπαυση πυρός, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση αποτυχίας, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την πορεία των συνομιλιών, που ενδέχεται να αποτελέσουν καίριο σημείο καμπής για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Αντεπίθεση Τραμ
Η επίδειξη της επιχειρησιακής δεινότητας των ΗΠΑ, που αποτυπώνεται στη συνδυασμένη πολυκλαδική επιχείρηση για τη διάσωση του Αμερικανού πιλότου μπορεί να χαρακτηριστεί ως «δώρο» για τη διοίκηση του Λευκού Οίκου, που βλέπει την εκλογική βάση των MAGA να αμφιταλαντεύεται απέναντι στην αναγκαιότητα των πολεμικών επιχειρήσεων στο Ιράν, το οποίο θεωρούν ότι αφενός βρίσκεται πολύ μακριά, για να τους απειλήσει και αφετέρου προκαλεί ήδη διακυμάνσεις στα καύσιμα και στα βασικά είδη διατροφής.
Ωστόσο, η διάσωση του Αμερικανού πιλότου προσφέρει στον Ντόναλντ Τραμπ να υπερασπιστεί το δόγμα των ΗΠΑ που «δεν αφήνουν κανέναν πίσω», το οποίο ακουμπά όχι μόνο στην τεχνολογική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών στο πεδίο, αλλά πρωτίστως στο ιδεολογικό υπόβαθρο της εμπλοκής τους σε πολεμικές επιχειρήσεις, διατηρώντας ως απόλυτη προτεραιότητα την προστασία των στελεχών των ενόπλων δυνάμεών τους.
Στην κατεύθυνση αυτή, ο πρώην διοικητής της CENTCOM, Αντιστράτηγος Φρανκ Μακένζι αποτύπωσε πλήρως το στρατιωτικό δόγμα των ΗΠΑ, περιγράφοντας πως «χρειάζεται ένας χρόνος για να κατασκευαστεί ένα αεροσκάφος – και χρειάζονται 200 ΧΡΟΝΙΑ για να οικοδομηθεί μια στρατιωτική παράδοση όπου δεν αφήνεις κανέναν πίσω!».
Οι «μετανιωμένοι» MAGA
Υπό αυτήν την έννοια, για τον Ντόναλντ Τραμπ η σημερινή συνέντευξη συνιστά μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία, για να υπογραμμίσει την σύνδεσή του, πολιτικά και ιδεολογικά, με την στρατιωτική παράδοση των ΗΠΑ, παράδοση στην οποία αρέσκεται το MAGA ακροατήριό του, όταν τα ποσοστά δημοφιλίας του Αμερικανού Προέδρου παραμένουν εξαιρετικά χαμηλά και λόγω του πολέμου, ενώ πυκνώνει η εμφάνιση ενός νέου μοτίβου, αυτού του «μετανιωμένου MAGA ψηφοφόρου».
Ειδικότερα, σε δημοσκόπηση της Strength in Numbers-Verasight, ένας στους οκτώ ψηφοφόρους του Τραμπ δηλώνει ότι έχει μετανιώσει για την ψήφο του υπέρ του σημερινού Αμερικανού Προέδρου το 2024, ποσοστό που αγγίζει το 17% στα άτομα νεαρών ηλικιών και το 16% αντίστοιχα στους Ισπανόφωνους. Με αυτά τα δεδομένα, «εάν αυτά τα ποσοστά εγκαταλείψουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, σχεδόν αναμφίβολα θα επρόκειτο για μια εκλογική αναμέτρηση για τους Δημοκρατικούς» αναφέρει το CNN, με το Λευκό Οίκο να ωθεί τώρα τους Ιρανούς και προς τη διπλωματική οδό.
Ήδη, η διθυραμβική προσέγγιση που επιχειρεί ο Αμερικανός Πρόεδρος στην υπόθεση του διασωθέντα πιλότου εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως έναν βαθμό ως αντίμετρο απέναντι στην εσωτερική κριτική που δέχεται η διοίκηση Τραμπ απέναντι στους στρατηγικούς στόχους, τη διάρκεια και το κόστος των επιχειρήσεων, την ώρα που μια ηρωική διάσωση τονώνει και το ηθικό των MAGA, που δεν αντιλαμβάνονται αποκλιμάκωση των τιμών στα ράφια, αλλά και των ποσοστών ανεργίας, στα επίπεδα των προεκλογικών υποσχέσεων του Ντόναλντ Τραμπ.
Την ίδια στιγμή, πληροφορίες που μετέδωσε ο ιστότοπος Axios κάνουν λόγο για διπλωματικές απόπειρες με σκοπό την επίτευξη εκεχειρίας 45 ημερών μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, σενάριο που θα έδινε μια ουσιαστική ανάσα στις αγορές, αλλά και στον αμερικανικό πληθωρισμό, ικανό να κατακρημνίσει τα εκλογικά ποσοστά των Ρεπουμπλικάνων. Σύμφωνα με το Axios, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και ομάδα περιφερειακών διαμεσολαβητών συζητούν το ενδεχόμενο μιας 45ήμερης κατάπαυσης πυρός, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για μόνιμο τερματισμό του πολέμου, ενώ οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται μέσω Πακιστάν, Αιγύπτου και Τουρκίας. Για τις ανάγκες της διαπραγμάτευσης χρησιμοποιείται και απευθείας επικοινωνία μέσω γραπτών μηνυμάτων μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, αν και όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές θεωρούν απίθανη την επίτευξη εκεχειρίας εντός των επόμενων 48 ωρών, οπότε εκπνέει το τελεσίγραφο του Αμερικανού Προέδρου.
