Νέα αποκαλυπτικά στοιχεία από CIA και MI6 γκρεμίζουν το επίσημο αφήγημα για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Προειδοποιήσεις υπήρχαν, πληροφορίες υπήρχαν, αλλά η ουκρανική ηγεσία τις αγνόησε επιδεικτικά. Ο Ζελένσκι γνώριζε τι ερχόταν, υποτίμησε τον κίνδυνο και έπαιξε με τη φωτιά, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μεγαλύτερη γεωπολιτική σύγκρουση των τελευταίων δεκαετιών.
Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του Guardian, η πορεία προς τον πόλεμο είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα απ’ όσο εκτιμήθηκε δημόσια.
Η απόφαση του Πούτιν και η εμμονή με την Ιστορία
Ήδη από το πρώτο μισό του 2020, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε καταλήξει στην απόφαση για μια πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ζώντας σε απομόνωση, αφιερώθηκε στη μελέτη βιβλίων για Ρώσους αυταρχικούς ηγέτες. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, φαίνεται πως διαμόρφωσε την επιθυμία να αφήσει το δικό του αποτύπωμα στην Ιστορία, στα πρότυπα του Ιβάν του Τρομερού ή του Στάλιν. Η κατάληψη της Ουκρανίας παρουσιάστηκε στο μυαλό του ως το ιδανικό ιστορικό εγχείρημα.
Η Γενεύη και το ιδεολογικό μανιφέστο
Μέχρι τη σύνοδο κορυφής της Γενεύης με τον Τζο Μπάιντεν, οι προθέσεις του Κρεμλίνου είχαν ήδη παγιωθεί. Αν και ο Πούτιν δεν επέλεξε να κλιμακώσει τη συζήτηση στη συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο, λίγες εβδομάδες αργότερα δημοσίευσε δοκίμιο στο οποίο υποστήριζε ότι «η ουκρανική κυριαρχία μπορεί να υπάρξει μόνο σε συνεργασία με τη Ρωσία», στέλνοντας σαφές πολιτικό μήνυμα.
Οι πρώτες προειδοποιήσεις και η δυσπιστία
Τον Οκτώβριο του 2021, η CIA και η MI6 ενημέρωσαν αναλυτικά τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για τον άμεσο και υπαρξιακό κίνδυνο. Η αντίδρασή του, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ήταν να αντιμετωπίσει τις πληροφορίες με δυσπιστία, ακόμη και ειρωνεία. Παράλληλα, εξέφραζε έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο πανικού στον πληθυσμό.
Η επίσκεψη Μπερνς και το μήνυμα που αγνοήθηκε
Τον Ιανουάριο του 2022, ο επικεφαλής της CIA, Γουίλιαμ Μπερνς, επισκέφθηκε το Κίεβο παρουσιάζοντας λεπτομερή σχέδια για τις κατευθύνσεις της επικείμενης εισβολής. Ο Ζελένσκι θεώρησε ότι οι ΗΠΑ επιχειρούσαν να τον πιέσουν πολιτικά. Αντί να ξεκινήσει άμεσα προετοιμασίες, λίγες εβδομάδες αργότερα απηύθυνε δημόσιο μήνυμα καθησυχασμού, μιλώντας για… κεμπάπ τον Μάιο και προτρέποντας τους πολίτες να μην αποθηκεύουν είδη ανάγκης. Οι υπηρεσίες πληροφοριών εκτίμησαν αμέσως ότι αυτή η στάση παραπλάνησε εκατομμύρια ανθρώπους, οι οποίοι βρέθηκαν απροετοίμαστοι στις περιοχές που καταλήφθηκαν.
Σιωπηλή προετοιμασία από τον στρατό
Την ίδια περίοδο, το Γενικό Επιτελείο υπό τον Βαλέρι Ζαλούζνι και η GUR του Υπουργείου Άμυνας εργάζονταν αθόρυβα πάνω σε σχέδια άμυνας της πρωτεύουσας. Οι κινήσεις γίνονταν χωρίς δημοσιότητα, ώστε να μην προκαλέσουν αντιδράσεις στην πολιτική ηγεσία. Παράλληλα, εξετάστηκε και το δυσμενές σενάριο αποκοπής των δυτικών οδών προς την ΕΕ, με διακοπή των γραμμών ανεφοδιασμού από την Πολωνία.
Ο ρόλος του Αντρίι Γέρμακ
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Αντρίι Γέρμακ ήταν το πρόσωπο που διαβεβαίωνε τον Ζελένσκι ότι ο πόλεμος δεν θα ξεσπούσε. Ο Guardian ζήτησε τη δική του εκδοχή, ωστόσο ο ισχυρός επικεφαλής του προεδρικού γραφείου αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η απόφαση για ήπια μέτρα
Στις 22 Φεβρουαρίου, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας συζήτησε την επιβολή στρατιωτικού νόμου, που θα επέτρεπε τη μετακίνηση στρατευμάτων και θα ενίσχυε την άμυνα του Κιέβου και του Νότου. Ο Ζελένσκι, φοβούμενος κοινωνική αναστάτωση, επέλεξε τελικά μια ήπια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, την οποία ενέκρινε η Ράντα.
Ο φάκελος που άλλαξε τα πάντα
Μετά τη συνεδρίαση, ο γραμματέας του Συμβουλίου, Ολέξι Ντανίλοφ, παρέδωσε στον πρόεδρο φάκελο με πληροφορίες ότι οι ρωσικές δυνάμεις δεν στόχευαν μόνο στην κατάληψη του Κιέβου, αλλά και στη φυσική του εξόντωση. Τότε, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Ζελένσκι αντιλήφθηκε ότι η απειλή ήταν απολύτως πραγματική.
Γιατί το 2020 θεωρείται κομβικό έτος
CIA και MI6 εκτιμούν ότι οι διαδηλώσεις στη Λευκορωσία το 2020 ενίσχυσαν την εξάρτηση του Λουκασένκο από το Κρεμλίνο, επιτρέποντας τη χρήση της χώρας ως εφαλτηρίου επίθεσης προς το Κίεβο. Παράλληλα, η δηλητηρίαση του Αλεξέι Ναβάλνι εντάσσεται, σύμφωνα με δημοσιογραφικές εκτιμήσεις, στο ευρύτερο σχέδιο του Πούτιν, καθώς συνέβαλε στη συσπείρωση της ρωσικής κοινής γνώμης ενόψει της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης».
Το συμπέρασμα
Το βασικό δίδαγμα που προκύπτει είναι ανησυχητικό: ένας ανώτατος διοικητής που αγνοεί επί μήνες τις προειδοποιήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών θέτει σε κίνδυνο σύνορα και ανθρώπινες ζωές. Και κινητοποιείται ουσιαστικά μόνο όταν πληροφορείται ότι ο ίδιος αποτελεί στόχο.
Oμαδα επσταιν και αυτός
το ότι έβγαλε δισεκατομμύρια δεν το λες και λίγο