Βουλή: Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για τη “νόμιμη μετανάστευση”

Με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας έγινε δεκτό, κατά πλειοψηφία, το νομοσχέδιο για τη «νόμιμη μετανάστευση». Κατά της αρχής του νομοσχεδίου δήλωσε σύσσωμη αντιπολίτευση, με διαφορετικό ιδεολογικό πρόσημο, το κάθε κόμμα χωριστά για τη θέση που έλαβε. Από τον τρόπο που ψήφισαν οι εισηγητές και ειδικοί αγορητές, προκύπτει ότι αρκετά άρθρα έχουν λάβει θετική ψήφο και από κόμματα της αντιπολίτευσης.

Με το επιχείρημα της «απλοποίησης» και της «μείωσης της γραφειοκρατίας», το νέο νομοσχέδιο για τη νόμιμη μετανάστευση αλλάζει εκ βάθρων το καθεστώς αδειών διαμονής στην Ελλάδα, προκαλώντας σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο ενισχύεται ο έλεγχος ή, αντίθετα, χαλαρώνουν οι δικλείδες ασφαλείας.

Το σχέδιο νόμου προβλέπει αυτόματες ανανεώσεις αδειών διαμονής για μεγάλες κατηγορίες αλλοδαπών εργαζομένων, με περιορισμένες μόνο εξαιρέσεις που αφορούν λόγους δημόσιας τάξης. Στην πράξη, η ανανέωση παύει να αποτελεί ουσιαστικό έλεγχο και μετατρέπεται σε τυπική διαδικασία, ενώ κάθε άδεια αποκτά ελάχιστη διάρκεια δύο ετών, ανεξαρτήτως μεταβολών στην εργασιακή ή κοινωνική κατάσταση του κατόχου.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η περαιτέρω διεύρυνση των διαδικασιών μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες. Το νομοσχέδιο αυξάνει την ευελιξία αλλαγής εργοδότη και εντάσσει ακόμη και εταιρείες προσωρινής απασχόλησης, γεγονός που, σύμφωνα με επικριτές, μετατρέπει τη μετανάστευση σε εργαλείο φθηνού και ελεγχόμενου εργατικού δυναμικού, με αμφίβολα οφέλη για τους Έλληνες εργαζομένους.

Παράλληλα, εισάγονται ταχείες διαδικασίες για μεγάλα έργα και επενδύσεις, παρακάμπτοντας χρονοβόρους ελέγχους. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η ταχύτητα θα υπερισχύσει της ασφάλειας και της πραγματικής αξιολόγησης των εισερχομένων.

Στο πεδίο της υψηλής εξειδίκευσης, το νομοσχέδιο προωθεί νέες κατηγορίες θεωρήσεων και παρατείνει τη διάρκεια αδειών για ειδικευμένους αλλοδαπούς, ενώ και οι φοιτητές τρίτων χωρών αποκτούν δικαίωμα παραμονής μετά το πέρας των σπουδών τους για αναζήτηση εργασίας. Έτσι, η προσωρινή παραμονή μετατρέπεται σταδιακά σε μόνιμη εγκατάσταση.

Αν και το υπουργείο προβάλλει αυστηρές ποινές για τους διακινητές λαθρομεταναστών και όσους συνδράμουν την παράνομη μετανάστευση, η εμπειρία δείχνει ότι η αυστηρότητα στη νομοθεσία δεν συμβαδίζει πάντα με την εφαρμογή της στην πράξη. Την ίδια στιγμή, δίνεται έμφαση στην ένταξη δικαιούχων διεθνούς προστασίας στην αγορά εργασίας, σε τομείς όπως οι κατασκευές και ο τουρισμός, ενισχύοντας την παρουσία αλλοδαπών σε κρίσιμους κλάδους.

Το νομοσχέδιο επεκτείνεται και στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, θεσπίζοντας αυστηρότερες ποινές για παραβάσεις, ωστόσο ταυτόχρονα απλοποιεί τη λειτουργία και την εγγραφή τους, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν ο έλεγχος θα είναι ουσιαστικός ή απλώς τυπικός.

Συνολικά, το νέο πλαίσιο εμφανίζεται ως μια μεταρρύθμιση «τάξης και ελέγχου», όμως για πολλούς λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός διευκόλυνσης και μονιμοποίησης της μετανάστευσης. Σε μια χώρα που ήδη πιέζεται κοινωνικά και οικονομικά, η συζήτηση για το ποιος μπαίνει, πόσοι μένουν και με ποιους όρους, μόλις άνοιξε – και κάθε άλλο παρά έχει κλείσει.