Ντυμένος με τη στολή του Σοβιετικού στρατηγού και στο στήθος του το παράσημο της Εργατικής Κόκκινης Σημαίας, ο Βασίλι Μιχαήλοβιτς Μπλοχίν παρέμενε για δεκαετίες μια άγνωστη φιγούρα. Το όνομά του, σχεδόν ξεχασμένο μέχρι το 1990, ψιθυριζόταν μόνο από τους μυημένους στα σκοτεινά παρασκήνια της σοβιετικής ιστορίας – και πάντοτε με δέος.
Ο Μπλοχίν, γεννημένος τον Δεκέμβριο του 1895 στο χωριό Γκαβρίλοφσκογιε του κυβερνείου Βλαντίμιρ, ήταν γιος ταπεινού χωρικού. Από βοσκός και εργάτης στη Μόσχα, βρέθηκε στις τάξεις του τσαρικού στρατού το 1915 και λίγα χρόνια αργότερα, μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, εντάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό και στο Κομμουνιστικό Κόμμα των Μπολσεβίκων.
Από την Τσέκα στη Λιουμπλιάνκα
Η καριέρα του στα σοβιετικά όργανα ασφαλείας ξεκίνησε το 1921 με την ένταξή του στην ΤΣΕΚΑ, την πρόδρομο της ΚΑ.ΓΚΕ.ΜΠΕ. Εκεί βρήκε το πραγματικό του κάλεσμα: την εκτέλεση των αντιφρονούντων. Η άνοδος του ήταν σταθερή. Από διοικητής στην ΟΓΚΕΠΕΟΥ το 1926, έφτασε μέχρι τον βαθμό του υποστρατήγου της Κρατικής Ασφάλειας το 1945.
Στη Λιουμπλιάνκα, το διαβόητο κτίριο των μυστικών υπηρεσιών, ο Μπλοχίν έγινε το «ψυχρό χέρι» της σταλινικής μηχανής τρόμου. Ο ίδιος ενσάρκωνε, όπως έλεγε ο Φέλιξ Τζερζίνσκι, το «ιδανικό του τσεκίστα»: καθαρό μυαλό, ψυχρό κεφάλι, σταθερό χέρι.
Ο δήμιος του Κατίν
Την άνοιξη του 1940, ο Μπλοχίν ανέλαβε προσωπικά την εκτέλεση 6.311 Πολωνών αξιωματικών στο Κατίν — μία από τις πιο μαζικές εκτελέσεις της σύγχρονης ιστορίας. Σύμφωνα με μαρτυρίες, εμφανιζόταν με δερμάτινη καμπαρντίνα, καπέλο και μακριά γάντια ως τους αγκώνες. Δούλευε μεθοδικά, κάθε βράδυ, εκτελώντας εκατοντάδες ανθρώπους με ένα μόνο πυροβολισμό στη βάση του κρανίου. Χρησιμοποιούσε γερμανικά πιστόλια Walther για να καλύπτει τα ίχνη του καθεστώτος.
Σε 28 ημέρες, η ομάδα του εκτέλεσε πάνω από 7.000 ανθρώπους. Για την «αποτελεσματικότητα» και «οργάνωσή» του, ο Μπλοχίν τιμήθηκε από τον ίδιο τον Στάλιν με το παράσημο της Κόκκινης Σημαίας.
Η σταδιοδρομία του τρόμου
Καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του, ο Μπλοχίν φέρεται να εκτέλεσε προσωπικά από 10.000 έως 15.000 ανθρώπους — αριθμός που τον κατατάσσει στους πιο θανατηφόρους εκτελεστές της Ιστορίας. Ήταν εκείνος που εκτέλεσε τον στρατάρχη Τουχασέφσκι, τον σκηνοθέτη Βσέβολοντ Μέγιερχολντ, τον συγγραφέα Ισάακ Μπάμπελ και πολλούς άλλους που θεωρήθηκαν «εχθροί του λαού».
Η μέθοδός του ήταν σχεδόν βιομηχανική: ένα κόκκινο δωμάτιο εκτελέσεων, ηχομονωμένο και με αποστράγγιση για το αίμα, που καθαριζόταν μετά από κάθε «βάρδια». Ο Μπλοχίν μπορούσε να εκτελέσει έως και 300 άτομα μέσα σε μία νύχτα.
Η πτώση και το τέλος
Μετά τον θάνατο του Στάλιν το 1953, ο Μπλοχίν εξαναγκάστηκε σε αποστρατεία. Ο Λαβρέντι Μπέρια τον εξήρε για τις «υπηρεσίες» του, αλλά σύντομα η νέα σοβιετική ηγεσία τον καθαίρεσε. Του αφαιρέθηκαν ο βαθμός και η σύνταξη.
Κατέληξε αλκοολικός και, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία, αυτοκτόνησε τον Φεβρουάριο του 1955. Επισήμως, ο θάνατός του αποδόθηκε σε καρδιακό επεισόδιο.
Η ειρωνεία της ιστορίας: ο «δήμιος της Λιουμπλιάνκα» θάφτηκε στο ίδιο νεκροταφείο όπου βρίσκονται οι στάχτες χιλιάδων από τα θύματά του, στο Ντονσκόι της Μόσχας. Εκεί, ένα μνήμα με τη φωτογραφία του υπενθυμίζει ότι κάποιοι δεν θέλουν – ή δεν μπορούν – να ξεχάσουν.
