Μια σημαντική προειδοποίηση απευθύνουν κορυφαίοι ερευνητές μετά τη δημοσίευση νέας διεθνούς μελέτης στο ιατρικό περιοδικό The Lancet, σύμφωνα με το οποίο οι παγκόσμιες κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη και χρήση RNA-based εμβολίων πρέπει να επανεξεταστούν, δεδομένης της πιθανότητας μακροχρόνιων μεταβολικών και ανοσολογικών επιπτώσεων.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, συγκέντρωσε δεδομένα από δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες σε μακροχρόνια παρακολούθηση εμβολιασμών βασισμένων σε RNA. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι ενώ τα εμβόλια mRNA έχουν επιδείξει εξαιρετική απόδοση στην πρόληψη οξέων λοιμώξεων, τα συστήματα παρακολούθησης των μακροπρόθεσμων βιολογικών επιδράσεων παραμένουν ανεπαρκή.
Απρόσμενες ανοσολογικές αποκρίσεις στην ανάλυση των δεδομένων
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, σε ένα μικρό αλλά σημαντικό υποσύνολο ατόμων παρατηρήθηκαν παρατεταμένες ανοσολογικές αποκρίσεις που δεν είχαν καταγραφεί πλήρως στις πρώιμες μελέτες φάσης III:
Σε περίπου 1 στους 10.000 εμβολιασμούς RNA, καταγράφηκε παρατεταμένη ενεργοποίηση κυττάρων του ανοσοποιητικού πέραν του αναμενόμενου χρόνου απόκρισης.
Σοβαρές ανοσολογικές διαταραχές — όπως επίμονες φλεγμονώδεις αποκρίσεις στο ήπαρ και τον μυϊκό ιστό — εμφανίστηκαν σε πολύ μικρό ποσοστό των συμμετεχόντων, αλλά επαρκούν για να ζητηθεί ιδιαίτερη παρακολούθηση.
Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν αυτά τα ευρήματα ως «ενδείξεις που αξίζουν ουσιαστική διερεύνηση, όχι λόγω άμεσης επικινδυνότητας, αλλά λόγω της ανάγκης να κατανοήσουμε πλήρως τη μακροπρόθεσμη αλληλεπίδραση RNA εμβολίων με το ανοσοποιητικό σύστημα».
Τι σημαίνει αυτό για τους ασθενείς
Ειδικοί σε θέματα δημόσιας υγείας, όπως ο Dr. Paul Richards του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, σχολίασαν ότι τα δεδομένα καταδεικνύουν την ανάγκη για:
βελτιωμένη παρακολούθηση μετά την κυκλοφορία (post-licensure surveillance),
εκτεταμένα ανοσολογικά τεστ σε μακροπρόθεσμη βάση,
και περαιτέρω μελέτες για γενετικό υπόβαθρο που προδιαθέτει σε παρατεταμένες αντιδράσεις.
«Όσο επαναστατικά και αν είναι τα RNA εμβόλια, δεν μπορούν να θεωρούνται “τελειωμένη τεχνολογία”», τονίζει ο Richards. «Πρέπει να έχουμε πλήρη εικόνα όχι μόνο του άμεσου οφέλους, αλλά και της πιθανής συμπεριφοράς του ανοσοποιητικού συστήματος σε βάθος χρόνου — ιδιαίτερα όταν χορηγούνται σε μεγάλους πληθυσμούς».
Προτάσεις για κλινικές πρακτικές
Η μελέτη προτείνει, μεταξύ άλλων:
Ενσωμάτωση ειδικών δεικτών παρακολούθησης ανοσολογικών αποκρίσεων σε μακροχρόνια πρωτόκολλα.
Εξειδικευμένη εκπαίδευση για παθολόγους και ανοσολόγους στο πώς να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται ανεπιθύμητες ανοσολογικές αποκρίσεις πέρα από τις πρώτες εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό.
Συλλογή δεδομένων από γεωγραφικά και γενετικά ποικίλους πληθυσμούς, για να προσδιοριστούν πιθανές διαφορές στις αποκρίσεις.
Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι τα RNA-based εμβόλια παραμένουν «από τα πλέον αποτελεσματικά όπλα κατά των μολυσματικών νόσων», αλλά η «τεχνολογία 2.0» απαιτεί εξίσου εξελιγμένα συστήματα παρακολούθησης και ασφάλειας.
