Η εξεταστική επιτροπή της Βουλής για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ μπορεί να έκλεισε βιαστικά τις εργασίες της, αφήνοντας πίσω της περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις, όμως η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία συνεχίζει ακάθεκτη και με εντατικοποιημένους ρυθμούς την έρευνα για το φαγοπότι των παράνομων επιδοτήσεων από ευρωπαϊκά κονδύλια. Κονδύλια που, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, κατέληξαν σε χέρια που δεν πληρούσαν καν τα βασικά κριτήρια για να θεωρούνται δικαιούχοι.
Την ώρα που η κυβέρνηση Μητσοτάκη εμφανίζεται να επιλέγει την πολιτική συγκάλυψη μέσω κοινοβουλευτικών διαδικασιών περιορισμένης εμβέλειας, οι Έλληνες εντεταλμένοι Ευρωπαίοι εισαγγελείς συλλέγουν, διασταυρώνουν και επεξεργάζονται αποδεικτικά στοιχεία για σοβαρές ποινικές υποθέσεις, που – σύμφωνα με νομικούς κύκλους – ξεπερνούν κατά πολύ τη λογική ενός απλού πελατειακού «ρουσφετιού».
Νέα δικογραφία με πολιτικά πρόσωπα προ των πυλών
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι νέα δικογραφία, πιθανόν και περισσότερες από μία, βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο επεξεργασίας και ενδέχεται σύντομα να πάρει τον δρόμο προς τη Βουλή. Παρά ταύτα, η διαδικασία στοιχειοθέτησης συνεχίζεται, καθώς οι εισαγγελικές αρχές καλούνται να διαχειριστούν έναν τεράστιο όγκο δεδομένων και αποδεικτικού υλικού.
Πηγές με γνώση της έρευνας επισημαίνουν ότι η καθυστέρηση δεν σχετίζεται μόνο με την ιδιότητα των εμπλεκομένων προσώπων, αλλά και με τη σοβαρότητα των κατηγοριών που εξετάζονται. Οι εισαγγελικοί λειτουργοί επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια πλήρως τεκμηριωμένη δικογραφία, ικανή να αντέξει σε κάθε νομικό έλεγχο, αποφεύγοντας κινήσεις εντυπωσιασμού που θα μπορούσαν να καταρρεύσουν στα δικαστήρια.
Χιλιάδες σελίδες συνομιλιών και κρίσιμες μαρτυρίες
Το υλικό που εξετάζεται είναι τεράστιο. Οι απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες από νόμιμες συνακροάσεις φτάνουν σε χιλιάδες σελίδες, ενώ περιλαμβάνονται μαρτυρικές καταθέσεις και άλλα αποδεικτικά στοιχεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις συνομιλίες ακούγονται ονόματα πολιτικών προσώπων, χωρίς όμως αυτό από μόνο του να αρκεί για την απαγγελία κατηγοριών.
Νομικοί κύκλοι τονίζουν ότι απαιτείται συνδυασμός στοιχείων και ενδείξεων ώστε να θεμελιωθεί ποινική ευθύνη και να αποφευχθούν βεβιασμένες διώξεις που θα μπορούσαν να καταπέσουν.
Έρευνα χωρίς πολιτικές πιέσεις
Οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς εμφανίζονται αποφασισμένοι να προχωρήσουν την έρευνα χωρίς να επηρεάζονται από πολιτικές σκοπιμότητες ή από την πίεση της δημοσιότητας. Στόχος τους είναι να αποκαλυφθεί πλήρως το εύρος της υπόθεσης και να διερευνηθεί ο ρόλος προσώπων που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «υπεράνω υποψίας».
Η δικογραφία φαίνεται ότι αφορά σοβαρά αδικήματα και για μη πολιτικά πρόσωπα, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη οργανωμένου μηχανισμού διαχείρισης και διανομής επιδοτήσεων. Για τον λόγο αυτό, οι εισαγγελείς έχουν ζητήσει πρόσθετα στοιχεία από τη νέα διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στο κατά πόσο ο οργανισμός θα συνεργαστεί ουσιαστικά.
Ο ρόλος – κλειδί της Λάουρα Κοβέσι
Με βάση τον κανονισμό λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, το τελικό υλικό της έρευνας θα αποσταλεί στην κεντρική υπηρεσία για αξιολόγηση. Εκεί, καθοριστικό ρόλο έχει η Ευρωπαία εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι, η οποία θα αποφασίσει για τα επόμενα βήματα της διαδικασίας.
Εφόσον κριθεί ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για εμπλοκή πολιτικών προσώπων, θα αποσταλεί αίτημα προς την ελληνική Βουλή για άρση ασυλίας και κλήση τους ενώπιον των Ευρωπαίων εισαγγελέων ως υπόπτων τέλεσης αξιόποινων πράξεων.
Η πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αναδεικνύει, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, ένα βαθύτερο πρόβλημα λειτουργίας του κράτους επί διακυβέρνησης Μητσοτάκη. Την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει εικόνα θεσμικής κανονικότητας, η ευρωπαϊκή έρευνα αποκαλύπτει ενδεχόμενες πρακτικές διαχείρισης δημόσιου χρήματος που προκαλούν σοβαρά ερωτήματα διαφάνειας και λογοδοσίας.
Η επιλογή περιορισμένης διερεύνησης σε εθνικό επίπεδο και η μεταφορά του βάρους της έρευνας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς ενισχύει την εικόνα πολιτικής αδυναμίας ή και απροθυμίας να διερευνηθεί πλήρως η υπόθεση. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η κυβέρνηση θα επιτρέψει την πλήρη διαλεύκανση ή αν θα επιχειρήσει να περιορίσει το εύρος των ευθυνών.
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίσσεται σε μια από τις πιο σοβαρές δοκιμασίες για το πολιτικό σύστημα, με τις εξελίξεις να αναμένονται εκρηκτικές το επόμενο διάστημα.
