Μπορεί η παγκόσμια αγορά πετρελαίου να απεξαρτηθεί από τον Περσικό Κόλπο; Μπορούν τα Στενά του Ορμούζ να χάσουν τον γεωοικονομικό τους ρόλο ως κρίσιμου σημείου διέλευσης για το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών αργού πετρελαίου; Σύμφωνα με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, η οριστική απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα περνά μέσα από την κατασκευή αγωγών που θα μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τα κράτη του Κόλπου απευθείας στη Μεσόγειο, παρακάμπτοντας έτσι το στρατηγικό «στραγγαλιστή» που ελέγχει το Ιράν.
Μιλώντας στο αμερικανικό δίκτυο Newsmax, ο Νετανιάχου εξήγησε ότι οι μακροπρόθεσμες λύσεις για την ενεργειακή ασφάλεια απαιτούν την αναδρομολόγηση των ενεργειακών οδών προς τα δυτικά, διασχίζοντας τη Σαουδική Αραβία με κατεύθυνση την Ερυθρά Θάλασσα, ώστε να αποφεύγεται το γεωγραφικό σημείο ασφυξίας από το οποίο σήμερα διέρχεται το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο αγωγός Ανατολής-Δύσης, μήκους 1.200 χιλιομέτρων, που διασχίζει την Αραβική Χερσόνησο από τον Περσικό Κόλπο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα· ένας αγωγός που μοιάζει να κατασκευάστηκε ακριβώς για αυτή την ιστορική στιγμή: το ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.
Οι Σαουδάραβες τον είχαν κατασκευάσει πριν από 45 χρόνια, προβλέποντας ότι, μια μέρα, η Τεχεράνη θα μπορούσε να προβεί σε μια τότε αδιανόητη κίνηση: να διακόψει τις θαλάσσιες μεταφορές μέσω της στενής πλωτής οδού. Σύμφωνα με την ανάλυση του Ισραηλινού πρωθυπουργού, η παρουσία του ιρανικού καθεστώτος στην άλλη πλευρά του Ορμούζ καθιστά την παγκόσμια αγορά ενέργειας ευάλωτη, καθώς η Τεχεράνη χρησιμοποιεί την απειλή κατά των πλοίων ως κεντρικό στρατηγικό μοχλό στον τρέχοντα πόλεμο. Ο ίδιος τόνισε ότι ενώ μια στρατιωτική λύση μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμη σταθερότητα, μόνο μια συμφωνία που θα εκμηδενίζει τη στρατηγική σημασία των στενών μπορεί να φέρει μόνιμο αποτέλεσμα.
Πρακτικά, τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν σημείο διέλευσης για περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού και διυλισμένων προϊόντων την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης. Ο σαουδαραβικός αγωγός, παρότι στρατηγικής σημασίας, δεν μπορεί να αντισταθμίσει αυτή την ποσότητα, ούτε κατά διάνοια· μπορεί όμως να προσφέρει μια λύση για τουλάχιστον 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Παράλληλα, ένας άλλος αγωγός, που ανήκει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προσφέρει μια ακόμη επιλογή παράκαμψης προς τον Κόλπο του Ομάν για 1,5 εκατομμύριο βαρέλια, με τη δυνατότητα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης να φτάσει κοντά στα 2 εκατομμύρια.
Συνδυαστικά, λοιπόν, αυτοί οι αγωγοί μπορούν να επιβραδύνουν, αν και όχι να σταματήσουν, τη ραγδαία άνοδο των τιμών του πετρελαίου, υπό την προϋπόθεση ότι και οι δύο χώρες θα μπορέσουν να μεταφέρουν αρκετά δεξαμενόπλοια στα λιμάνια φόρτωσης όπου καταλήγει το πετρέλαιο. Ήδη, περίπου 25 υπερδεξαμενόπλοια, το καθένα ικανό να φορτώσει περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια, έχουν εκτραπεί από τους αρχικούς τους προορισμούς και κατευθύνονται προς νέα σημεία παραλαβής, ενώ παραμένει ανοιχτό το ερώτημα πώς θα διαχειριστούν τα λιμάνια αυτές τις αρμάδες. Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ απέφυγε να δώσει ακριβή ημερομηνία λήξης των εχθροπραξιών, δηλώνοντας ωστόσο πως η επιχείρηση βρίσκεται «πέρα από το σημείο του μέσου» όσον αφορά την επιτυχία της αποστολής.
Ο Νετανιάχου επανέλαβε ότι ο τρέχων στόχος των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων είναι η καταστροφή των εναπομεινασών πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν, ώστε να μην απειλούν την ευρύτερη περιοχή, σημειώνοντας πως έχουν ήδη υποβαθμιστεί οι πυραυλικές ικανότητες του καθεστώτος, έχουν καταστραφεί εργοστάσια και έχουν εξουδετερωθεί βασικοί πυρηνικοί επιστήμονες.
Προειδοποίησε μάλιστα ότι η επίθεση στη βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό –το μακρύτερο πλήγμα του Ιράν μέχρι σήμερα– αποτελεί «καμπανάκι αφύπνισης» για τη Δύση, καθώς με εμβέλεια που αγγίζει τα 4.000 χιλιόμετρα, οι ιρανικοί πύραυλοι μπορούν πλέον να πλήξουν το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, αποδεικνύοντας ότι το πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά το Ισραήλ, αλλά έχει παγκόσμιες διαστάσεις και επιπτώσεις για την ενεργειακή και γεωπολιτική σταθερότητα.
