Η ουσιαστική διακοπή λειτουργίας του Στενού του Χορμούζ, μιας από τις πιο ζωτικές διαδρομές για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει προκαλέσει βαθιές ταξικές διαφορές ανάμεσα στις πετρελαϊκές οικονομίες της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με αναλύσεις και τελευταία στοιχεία. Η αποφασιστική κίνηση του Ιράν να περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα στη διώρυγα, μετά την κλιμάκωση των εχθροπραξιών με τη συμμετοχή ΗΠΑ και Ισραήλ, έχει τινάξει τα ενεργειακά δεδομένα στον αέρα και εκτοξεύσει την τιμή του αργού.
Σε αυτή την πρωτοφανή κατάσταση, ορισμένα κράτη «χρηματοδοτούν» την κρίση: το Ιράν είδε τα έσοδα από τις εξαγωγές του να αυξάνονται κατά περίπου 37% τον Μάρτιο, ενώ το Ομάν κατέγραψε άνοδο 26% στα αντίστοιχα έσοδα και η Σαουδική Αραβία περίπου 4,3%, αξιοποιώντας την ευελιξία των εναλλακτικών υποδομών που διαθέτουν.
Αντίθετα, τα κράτη που δεν μπορούν να παρακάμψουν το «μπλόκο» έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα. Το Ιράκ είδε τα έσοδά του από το πετρέλαιο να κατακρημνίζονται κατά περίπου 76% και το Κουβέιτ κατά 73%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών. Χώρες όπως το Κατάρ, που εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη διέλευση μέσω Χορμούζ, αντιμετωπίζουν εξίσου σοβαρές οικονομικές απώλειες.
Η σπουδαιότητα του Στενού είναι τεράστια: μέσα από αυτό περνούσε πριν την κρίση περίπου ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και των υγροποιημένων φυσικών αερίων (LNG) — ένα μείζον «αρτηριακό» πέρασμα για τις ενεργειακές ροές.
Κάποιες πετρελαϊκές υποδομές έχουν προσπαθήσει να αντισταθμίσουν το πλήγμα. Η Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, έχει ανακατευθύνει μεγάλες ποσότητες αργού μέσω του αγωγού East‑West προς τη Δυτική ακτή και το λιμάνι Yanbu στη Ερυθρά Θάλασσα, αυξάνοντας την μεταφορική ικανότητα σε επίπεδα ρεκόρ. Παρ’ όλα αυτά, ο περιορισμένος χώρος φόρτωσης και οι συνεχιζόμενες πολεμικές εντάσεις, ειδικά στην ευρύτερη περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας, κρατούν τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε υψηλή ένταση.
Αναλυτές τονίζουν πως το πρόβλημα δεν είναι μόνο στιγμιαίο: η παρατεταμένη διακοπή των μεταφορών μέσω Χορμούζ και η αβεβαιότητα για το πότε θα αποκατασταθεί πλήρως η διέλευση εντείνουν τις εκτιμήσεις για περαιτέρω αύξηση των τιμών και μακροπρόθεσμη πίεση στις παγκόσμιες αλυσίδες ενέργειας.
