Με κάθε διαθέσιμο μέσο επιχειρεί η Ρωσία να αναπληρώσει τις τεράστιες απώλειες του πολέμου στην Ουκρανία, αποφεύγοντας ταυτόχρονα μια γενικευμένη επιστράτευση που θα προκαλούσε κοινωνικές και πολιτικές αναταράξεις στο εσωτερικό της χώρας. Χρήματα, ευνοϊκές ρυθμίσεις, αποφυλακίσεις και υποσχέσεις υπηκοότητας έχουν μετατραπεί σε βασικά εργαλεία στρατολόγησης.
Για χιλιάδες Ρώσους με χαμηλά εισοδήματα, τα συμβόλαια μάχης συνοδεύονται από αμοιβές που ξεπερνούν κατά πολύ τον ετήσιο μισθό τους. Σε ορισμένες περιφέρειες, τα συνολικά μπόνους φτάνουν σε επίπεδα που ισοδυναμούν με δύο ή και τρία χρόνια αποδοχών, ενώ προσφέρονται φοροαπαλλαγές, ρυθμίσεις χρεών και κοινωνικά προνόμια για τις οικογένειες των στρατευμένων.
Παράλληλα, η στρατολόγηση επεκτείνεται συστηματικά στις φυλακές και στα κέντρα προσωρινής κράτησης. Καταδικασμένοι αλλά και προφυλακισμένοι εντάσσονται στον στρατό με αντάλλαγμα την αναστολή ή ακόμη και την ακύρωση ποινών, σε μια πρακτική που έχει πλέον θεσμική κάλυψη. Ο δρόμος από το κελί στο μέτωπο έχει γίνει σύντομος και συχνά μονόδρομος.
Στο στόχαστρο βρίσκονται και αλλοδαποί. Μετανάστες εντός Ρωσίας, αλλά και πολίτες χωρών της Ασίας, της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, προσελκύονται ή πιέζονται να υπογράψουν στρατιωτικά συμβόλαια, με αντάλλαγμα ταχεία απόκτηση ρωσικής υπηκοότητας ή άδεια μόνιμης διαμονής. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι υποσχέσεις αφορούσαν θέσεις εργασίας εκτός στρατού, που όμως κατέληξαν σε εκπαίδευση και αποστολή στο ουκρανικό μέτωπο.
Ειδικοί και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν ότι πολλοί από αυτούς τους μαχητές δεν γνωρίζουν τη γλώσσα, δεν έχουν στρατιωτική εμπειρία και θεωρούνται «αναλώσιμοι» στις πιο επικίνδυνες αποστολές. Οι απώλειες μεταξύ αλλοδαπών μαχητών παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αόρατες, ενώ οι επίσημοι αριθμοί θυμάτων συνολικά στον ρωσικό στρατό παραμένουν περιορισμένοι και αμφισβητούμενοι.
Η Μόσχα επιμένει ότι βασίζεται σε «εθελοντική κατάταξη», ωστόσο καταγγελίες αναφέρουν πιέσεις ακόμη και σε στρατεύσιμους, οι οποίοι τυπικά δεν προορίζονται για αποστολή στην Ουκρανία. Τα συμβόλαια που υπογράφονται συχνά παρουσιάζονται ως ορισμένου χρόνου, αλλά στην πράξη παρατείνονται επ’ αόριστον.
Όπως σημειώνουν αναλυτές, το κόστος αυτής της στρατηγικής αυξάνεται διαρκώς και βαραίνει μια οικονομία που δείχνει σημάδια κόπωσης. Παρ’ όλα αυτά, το Κρεμλίνο φαίνεται αποφασισμένο να συνεχίσει την τακτική «με κάθε τρόπο και κάθε τίμημα», προκειμένου να διατηρήσει σταθερή τη ροή ανθρώπινου δυναμικού σε έναν πόλεμο που έχει μετατραπεί σε μακρόχρονη αναμέτρηση φθοράς.
