Η Κίνα εδραιώνει σταδιακά μια δεσπόζουσα θέση στον παγκόσμιο χάρτη των κρίσιμων ορυκτών που είναι αναντικατάστατα για την παραγωγή τεχνολογιών αιχμής, συμπεριλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και των σύγχρονων αμυντικών συστημάτων.
Σύμφωνα με αναλύσεις για τις αλυσίδες εφοδιασμού σε στρατηγικά υλικά, η χώρα ελέγχει μεγάλο ποσοστό όχι μόνο της εξόρυξης, αλλά κυρίως της επεξεργασίας και μεταποίησης βασικών μετάλλων. Στοιχεία δείχνουν ότι Κίνα αναλαμβάνει πάνω από το 90% της επεξεργασίας σπάνιων γαιών, που είναι ζωτικής σημασίας για ηλεκτρονικές εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας, μόνιμους μαγνήτες και κινητήρες ηλεκτρικών οχημάτων – στοιχεία που βρίσκουν χρήση σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και στρατιωτικά συστήματα.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η σταθερά υψηλή συγκέντρωση της παραγωγής αυτών των ορυκτών στην Κίνα έχει μετατρέψει τη χώρα σε «πυλώνα» της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας. Ακόμη κι αν δυτικοί παραγωγοί εξορύσσουν πρώτες ύλες σε άλλες χώρες, η μετατροπή τους σε τελικά βιομηχανικά προϊόντα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από κινεζικές εγκαταστάσεις.
Η γεωστρατηγική σημασία αυτών των υλικών έχει επίσης αναγνωριστεί σε αναλύσεις περί του κινδύνου συγκέντρωσης άμυνας και τεχνολογίας στον διεθνή χώρο. Η υπεροχή στην παραγωγή και επεξεργασία τέτοιων μεταλλευμάτων δίνει στην Κίνα ουσιαστική επιρροή πάνω στη δυτική τεχνοβιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων των τομέων που αφορούν προηγμένα συστήματα άμυνας και τεχνολογικές υποδομές ΤΝ.
Παράλληλα, η κινεζική ηγεσία έχει αυξήσει τα μέτρα ελέγχου στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών, ενισχύοντας έτσι την ικανότητά της να ρυθμίζει την πρόσβαση σε πόρους με στρατηγική σημασία. Αυτό έχει προκαλέσει ανησυχία σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εξαρτώνται από αυτές τις πρώτες ύλες για την τεχνολογική τους ανάπτυξη και την εθνική τους ασφάλεια.
Αυτή η μονοπωλιακή θέση της Κίνας στην παραγωγή και επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών αναδεικνύει τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δυτικές οικονομίες στον ανταγωνισμό για την τεχνολογική υπεροχή και την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Πηγές: iea.org, Reuters, worldmediation.org
