Η ταχύτατη κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή έχει σημάνει συναγερμό στις διεθνείς αγορές, με τους επενδυτές να αναζητούν απεγνωσμένα «καταφύγιο» μακριά από το ρίσκο. Κρατικά ομόλογα, χρυσός και ελβετικό φράγκο αναδεικνύονται σε πρώτες επιλογές, καθώς το γεωπολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει επικίνδυνα.
Οι διαχειριστές μακροοικονομικών κεφαλαίων εκτιμούν ότι με το άνοιγμα των αγορών τη Δευτέρα, το επίκεντρο θα μετατοπιστεί βίαια στην ενέργεια. Το βλέμμα θα είναι στραμμένο στις τιμές του πετρελαίου, ενώ ήδη από τις πρώτες ώρες διαπραγμάτευσης στην Αυστραλία αναμένονται ενδείξεις έντονης μεταβλητότητας σε δολάριο και βασικά νομίσματα.
Η προοπτική μιας παρατεταμένης αναταραχής στην περιοχή –σε συνδυασμό με το ενδεχόμενο εκτίναξης των τιμών του αργού– δημιουργεί νέο κύμα πίεσης στις μετοχές. Για πολλούς διαχειριστές, η στρατηγική είναι ξεκάθαρη: μείωση ρίσκου και στροφή σε ασφαλή στοιχεία ενεργητικού.
«Πρώτα ασφαλές καταφύγιο, μετά ερωτήσεις», σχολίασε χαρακτηριστικά ο John Briggs, επικεφαλής στρατηγικής επιτοκίων ΗΠΑ στη Natixis, μιλώντας στο Bloomberg. Όπως τόνισε, η ένταση και το εύρος των επιθέσεων και των αντιποίνων του Ιράν ξεπέρασαν τις προσδοκίες της αγοράς.
Οι αγορές ομολόγων φαίνεται να συνεχίζουν την πορεία που ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν οι αποδόσεις βραχυπρόθεσμων τίτλων υποχώρησαν σε χαμηλά που είχαν να εμφανιστούν από το 2022. Ταυτόχρονα, η προσοχή στρέφεται σε πιθανά «σημεία συμφόρησης» στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Ο Dave Mazza της Roundhill Financial υπογράμμισε ότι το κλειδί βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ – τη στενή θαλάσσια δίοδο από όπου διέρχεται περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. «Δεν είναι απλώς θέμα αντιποίνων. Είναι ο κίνδυνος του Ορμούζ. Αν η ναυσιπλοΐα συνεχιστεί κανονικά, οι αγορές ίσως αντέξουν. Αν όχι, τότε όλα αλλάζουν», προειδοποίησε.
Την ίδια ώρα, η ήδη υψηλή αποτίμηση μετοχών και εταιρικών πιστώσεων καθιστά πιο εύκολη την απόφαση αποεπένδυσης, σύμφωνα με τον Ed Al-Hussainy της Columbia Threadneedle Investments. Οι αγορές, άλλωστε, βρίσκονται ήδη υπό πίεση από τις αλλαγές στην εμπορική πολιτική των Ηνωμένες Πολιτείες, τις ανακατατάξεις λόγω τεχνητής νοημοσύνης και τους κινδύνους στον τομέα της ιδιωτικής πίστωσης. «Το πόσο μακριά θα φτάσει η αποστροφή ρίσκου είναι αδύνατον να προβλεφθεί», παραδέχθηκε.
Στη Σαουδική Αραβία, ο δείκτης Tadawul All Share Index άνοιξε με πτώση σχεδόν 5%, πριν περιορίσει τις απώλειες μέσα στη συνεδρίαση της Κυριακής. Στον χώρο των κρυπτονομισμάτων, το Bitcoin κινήθηκε εκ νέου προς τα 68.000 δολάρια, ενώ στο Deribit συγκεντρώθηκαν δικαιώματα πώλησης αξίας 1,87 δισ. δολαρίων στο επίπεδο των 60.000 δολαρίων, ένδειξη αυξημένης ζήτησης για αντιστάθμιση κινδύνου.
Η ανησυχία είχε αρχίσει να αποτυπώνεται ήδη από την Παρασκευή. Το Brent έκλεισε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο, ενώ ο S&P 500 υποχώρησε κατά 0,4%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση από τον Μάρτιο.
Στρατηγικοί αναλυτές της Barclays προειδοποιούν ότι οι επενδυτές δεν πρέπει να σπεύσουν να «αγοράσουν τη βουτιά». Ο Ajay Rajadhyaksha, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας της τράπεζας, σημείωσε πως, αν και οι αγορές έχουν συνηθίσει σε γεωπολιτικές εντάσεις που εκτονώνονται γρήγορα, αυτή η κρίση ενδέχεται να έχει μεγαλύτερη διάρκεια – ιδίως αν υπάρξουν αμερικανικές απώλειες, πλήγματα στην ιρανική ηγεσία ή διακοπή της κυκλοφορίας στο Ορμούζ.
«Η σχέση κινδύνου-απόδοσης δεν είναι ελκυστική αυτή τη στιγμή», υπογράμμισε. «Αν δούμε πτώση άνω του 10% στον S&P 500, ίσως δημιουργηθεί ευκαιρία. Προς το παρόν, όμως, η προτεραιότητα είναι η άμυνα».
Το μήνυμα από τις αγορές είναι σαφές: όσο οι πύραυλοι πέφτουν και η αβεβαιότητα πυκνώνει, το κεφάλαιο εγκαταλείπει το ρίσκο και καταφεύγει στην ασφάλεια.
