Σοβαρό πλήγμα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνιστά η γνωμοδότηση ανώτερης νομικής συμβούλου του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία κρίνει ότι η απόφαση για την αποδέσμευση περίπου 10 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουγγαρία το 2023 δεν έπρεπε να είχε ληφθεί με τον τρόπο που ελήφθη.
Τα συγκεκριμένα κονδύλια είχαν «παγώσει» λόγω ανησυχιών για ζητήματα κράτους δικαίου. Ωστόσο, η Κομισιόν προχώρησε στην εκταμίευσή τους λίγο πριν από κρίσιμη σύνοδο κορυφής, όπου η στάση της Βουδαπέστης ήταν καθοριστική για αποφάσεις που αφορούσαν τη στήριξη της Ουκρανίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσέφυγε κατά της Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση είχε έντονο πολιτικό χαρακτήρα.
Κατά την ακροαματική διαδικασία, η Επιτροπή υπερασπίστηκε τη θέση της, επιμένοντας ότι η ουγγρική κυβέρνηση είχε συμμορφωθεί με συγκεκριμένα, τεχνικά κριτήρια που της είχαν τεθεί, ιδίως σε ό,τι αφορά τη δικαστική ανεξαρτησία. Με βάση αυτή την αξιολόγηση, θεωρήθηκε ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την αποδέσμευση των πόρων.
Από την άλλη πλευρά, νομικοί εκπρόσωποι του Κοινοβουλίου υποστήριξαν ότι η προσέγγιση της Επιτροπής ήταν περιορισμένη και δεν έλαβε υπόψη το συνολικό πλαίσιο των θεσμικών προβλημάτων που καταγγέλλονται στην Ουγγαρία. Η γενική εισαγγελέας φέρεται να τάσσεται υπέρ της ακύρωσης της απόφασης, γεγονός που αυξάνει την πίεση στις Βρυξέλλες ενόψει της τελικής ετυμηγορίας.
Εάν το Δικαστήριο υιοθετήσει τη γνωμοδότηση, η Επιτροπή θα κληθεί να ανακαλέσει την επίμαχη πράξη. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσε να ζητηθεί επιστροφή των χρημάτων ή να γίνει συμψηφισμός με μελλοντικές πληρωμές προς τη Βουδαπέστη. Πρόκειται για σενάριο που ενδέχεται να ανοίξει νέο κύκλο έντασης ανάμεσα στην Ουγγαρία και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Παράλληλα, η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αναμένεται να καθορίσει τα όρια της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής όταν αξιολογεί παραβιάσεις του κράτους δικαίου και συνδέει αυτές τις εκτιμήσεις με την εκταμίευση ευρωπαϊκών πόρων. Για τον Βίκτορ Όρμπαν, πάντως, η εξέλιξη αυτή παρουσιάζεται ως ακόμη ένα επεισόδιο στη διαρκή σύγκρουση με τις Βρυξέλλες, τις οποίες η ουγγρική κυβέρνηση κατηγορεί συχνά για πολιτικές πιέσεις και επιλεκτική αυστηρότητα.
