Τα σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών για τη δημιουργία μιας «Νέας Γάζας», πλήρως ανοικοδομημένης από το μηδέν, παρουσίασε την Πέμπτη η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς δοκιμάζεται εκ νέου από συνεχιζόμενα πλήγματα και αλληλοκατηγορίες.
Στο περιθώριο εκδήλωσης στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Τραμπ ενέταξε το σχέδιο στο ευρύτερο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του με την ονομασία «Συμβούλιο Ειρήνης», με στόχο, όπως είπε, την επίλυση διεθνών συγκρούσεων. Την παρουσίαση των αναπτυξιακών σχεδίων για τη Γάζα ανέλαβε ο γαμπρός του και στενός σύμβουλος, Τζάρεντ Κούσνερ.
Ο Κούσνερ έκανε λόγο για ένα «master plan» που προβλέπει την ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης Λωρίδας της Γάζας με οικιστικούς πύργους, κέντρα δεδομένων, βιομηχανικά πάρκα και παραθαλάσσια θέρετρα, σε εικόνες που θύμιζαν μητροπόλεις όπως το Ντουμπάι ή η Σιγκαπούρη. Σύμφωνα με την παρουσίαση, η ανοικοδόμηση θα ξεκινούσε από τη Ράφα, περιοχή που τελεί υπό πλήρη ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο.
Ωστόσο, το σχέδιο δεν απαντά σε κρίσιμα ερωτήματα, όπως το ιδιοκτησιακό καθεστώς της γης, η αποζημίωση των Παλαιστινίων που έχασαν σπίτια και επιχειρήσεις, ούτε το πού θα διαμείνουν οι εκτοπισμένοι κατά τη διάρκεια των έργων. Παράλληλα, παραμένει ασαφές ποιοι θα χρηματοδοτήσουν την ανοικοδόμηση, η οποία προϋποθέτει την απομάκρυνση περίπου 68 εκατομμυρίων τόνων ερειπίων και πολεμικών καταλοίπων. Ο Κούσνερ προανήγγειλε σχετική διάσκεψη στην Ουάσινγκτον τις επόμενες εβδομάδες, με συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων.
Την ίδια ώρα, στο έδαφος, η βία συνεχίζεται. Παλαιστινιακές υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ισραηλινά πλήγματα την Πέμπτη σκότωσαν πέντε ανθρώπους στη Γάζα, ενώ την προηγούμενη ημέρα είχαν χάσει τη ζωή τους 11 άτομα, μεταξύ των οποίων δύο παιδιά και τρεις δημοσιογράφοι. Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι οι δημοσιογράφοι χειρίζονταν μη επανδρωμένο αεροσκάφος «συνδεδεμένο με τη Χαμάς», ισχυρισμό που αμφισβητούν οργανώσεις υπεράσπισης της ελευθερίας του Τύπου.
Στο πολιτικό σκέλος, ο Παλαιστίνιος τεχνοκράτης Αλί Σαάθ, τον οποίο στηρίζει η Ουάσινγκτον για τη διοίκηση της Γάζας, ανακοίνωσε ότι το συνοριακό πέρασμα της Ράφα με την Αίγυπτο θα ανοίξει την επόμενη εβδομάδα. Το Ισραήλ, πάντως, έχει καταστήσει σαφές ότι συνδέει την επαναλειτουργία του περάσματος με την εκπλήρωση υποχρεώσεων της Χαμάς στο πλαίσιο της εκεχειρίας.
Σύμφωνα με παλαιστινιακές υγειονομικές αρχές, από την έναρξη της εκεχειρίας έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 480 Παλαιστίνιοι, ενώ τρεις Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους από επιθέσεις μαχητών. Ο πόλεμος ξέσπασε μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, με το Ισραήλ να απαντά με εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση που, κατά τις παλαιστινιακές αρχές, έχει στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Το αμερικανικό σχέδιο για τη «Νέα Γάζα» φιλοδοξεί να σηματοδοτήσει ένα νέο κεφάλαιο για τον παλαιστινιακό θύλακα, όμως ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις και αμφιβολίες, την ώρα που η πραγματικότητα στο πεδίο παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
