Μπορεί ένα εμπορικό κέντρο να προσελκύει επισκέπτες για κάτι διαφορετικό από τα προϊόντα και τις προσφορές του; Αν ονομάζεται Viismi και βρίσκεται στην πόλη Χάαμπνεεμε της Εσθονίας, τότε η απάντηση είναι ναι. Και ο λόγος που «τραβάει» το ενδιαφέρον του κόσμου είναι… ένας γιγαντιαίος βράχος, που δεσπόζει στο κέντρο του καταστήματος.
Πρόκειται για έναν ογκόλιθο με περίμετρο 22 μέτρων και ύψος περίπου 6 μέτρων – υπολογίζοντας και το τμήμα που βρίσκεται θαμμένο στο έδαφος. Αν και η παρουσία ενός τέτοιου γεωλογικού σχηματισμού μέσα σε έναν χώρο λιανικής μοιάζει ασυνήθιστη, για τους κατοίκους του Χάαμπνεεμε αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς τους.
Ο βράχος βρισκόταν στο σημείο πολύ πριν από τα σχέδια ανέγερσης του εμπορικού κέντρου – εδώ και περίπου 10.000 χρόνια. Ωστόσο, αποκαλύφθηκε μόλις τον Σεπτέμβριο του 2014, κατά τη διάρκεια των εκσκαφών για τη θεμελίωση του κτιρίου. Αρχικά, οι εργάτες σχεδίαζαν να τον ανατινάξουν, ώστε να προχωρήσει απρόσκοπτα η κατασκευή. Η τοπική κοινωνία, όμως, αντέδρασε έντονα, ενώ στη συνέχεια διαπιστώθηκε από γεωλόγους ότι επρόκειτο για «παγετωνικό ογκόλιθο», ο οποίος πληρούσε τις προϋποθέσεις για καθεστώς προστασίας.
Οι παγετωνικοί βράχοι είναι πετρώματα που αποσπάστηκαν από παγετώνες, μεταφέρθηκαν σε μεγάλες αποστάσεις με την κίνηση των πάγων και εγκαταλείφθηκαν, όταν αυτοί έλιωσαν. Συχνά διαφέρουν ως προς τη σύστασή τους από τα τοπικά πετρώματα, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για τη γεωλογική ιστορία και τις παγετωνικές περιόδους.
Η Εσθονία φιλοξενεί χιλιάδες τέτοιους ογκόλιθους, ωστόσο ο συγκεκριμένος, που βρίσκεται στο κέντρο του Viimsi Shopping Center, εκτιμάται ότι τοποθετήθηκε εκεί πριν από τουλάχιστον 10.000 χρόνια, στο τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων.
