Η 24η Φεβρουαρίου 2022 αποτέλεσε σημείο καμπής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και για την τουρκική διπλωματία. Όπως επισημαίνει ο γνωστός Τούρκος αρθρογράφος Μουράτ Γετκίν στο Yetkin Report, τρεις ημέρες μετά τη ρωσική στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία, η Άγκυρα χαρακτήρισε επίσημα τη σύγκρουση «πόλεμο» και ενεργοποίησε τη Συνθήκη του Μοντρέ, κλείνοντας τα Στενά στα πολεμικά πλοία.
Κατά τον Γετκίν, η απόφαση αυτή «επηρέασε ουσιαστικά την πορεία του πολέμου», καθώς περιόρισε τη δυνατότητα της Ρωσίας να ενισχύσει τη ναυτική της παρουσία στη Μαύρη Θάλασσα.
Ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ
Ο ίδιος σημειώνει ότι η εξέλιξη αυτή οδήγησε τα κράτη-μέλη της ΕΕ να στηριχθούν περισσότερο στο NATO και στις ΗΠΑ για την ασφάλειά τους, ενώ η Συμμαχία επανέφερε στο επίκεντρο τη στρατηγική σημασία της Μαύρης Θάλασσας. Σε αυτό το πλαίσιο, τονίζει ο Γετκίν, ο ρόλος της Τουρκίας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ αναβαθμίστηκε, δεδομένου ότι ελέγχει την πρόσβαση στα Στενά και συνορεύει με κρίσιμες περιοχές όπως η Συρία, το Ιράκ και το Ιράν.
Παράλληλα, ο Τούρκος αρθρογράφος υπογραμμίζει ότι η Άγκυρα διατήρησε ισορροπημένες σχέσεις τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο, επιδιώκοντας ρόλο διαμεσολαβητή και αποφεύγοντας άμεση εμπλοκή.
Από την ιδεολογία στον ρεαλισμό
Σύμφωνα με τον Μουράτ Γετκίν, η ρωσική επέμβαση επιτάχυνε τη μετάβαση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής από μια περισσότερο ιδεολογική προσέγγιση σε μια πιο πραγματιστική, «realpolitik» κατεύθυνση. Η στροφή αυτή, όπως αναφέρει, συνδέεται με τη στρατηγική «στρατηγικής αυτονομίας» που διαμορφώθηκε πιο καθαρά μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 και εκφράστηκε, μεταξύ άλλων, με την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
Ο Γετκίν επισημαίνει επίσης ότι η απόφαση να φιλοξενηθεί η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ το 2026 στην Άγκυρα αντανακλά την αυξανόμενη στρατηγική σημασία της Τουρκίας. Παράλληλα, η συμμετοχή της χώρας στη μεγάλη νατοϊκή άσκηση του 2026 στη Βαλτική παρουσιάζεται ως ένδειξη ενισχυμένης στρατιωτικής παρουσίας εντός της Συμμαχίας.
Καταλήγοντας, ο αναλυτής τονίζει ότι η επιλογή της Τουρκίας να παραμείνει εντός του ΝΑΤΟ, ενισχύοντας ταυτόχρονα τις εγχώριες αμυντικές της δυνατότητες και δίνοντας έμφαση στην αποτροπή και την αποφυγή συγκρούσεων, αποτελεί, κατά την εκτίμησή του, βασικό παράγοντα για τη σταθερότητα τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο.
