Έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της αστάθειας στη Βενεζουέλα εξέφρασε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, μετά τη σύλληψη του προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις στο Καράκας και τη μεταφορά του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το ζήτημα τέθηκε επί τάπητος στο Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο συνεδρίασε εκτάκτως στη Νέα Υόρκη, λίγες ώρες πριν ο Μαδούρο οδηγηθεί σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Μανχάταν για σοβαρές κατηγορίες που περιλαμβάνουν και συνωμοσία για ναρκοτρομοκρατία, τις οποίες ο ίδιος αρνείται.
Σε δήλωσή του που διαβάστηκε στο Συμβούλιο από την αναπληρώτρια γενική γραμματέα για Πολιτικές Υποθέσεις, Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο, ο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι ανησυχεί βαθιά τόσο για τις εσωτερικές επιπτώσεις στη Βενεζουέλα όσο και για τις συνέπειες σε περιφερειακό επίπεδο, τονίζοντας παράλληλα τον κίνδυνο δημιουργίας ενός επικίνδυνου προηγούμενου στον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αλληλεπιδρούν διεθνώς.
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ κάλεσε όλες τις πλευρές στη Βενεζουέλα να εμπλακούν σε έναν ουσιαστικό, δημοκρατικό και χωρίς αποκλεισμούς διάλογο, δηλώνοντας έτοιμος να στηρίξει κάθε προσπάθεια που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ειρηνική διέξοδο από την κρίση. Παράλληλα, εξέφρασε σαφή προβληματισμό για το γεγονός ότι η αμερικανική επιχείρηση σύλληψης του Μαδούρο δεν φαίνεται να συνάδει με τις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση της Κολομβίας, η οποία ζήτησε τη σύγκληση της συνεδρίασης. Η μόνιμη αντιπρόσωπος της χώρας στον ΟΗΕ χαρακτήρισε την επιχείρηση των ΗΠΑ κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας, της πολιτικής ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Βενεζουέλας, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως δικαιολογία για μονομερή χρήση βίας. Όπως τόνισε, τέτοιες ενέργειες συνιστούν σοβαρή παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η επιχείρηση στερείται διεθνούς νομιμοποίησης, καθώς δεν υπήρξε έγκριση από το Συμβούλιο Ασφαλείας, ούτε συναίνεση της Βενεζουέλας, ενώ δεν μπορεί να θεμελιωθεί και ως πράξη αυτοάμυνας απέναντι σε ένοπλη επίθεση. Στην πράξη, ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κινδυνεύουν με κυρώσεις μέσω του ΟΗΕ, καθώς διαθέτουν δικαίωμα βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας, όπως και η Ρωσία, η Κίνα, η Γαλλία και η Βρετανία.
Από την πλευρά της Ουάσινγκτον, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ επικαλέστηκε το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, περί δικαιώματος ατομικής ή συλλογικής αυτοάμυνας. Ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, ανέβασε περαιτέρω τους τόνους, απειλώντας με νέα στρατιωτική ενέργεια εάν η Βενεζουέλα δεν συνεργαστεί στο άνοιγμα της πετρελαϊκής της βιομηχανίας και στον περιορισμό της διακίνησης ναρκωτικών, ενώ εξαπέλυσε προειδοποιήσεις και προς την Κολομβία και το Μεξικό, αφήνοντας αιχμές ακόμη και για την Κούβα.
Η υπόθεση Μαδούρο εξελίσσεται πλέον σε διεθνή κρίση με πολλαπλές προεκτάσεις, φέρνοντας στο προσκήνιο τα όρια του διεθνούς δικαίου, τη λειτουργία του ΟΗΕ και την επιστροφή μιας ωμής λογικής ισχύος στις διεθνείς σχέσεις.
