Οι καρχαρίες, αυτά τα μυστηριώδη και επιβλητικά πλάσματα των θαλασσών, συχνά παρεξηγημένα, αποδεικνύουν για άλλη μια φορά ότι η ανθρώπινη φαντασία δεν μπορεί να αγγίξει πλήρως την πολυπλοκότητα της φύσης.
Με παρουσία στον πλανήτη που ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια χρόνια, οι καρχαρίες αποτελούν κρίσιμο κρίκο για την ισορροπία των θαλασσών. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των 440 ειδών δεν αποτελεί κίνδυνο για τον άνθρωπο, παρά τη φήμη των «σιωπηλών δολοφόνων».
Μια πρόσφατη μελέτη, δημοσιευμένη στο Royal Society Open Science, έφερε στο φως ένα εντυπωσιακό φαινόμενο: κάποιοι μικρόσωμοι καρχαρίες, τα γνωστά rig sharks που ζουν ανοικτά των ακτών της Νέας Ζηλανδίας, παράγουν μυστηριώδεις ήχους. Η ομάδα της ερευνήτριας Carolin Nieder, από το Woods Hole Oceanographic Institution, κατέγραψε τα αλλόκοτα «κλικαρίσματα» όταν οι καρχαρίες ήρθαν σε επαφή με τους ανθρώπους κατά τη διάρκεια πειραμάτων.
Οι ήχοι αυτοί εμφανίζονταν κυρίως ως σύντομα, κοφτά κλικ, συχνά συνοδευόμενα από ήρεμο λίκνισμα ή απότομα τινάγματα του σώματος. Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι η παραγωγή τους σχετίζεται με τα δόντια των καρχαριών, καθώς αυτά τα ψάρια δεν διαθέτουν νηκτική κύστη, όργανο που χρησιμοποιούν άλλα είδη για να παράγουν ήχους.
Σημαντική παρατήρηση ήταν ότι οι καρχαρίες παρήγαγαν ήχους κυρίως στα πρώτα δέκα δευτερόλεπτα της ανθρώπινης επαφής και σταματούσαν καθώς εξοικειώνονταν με το περιβάλλον, κάτι που υποδηλώνει συνειδητή συμπεριφορά. Παρά το γεγονός ότι οι συχνότητες των ήχων βρίσκονται εκτός του ακουστικού φάσματος των ίδιων των rig sharks, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ενδέχεται να λειτουργούν ως μέσο άμυνας απέναντι σε θηρευτές που μπορούν να τους ανιχνεύσουν, όπως ορισμένα είδη φαλαινών.
Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη μελέτη της συμπεριφοράς των καρχαριών και προσφέρει μια διαφορετική οπτική στη σχέση ανθρώπου – θηρευτή στον βυθό. Οι μύθοι για τους «δολοφόνους των θαλασσών» αναθεωρούνται, καθώς αποδεικνύεται ότι αυτά τα αρπακτικά έχουν τη δική τους, ανεξερεύνητη «γλώσσα», που για πρώτη φορά αρχίζουμε να ακούμε.
