Σοβαρή θεσμική σύγκρουση εξελίσσεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς εκατοντάδες ομοσπονδιακοί δικαστές έχουν κρίνει χιλιάδες φορές ότι η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κρατά παράνομα μετανάστες, στο πλαίσιο της σκληρής πολιτικής μαζικών απελάσεων.
Σύμφωνα με εκτενή έρευνα του Reuters, από τις αρχές Οκτωβρίου μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί περισσότερες από 4.400 δικαστικές αποφάσεις που χαρακτηρίζουν παράνομες τις πρακτικές κράτησης της ομοσπονδιακής υπηρεσίας μετανάστευσης ICE. Οι αποφάσεις προέρχονται από πάνω από 400 δικαστές σε ολόκληρη τη χώρα και συνιστούν μια από τις πιο εκτεταμένες νομικές αποδοκιμασίες κυβερνητικής πολιτικής των τελευταίων ετών.
Η βασική αιτία της σύγκρουσης είναι η απόκλιση της κυβέρνησης Τραμπ από πάγια ερμηνεία του ομοσπονδιακού δικαίου, που ίσχυε επί σχεδόν τρεις δεκαετίες. Με βάση αυτήν, μετανάστες που ζουν ήδη στις ΗΠΑ μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να αποφυλακίζονται με εγγύηση έως ότου κριθεί η υπόθεσή τους από τα δικαστήρια. Η σημερινή κυβέρνηση, σύμφωνα με τους δικαστές, επιλέγει συστηματικά την επ’ αόριστον κράτηση.
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση ομοσπονδιακού δικαστή στη Δυτική Βιρτζίνια, ο οποίος διέταξε την απελευθέρωση Βενεζολάνου κρατούμενου, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να «επαναπροσδιορίσει ή να αγνοήσει πλήρως τον νόμο όπως είναι ξεκάθαρα γραμμένος».
Την ίδια ώρα, τα κέντρα κράτησης μεταναστών ασφυκτιούν. Ο αριθμός των κρατουμένων από την ICE αγγίζει πλέον τους 68.000, αυξημένος κατά περίπου 75% σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την ανάληψη της προεδρίας από τον Τραμπ, πριν από έναν χρόνο. Η έκρηξη των κρατήσεων έχει προκαλέσει κύμα προσφυγών: περισσότεροι από 20.000 μετανάστες έχουν καταθέσει αγωγές ζητώντας την απελευθέρωσή τους.
Η πίεση έχει μεταφερθεί και στο Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, το οποίο αναγκάστηκε να αποσπάσει εκατοντάδες εισαγγελείς από ποινικές υποθέσεις, προκειμένου να υπερασπιστούν την κυβέρνηση στα δικαστήρια μετανάστευσης. Σε ορισμένες πολιτείες, δικαστές κατέγραψαν δεκάδες περιπτώσεις όπου οι εντολές αποφυλάκισης αγνοήθηκαν, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ήδη πιεσμένο νομικό σύστημα.
Παρά τις επικρίσεις, το υπουργείο Δικαιοσύνης επιμένει ότι η κυβέρνηση συμμορφώνεται με τις δικαστικές αποφάσεις και εφαρμόζει πλήρως τη μεταναστευτική νομοθεσία. Ωστόσο, η εικόνα που σκιαγραφούν τα δικαστικά αρχεία δείχνει μια βαθιά ρήξη ανάμεσα στην εκτελεστική εξουσία και τη Δικαιοσύνη, με τους μετανάστες να βρίσκονται στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης που δοκιμάζει τα όρια του κράτους δικαίου στις ΗΠΑ.
