Η επιχείρηση-αστραπή στη Βενεζουέλα και η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο δεν φαίνεται να ήταν το τέλος, αλλά η αρχή μιας νέας, πιο επιθετικής φάσης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει αποφασισμένος να «επιβάλει τάξη» και να αναλάβει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση εξελίξεων, το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον είναι ένα: πού θα στραφεί η Ουάσινγκτον στη συνέχεια;
Οι δηλώσεις, οι υπαινιγμοί και οι κινήσεις του Αμερικανού προέδρου σκιαγραφούν έναν χάρτη πιθανών επόμενων στόχων, που εκτείνεται από τη Λατινική Αμερική έως τον Αρκτικό Κύκλο και τη Μέση Ανατολή.
Η Κολομβία φαίνεται να βρίσκεται ψηλά στη λίστα. Ο Τραμπ έχει εξαπολύσει σφοδρή ρητορική επίθεση κατά του αριστερού προέδρου Γκουστάβο Πέτρο, τον οποίο κατηγορεί ανοιχτά για ανοχή – αν όχι εμπλοκή – στο διεθνές εμπόριο κοκαΐνης.
Σε δηλώσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη χώρα «επίκεντρο της παραγωγής ναρκωτικών», ενώ για τον ίδιο τον Πέτρο είπε ότι «δεν θα συνεχίσει για πολύ». Όταν ρωτήθηκε αν θα μπορούσε να διατάξει στρατιωτική επιχείρηση κατά της Κολομβίας, η απάντηση ήταν λιτή αλλά ανησυχητική: «Μου ακούγεται καλή ιδέα».
Στην Αβάνα, ο φόβος αναζωπυρώνεται. Η Κούβα, ιστορικός αντίπαλος των ΗΠΑ και στενός σύμμαχος της Βενεζουέλας και της Ρωσίας, βρίσκεται ήδη σε οικονομική ασφυξία. Η πτώση του Μαδούρο στερεί από το νησί το φθηνό πετρέλαιο που το κρατούσε όρθιο.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, αποκάλυψε ότι Κουβανοί αξιωματικοί φρουρούσαν τον Μαδούρο, ενώ η Αβάνα ανακοίνωσε απώλειες 32 στελεχών της κατά την αμερικανική επιχείρηση. Οι δηλώσεις Ρούμπιο περί «ανίκανης και γερασμένης ηγεσίας» ενισχύουν το σενάριο ότι η Κούβα μπορεί να βρεθεί σύντομα σε ακόμη πιο δύσκολη θέση.
Το Μεξικό, αν και σύμμαχος, δεν βρίσκεται εκτός κάδρου. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τη χώρα ότι αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει τα καρτέλ και τη διακίνηση ναρκωτικών. «Πρέπει να γίνει κάτι», δήλωσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ακόμη και η αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων δεν αποκλείεται. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Μεξικανή πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ εμφανίζεται διστακτική, κάτι που στην Ουάσινγκτον ερμηνεύεται ως αδυναμία.
Έκπληξη – αλλά όχι για όσους παρακολουθούν στενά τον Τραμπ – αποτελεί η Γροιλανδία. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επαναφέρει με έμφαση την άποψη ότι το νησί είναι ζωτικής σημασίας για την άμυνα των ΗΠΑ.
«Τη χρειαζόμαστε, απολύτως», δήλωσε, προκαλώντας την οργή της Δανίας, στην οποία υπάγεται η Γροιλανδία. Η Κοπεγχάγη ξεκαθαρίζει ότι το νησί «δεν είναι προς πώληση», ωστόσο αναρτήσεις και δηλώσεις προσώπων του κύκλου Τραμπ πυροδοτούν σενάρια ακόμη και επιβολής τετελεσμένων.
Στην άλλη άκρη του κόσμου, το Ιράν μοιάζει ευάλωτο όσο ποτέ. Μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, νεκροί στους δρόμους, οικονομία στα όρια της κατάρρευσης και ανοιχτές πληγές από τον πρόσφατο πόλεμο με το Ισραήλ.
Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ είναι «έτοιμες και προετοιμασμένες» αν η Τεχεράνη καταστείλει βίαια τους διαδηλωτές. Με δεδομένο ότι πέρυσι αμερικανικά βομβαρδιστικά συμμετείχαν σε πλήγματα κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης παραμένει υπαρκτό – παρά τις διαβεβαιώσεις του Αγιατολάχ Χαμενεΐ ότι το Ιράν «δεν θα υποκύψει».
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η Βενεζουέλα ίσως να ήταν μόνο η αρχή. Από τη Λατινική Αμερική μέχρι τον Αρκτικό Κύκλο και τη Μέση Ανατολή, ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει διατεθειμένος να χρησιμοποιήσει πίεση, απειλές και –αν χρειαστεί– στρατιωτική ισχύ, αναδιαμορφώνοντας το παγκόσμιο σκηνικό με τρόπο που προκαλεί ανησυχία και αβεβαιότητα.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει επόμενη κίνηση, αλλά πού και πότε.
