Χωρίς καμία δημόσια συζήτηση, χωρίς ενημέρωση και φυσικά χωρίς πολιτικό κόστος, η κυβέρνηση Μητσοτάκη κατέθεσε στις Βρυξέλλες το νέο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Σχέδιο 2026–2029. Ένα κείμενο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της ευρωπαϊκής δημοσιονομικής ορθοδοξίας, που θυμίζει έντονα τις πιο σκοτεινές σελίδες της μνημονιακής περιόδου.
Η επιλογή της κυβέρνησης να κρατήσει το περιεχόμενο μακριά από την κοινωνία δεν είναι τυχαία. Με ορίζοντα εκλογών το 2026 ή το 2027, η αποκάλυψη του πραγματικού σχεδίου θα προκαλούσε πολιτικό σεισμό. Γιατί το Μεσοπρόθεσμο δεν είναι απλώς ένα τεχνικό έγγραφο· είναι ένας οδικός χάρτης γενικευμένης συρρίκνωσης, λιτότητας και φορολογικής επιβάρυνσης.
Καθολικό ψαλίδι στο κράτος – τέλος η εποχή των δαπανών
Για πρώτη φορά μετά το τέλος των μνημονίων, όλες σχεδόν οι δημόσιες δαπάνες μπαίνουν σε τροχιά βίαιης μείωσης. Όχι μόνο κοινωνικές πολιτικές, αλλά επενδύσεις, υποδομές, ακόμη και η άμυνα. Το κράτος απογυμνώνεται συστηματικά, την ώρα που οι φορολογικές εισπράξεις αυξάνονται.
Το αφήγημα της «ισχυρής οικονομίας» καταρρέει όταν διαβάσει κανείς τους αριθμούς. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τα πλεονάσματα, αλλά αποσιωπά το πώς αυτά παράγονται: μέσω πληθωρισμού, ακρίβειας, έμμεσων φόρων και ενός ΦΠΑ που παραμένει κοινωνικά άδικος και οικονομικά αναποτελεσματικός.
Το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης αποκαλύπτει το κενό στρατηγικής
Η τριετία που έρχεται είναι κρίσιμη για έναν ακόμη λόγο: στερεύουν οι κοινοτικοί πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης. Μέχρι το καλοκαίρι του 2026 ολοκληρώνεται ό,τι πρόλαβε να χρηματοδοτηθεί. Μετά, η ελληνική οικονομία μένει μόνη της.
Και τότε αποκαλύπτεται η γύμνια: δεν υπάρχει εθνικό σχέδιο παραγωγικών επενδύσεων. Όλη η «ανάπτυξη» των προηγούμενων ετών ήταν εξαρτημένη από ευρωπαϊκά χρήματα. Όπου δεν υπήρχε συγχρηματοδότηση, απλώς δεν υπήρχε πολιτική.
Οι κυβερνητικές προβλέψεις για επενδυτική έκρηξη διαψεύστηκαν επανειλημμένα. Οι στόχοι αναθεωρούνταν συνεχώς προς τα κάτω, επιβεβαιώνοντας ότι το οικονομικό επιτελείο λειτουργεί περισσότερο με ευχές παρά με ρεαλισμό.
Ανάπτυξη στα χαρτιά, επιβράδυνση στην πραγματικότητα
Η εκτίμηση της κυβέρνησης για ανάπτυξη 2,4% το 2026 δεν πείθει κανέναν εκτός Ελλάδας. Οι διεθνείς οργανισμοί προεξοφλούν σαφώς χαμηλότερους ρυθμούς, ενώ για το 2027 οι προβλέψεις γίνονται ακόμη πιο δυσοίωνες.
Χωρίς το Ταμείο Ανάκαμψης, οι επενδύσεις ουσιαστικά καταρρέουν. Από μοχλός ανάπτυξης μετατρέπονται σε βαρίδι. Τα ποσοστά δείχνουν καθαρά ότι η οικονομία δεν μπορεί να σταθεί στα πόδια της χωρίς εξωτερική στήριξη.
Μονοκαλλιέργεια ακινήτων και τουρισμού
Η πολιτική επιλογή της κυβέρνησης ήταν ξεκάθαρη: ακίνητα, τουρισμός και logistics. Η βιομηχανία, η μεταποίηση, η αγροτική παραγωγή και η τεχνολογία έμειναν στο περιθώριο. Δεν χτίστηκε καμία σοβαρή παραγωγική βάση, καμία ανθεκτικότητα.
Αυτό ακριβώς πληρώνει τώρα η χώρα. Όταν τελειώνουν τα «εύκολα χρήματα», δεν υπάρχει τίποτα από κάτω να στηρίξει την οικονομία.
Μαζικές περικοπές στα υπουργεία – συρρίκνωση του Δημοσίου
Το Μεσοπρόθεσμο προβλέπει δραστικές μειώσεις σε σχεδόν όλα τα υπουργεία έως το 2029. Πρόκειται για περικοπές που δεν είναι λογιστικές αλλά κοινωνικά και λειτουργικά καταστροφικές.
Η παιδεία, η υγεία, ο πολιτισμός, το περιβάλλον, η αγροτική πολιτική, η ψηφιακή διακυβέρνηση μπαίνουν σε καθεστώς διαρκούς αποδυνάμωσης. Στην υγεία ειδικά, οι μειώσεις πλήττουν άμεσα τους εργαζόμενους και τα νοσοκομεία.
Πλεόνασμα με κοινωνικό κόστος
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τα πλεονάσματα ως επιτυχία, αποκρύπτοντας το τίμημα. Η αύξηση των φορολογικών εσόδων βασίζεται κυρίως στους έμμεσους φόρους και στον ΦΠΑ, που πλήττουν δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Ταυτόχρονα, οι περικοπές δαπανών σημαίνουν λιγότερους δημόσιους υπαλλήλους, περισσότερες αποχωρήσεις χωρίς αντικατάσταση και επέλαση ιδιωτικών εταιρειών παροχής υπηρεσιών με ελαστικές σχέσεις εργασίας.
Ένα σχέδιο λιτότητας με ευρωπαϊκή σφραγίδα
Όλα αυτά δεν είναι συγκυριακά. Είναι το αποτέλεσμα των δεσμεύσεων που ανέλαβε η κυβέρνηση Μητσοτάκη απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το νέο Μεσοπρόθεσμο δεν αφήνει περιθώρια: τα επόμενα χρόνια οι ετήσιοι προϋπολογισμοί θα κινούνται στο ίδιο αυστηρό, περιοριστικό πλαίσιο.
Όταν «τελειώνουν τα δανεικά», τελειώνουν και τα προσχήματα. Και τότε γίνεται φανερό ότι πίσω από τα επικοινωνιακά success stories κρύβεται ένα σχέδιο σιωπηλής λιτότητας, με βαριές συνέπειες για την κοινωνία και το μέλλον της χώρας.
