Η απόφαση του Ισραήλ να κλείσει το Τέμενος Αλ-Άκσα έχει προκαλέσει έντονη αγανάκτηση στον μουσουλμανικό κόσμο, ιδιαίτερα καθώς το μέτρο εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια του Ραμαζανιού. Η απαγόρευση πρόσβασης στους πιστούς, που διήρκεσε σχεδόν δύο εβδομάδες, εμπόδισε χιλιάδες Παλαιστίνιους να πραγματοποιήσουν τις καθημερινές και τις σημαντικές θρησκευτικές προσευχές τους στον ιερό χώρο της Ιερουσαλήμ. Οι ισραηλινές αρχές αιτιολόγησαν το κλείσιμο επικαλούμενες λόγους ασφαλείας, μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου και την ευρύτερη στρατιωτική ένταση στην περιοχή.
Η κίνηση αυτή, ωστόσο, έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις και ανησυχίες, καθώς αρκετοί Άραβες αναλυτές θεωρούν ότι δεν πρόκειται απλώς για ένα προσωρινό μέτρο ασφαλείας, αλλά για μέρος μιας μακροχρόνιας στρατηγικής που εξελίσσεται εδώ και δεκαετίες. Σύμφωνα με αυτούς, το κλείσιμο του ιερού χώρου υποδηλώνει μια βαθύτερη πολιτική στόχευση που αφορά την ενίσχυση του ισραηλινού ελέγχου στο συγκρότημα του τεμένους.
Ο αναλυτής ισραηλινών υποθέσεων Ιμάντ Αμπού Αουάντ υποστήριξε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις εντάσσονται σε μια σταδιακή διαδικασία αλλαγής της κατάστασης στο χώρο. Όπως εκτιμά, το επόμενο στάδιο ενδέχεται να είναι ο διαχωρισμός του συγκροτήματος, ώστε να δημιουργηθούν διαφορετικοί χώροι λατρείας. Ορισμένες οργανώσεις Ισραηλινών εποίκων έχουν ήδη εκφράσει την επιθυμία να δοθούν συγκεκριμένα τμήματα για εβραϊκή προσευχή, κατά τρόπο παρόμοιο με όσα εφαρμόστηκαν στη Χεβρώνα μετά τα γεγονότα του 1994 στο Τέμενος Ιμπραήμ.
Παράλληλα, ορισμένες πιο ακραίες φωνές συζητούν ακόμη και την κατεδάφιση του Θόλου του Βράχου και την ανοικοδόμηση ενός εβραϊκού ναού στο σημείο όπου πιστεύεται ότι βρισκόταν ο αρχαίος Ναός του Σολομώντα. Ο Αμπού Αουάντ προειδοποίησε ότι τέτοιες ιδέες, που πλέον συζητούνται ανοιχτά από συγκεκριμένες ομάδες, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο περιβάλλον που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη ανάφλεξη στην περιοχή.
Η απαγόρευση εισόδου στο τέμενος είχε ιδιαίτερα έντονο συμβολισμό, καθώς εφαρμόστηκε τις τελευταίες ημέρες του Ραμαζανιού, οι οποίες θεωρούνται από τις πιο ιερές στο Ισλάμ. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι πιστοί συνηθίζουν να συγκεντρώνονται μαζικά στο τέμενος για προσευχές, ιδίως κατά τη νύχτα της Laylat al-Qadr, που θεωρείται η ιερότερη νύχτα του μήνα.
Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι χαρακτήρισαν το μέτρο σοβαρή κλιμάκωση, τονίζοντας ότι στερεί από τους πιστούς το δικαίωμα να ασκήσουν τη θρησκευτική τους λατρεία. Ο σύμβουλος Τύπου του κυβερνήτη της Ιερουσαλήμ, Maarouf al-Rifai, υποστήριξε ότι η απόφαση συνιστά άμεση επίθεση στο υφιστάμενο καθεστώς που διέπει τον ιερό χώρο και παραβιάζει την ελευθερία λατρείας των Παλαιστινίων.
Ειδικοί σε ζητήματα της Ιερουσαλήμ σημειώνουν ότι η ενέργεια αυτή θέτει υπό αμφισβήτηση το ιστορικό status quo του χώρου. Η ρύθμιση αυτή, που έχει τις ρίζες της στην οθωμανική περίοδο και διατηρήθηκε μέσα από μεταγενέστερες πολιτικές συμφωνίες, προβλέπει ότι τη διοίκηση και διαχείριση του τεμένους ασκεί το Ισλαμικό Βακούφι. Με το μονομερές κλείσιμο του συγκροτήματος, υποστηρίζουν οι αναλυτές, το Ισραήλ εμφανίζεται να παρεμβαίνει άμεσα στη διαχείριση του χώρου, υπονομεύοντας την ισχύ αυτής της μακροχρόνιας συμφωνίας.
Η Ιορδανία έχει διαχρονικά τον ρόλο της εποπτείας του Ισλαμικού Βακουφιού στην Ιερουσαλήμ. Η κηδεμονία αυτή αναγνωρίστηκε ήδη από το 1924, όταν οι θρησκευτικοί ηγέτες της πόλης αναγνώρισαν τον Σαρίφ Χουσεΐν μπιν Άλι ως προστάτη των ισλαμικών ιερών τόπων. Η συγκεκριμένη ρύθμιση επιβεβαιώθηκε και στη συνθήκη ειρήνης του 1994 μεταξύ Ιορδανίας και Ισραήλ, αλλά και σε μεταγενέστερη συμφωνία το 2013 μεταξύ του βασιλιά της Ιορδανίας Αμπντουλάχ Β΄ και του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς.
Παρά ταύτα, αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν πως ο ρόλος του Βακουφιού υποβαθμίζεται σταδιακά, ενώ η ισραηλινή πλευρά φαίνεται να επιχειρεί να ενισχύσει τον δικό της έλεγχο στη διοίκηση του ιερού χώρου. Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με τη γενικότερη ένταση στη Μέση Ανατολή, θεωρείται ότι δημιουργούν ένα εξαιρετικά εύθραυστο και επικίνδυνο περιβάλλον για την περιοχή.






