Σε μια κίνηση που προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στις εμπορικές σχέσεις της Βόρειας Αμερικής και απειλεί να πυροδοτήσει έναν άνευ προηγουμένου διπλωματικό πόλεμο, προχώρησε ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ. Με μια λιτή αλλά βαρυσήμαντη ανακοίνωση, ο Αμερικανός ηγέτης γνωστοποίησε την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να προχωρήσει στην άμεση αφαίρεση της πιστοποίησης πτητικής ικανότητας για τους τύπους αεροσκαφών της καναδικής κατασκευάστριας εταιρείας Bombardier.
Η απόφαση αυτή, η οποία ουσιαστικά απαγορεύει την πώληση και την επιχειρησιακή λειτουργία των συγκεκριμένων αεροσκαφών εντός του εναέριου χώρου των ΗΠΑ, έπεσε ως «κεραυνός εν αιθρία» στην παγκόσμια αεροναυπηγική αγορά, προκαλώντας σοκ στην κυβέρνηση του Καναδά και την επενδυτική κοινότητα.
Το σκεπτικό του Λευκού Οίκου
Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά από την Ουάσιγκτον, η απόφαση εδράζεται επισήμως σε ζητήματα τεχνικής συμμόρφωσης και ασφάλειας, ωστόσο οι πολιτικές προεκτάσεις είναι σαφείς. Ο Ντόναλντ Τραμπ, πιστός στο δόγμα «Πρώτα η Αμερική», κατηγόρησε την καναδική εταιρεία ότι επωφελείται από αθέμιτες κρατικές επιδοτήσεις, οι οποίες βλάπτουν τα συμφέροντα των αμερικανικών βιομηχανιών, και συγκεκριμένα της Boeing.
Η αμερικανική διοίκηση υποστηρίζει ότι η Bombardier δεν πληροί πλέον τα αυστηρά κριτήρια που θέτει η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας (FAA), επικαλούμενη «νέα δεδομένα» που προέκυψαν από ελέγχους. Ωστόσο, αναλυτές της αγοράς ερμηνεύουν την κίνηση αυτή ως ένα σκληρό μέσο πίεσης προς την κυβέρνηση του Τζάστιν Τριντό, στο πλαίσιο των ευρύτερων αναδιαπραγματεύσεων για τις εμπορικές συμφωνίες μεταξύ των δύο χωρών.
Καταρρέει η μετοχή – Συναγερμός στο Μόντρεαλ
Οι επιπτώσεις της ανακοίνωσης ήταν άμεσες και δραματικές. Η μετοχή της Bombardier κατέγραψε ελεύθερη πτώση στο Χρηματιστήριο του Τορόντο, χάνοντας σημαντικό μέρος της αξίας της μέσα σε λίγες ώρες. Η εταιρεία, η οποία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες στον Καναδά και ναυαρχίδα της τεχνολογικής βιομηχανίας της χώρας, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με τον κίνδυνο αποκλεισμού από τη μεγαλύτερη αεροπορική αγορά του κόσμου.
Στελέχη της εταιρείας εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους για το μέλλον των παραγγελιών από αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες, καθώς η ανάκληση της πιστοποίησης καθιστά αδύνατη την παράδοση νέων αεροσκαφών. Παράλληλα, τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα χιλιάδων θέσεων εργασίας στα εργοστάσια του Κεμπέκ.
Οργή Τριντό και απειλή για αντίποινα
Η αντίδραση της καναδικής κυβέρνησης ήταν σφοδρή. Ο Πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό χαρακτήρισε την απόφαση των ΗΠΑ ως «αδικαιολόγητη» και «εκβιαστική». Σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου, η Οτάβα κατήγγειλε την εργαλειοποίηση των κανόνων αεροπλοΐας για πολιτικούς σκοπούς, τονίζοντας ότι τα αεροσκάφη της Bombardier πληρούν όλες τις διεθνείς προδιαγραφές ασφαλείας.
Η καναδική πλευρά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης ισοδύναμων αντιμέτρων, τα οποία θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα ή την ακύρωση συμβολαίων με αμερικανικές εταιρείες. Η διπλωματική ένταση μεταξύ των δύο παραδοσιακών συμμάχων έχει φτάσει στο «κόκκινο», με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί με ανησυχία την εξέλιξη αυτού του νέου εμπορικού πολέμου στη Βόρεια Αμερική.





