Με ένα νέο τεράστιο χτύπημα απείλησε το Ιράν ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Μασούντ Πεζεσκιάν. Ωστόσο, μια απόρρητη έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών των ΗΠΑ (NIC) έρχεται να ανατρέψει το αμερικανικό αφήγημα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της αμερικανικής εφημερίδας Washington Post, η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ακόμα και μια στρατιωτική επίθεση μεγάλης κλίμακας είναι εξαιρετικά απίθανο να ανατρέψει το βαθιά ριζωμένο θεοκρατικό καθεστώς στο Ιράν. Τρεις πηγές με γνώση του περιεχομένου ανέφεραν στην εφημερίδα ότι τα ευρήματα εγείρουν σοβαρές αμφιβολίες για το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ να «εκκαθαρίσει» την ηγετική δομή και να εγκαταστήσει έναν νέο ηγέτη της επιλογής του.
Τα σενάρια διαδοχής και ο ρόλος των θεσμών
Η απόρρητη αξιολόγηση —η οποία συντάχθηκε από τους έμπειρους αναλυτές του NIC και εκφράζει τη συλλογική εκτίμηση των 18 αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών— ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Στο κείμενο εξετάζονται διαφορετικά σενάρια διαδοχής στην ηγεσία του Ιράν, από μια περιορισμένη στρατιωτική εκστρατεία έως μια ευρύτερη επίθεση κατά των κρατικών θεσμών.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο της Τεχεράνης έχει ήδη ενεργοποιήσει τις διαδικασίες που διασφαλίζουν τη συνέχεια της εξουσίας, μετά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Τυπικά, την επιλογή του νέου ηγέτη αναλαμβάνει η Συνέλευση των Ειδικών (η ισχυρή θρησκευτική ηγεσία της χώρας). Ωστόσο, καθοριστικό ρόλο στα παρασκήνια διαδραματίζουν οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) και άλλες δυνάμεις του μηχανισμού ασφαλείας. Μέχρι στιγμής, έντονη είναι η φημολογία ότι τη θέση του Ανώτατου Ηγέτη θα μπορούσε να αναλάβει ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, χωρίς να υπάρχει επίσημη ανακοίνωση.
Απίθανη η λαϊκή εξέγερση και η ανάληψη εξουσίας από την αντιπολίτευση
Η πιθανότητα να αναλάβει την εξουσία η κατακερματισμένη ιρανική αντιπολίτευση χαρακτηρίζεται στην έκθεση ρητά ως «απίθανη», καθώς οι περισσότεροι αντιφρονούντες έχουν εξουδετερωθεί με διάφορους τρόπους εδώ και δεκαετίες.
Παράλληλα, νυν και πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για μαζική λαϊκή εξέγερση στο Ιράν, ούτε διαφαίνονται σοβαρές ρωγμές στο εσωτερικό του καθεστώτος που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια αλλαγή εξουσίας.
Οι αναλυτές των μυστικών υπηρεσιών καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι, όσο το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο παραμένει ενωμένο, οι δυνατότητες των ΗΠΑ να επηρεάσουν άμεσα τις πολιτικές εξελίξεις στο Ιράν είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Όπως τονίζεται, ακόμη και αν το καθεστώς δυσκολεύεται να προβάλει την ισχύ του στο εξωτερικό λόγω των βομβαρδισμών, εξακολουθεί να διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο στο εσωτερικό της χώρας.
