Η παγκόσμια οικονομία μπαίνει στο 2026 εκπλήσσοντας με τη σταθερότητά της, παρά το ότι βρίσκεται στη δίνη βαθιών γεωπολιτικών εντάσεων, τεχνολογικών ανατροπών και μεγάλων δημογραφικών αλλαγών.
Οι αγορές κεφαλαίου εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά. Ο Νίκολας Φόρεστ, επικεφαλής επενδύσεων της αμερικανικής Candriam, περιγράφει την περίοδο ως «εποχή γιγαντισμού»: ο S&P 500 αγγίζει τις 7.000 μονάδες, η Nvidia έχει ξεπεράσει κεφαλαιοποίηση 5 τρισ. δολαρίων — περισσότερο από το ΑΕΠ της Γαλλίας — ενώ ο τεχνολογικός κλάδος σημειώνει κέρδη άνω του 30% σε ένα έτος.
Οι οικονομολόγοι της Deka Bank προβλέπουν ότι τα επόμενα δύο χρόνια θα χαρακτηρίζονται από μετριοπαθή αλλά σταθερή ανάπτυξη. Όπως εξηγεί ο επικεφαλής οικονομολόγος της τράπεζας, Ούλριχ Κάτερ, η παγκόσμια οικονομία κινείται γύρω στο 3%, αλλά κάτω από την επιφάνεια εξελίσσεται ένας βαθύς μετασχηματισμός που δημιουργεί νέες ισορροπίες — και αναπόφευκτα, νέους νικητές και ηττημένους. Τα επόμενα δέκα χρόνια, κατά τους ειδικούς, μπορεί να φέρουν αλλαγές μεγαλύτερες από ό,τι ολόκληρος ο προηγούμενος αιώνας.
Κομβικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση παίζει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο Μπράις Προύνας, διαχειριστής του ταμείου ODDO BHF AI, θεωρεί ότι η τεχνολογία αυτή επιτρέπει τεράστια άλματα παραγωγικότητας σε συγκεκριμένους κλάδους. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Bergos, Γκέρν Κουιτζάου, προσθέτει ότι η ΑΙ μπορεί να λειτουργήσει ως ανεξάρτητος μοχλός ανάπτυξης, πέρα από τις κλασικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Παράλληλα, ο Κάτερ επισημαίνει ότι τα οφέλη είναι ήδη ορατά στα μακροοικονομικά δεδομένα — αν και προειδοποιεί πως ένα μέρος των σημερινών προσδοκιών ίσως αποδειχθεί υπερβολικό. Σύμφωνα με τη Deka, οι επενδύσεις στην ΑΙ αναμένεται να συνεισφέρουν περίπου το ήμισυ της ανάπτυξης των ΗΠΑ το 2025.
Στο φόντο όλων αυτών, η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας παραμένει καθοριστική. Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη ανταγωνίζονται για τεχνολογική και οικονομική πρωτοκαθεδρία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ανάπτυξη στο τρίτο τρίμηνο αυξήθηκε 4,3% σε ετήσια βάση, ενώ κυβερνητικοί αξιωματούχοι θεωρούν πιθανό το έτος να κλείσει κοντά στο 3%. Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη παραμένουν ισχυρές και, σε συνδυασμό με τις πολιτικές του Λευκού Οίκου, δίνουν περαιτέρω ώθηση.
Παράλληλα, η αναμενόμενη φορολογική χαλάρωση μέσω του νόμου One Big Beautiful Bill Act — που συνεπάγεται μεγάλες μειώσεις φόρων, ενδεχομένως έως 190 δισ. δολάρια — εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει τι πορεία θα ακολουθήσει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα. Ο νέος διοικητής, που θα διαδεχθεί τον Τζερόμ Πάουελ, θα κληθεί να διαχειριστεί μειώσεις επιτοκίων με στόχο την τόνωση δανεισμού και κατανάλωσης, αλλά και την αποφυγή μιας βίαιης διόρθωσης στην «φούσκα» της ΑΙ.
Ορισμένοι τεχνολογικοί ηγέτες προειδοποιούν για πιθανές απώλειες επενδυτών, ενώ άλλοι μιλούν για σημάδια υπερβολής στις αγορές. Το ρίσκο, λένε αναλυτές, είναι ότι πιθανές ανισορροπίες θα αντιμετωπιστούν με τρόπους που προκαλούν αναταραχή αντί για ομαλή προσαρμογή.
Στην Κίνα, η κυβέρνηση συνεχίζει τη στρατηγική βιομηχανικής κυριαρχίας και σχεδιάζει χαλαρότερη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική το 2026. Ο στόχος για ανάπτυξη 5% παραμένει, αν και οι αδυναμίες είναι ορατές: πτώση επενδύσεων, υποτονική κατανάλωση και συνεχιζόμενη κρίση ακινήτων. Η Deka προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης γύρω στο 4,3%, επισημαίνοντας ότι η χώρα εξακολουθεί να αποτελεί κεντρικό παίκτη λόγω μεγέθους και εξαγωγικής στρατηγικής.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη δυσκολεύεται. Οι προβλέψεις για το 2025 και το 2026 κινούνται περίπου στο 1%–1,5%, με την εικόνα να διαφέρει μεταξύ χωρών: Γερμανία και Γαλλία με αδύναμη δυναμική, Ιταλία, Ισπανία και Ελλάδα σε πιο σταθερή πορεία. Η δημογραφική γήρανση, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και το αυξανόμενο κοινωνικό κόστος πιέζουν τις οικονομίες.
Παράλληλα εξελίσσεται μια ευρύτερη παγκόσμια «μετατόπιση». Η Ινδία αναμένεται να ξεπεράσει την Ιαπωνία σε οικονομική ισχύ, ενώ η Ασία συνολικά μεταμορφώνεται ταχύτατα. Η Αφρική αντιμετωπίζεται πλέον περισσότερο ως ήπειρος με σημαντικές προοπτικές, παρά ως περιοχή μόνιμης εξάρτησης από βοήθεια.
Οι αγορές, σύμφωνα με αναλυτές της JP Morgan Asset Management, φαίνεται να έχουν συνειδητοποιήσει ότι, πέρα από τις γεωπολιτικές εντάσεις, οι νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές εξακολουθούν να «τροφοδοτούν» την παγκόσμια οικονομική μηχανή. Ωστόσο, άλλοι οικονομολόγοι παραμένουν συγκρατημένοι, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη παραμένει χαμηλότερη σε σχέση με ιστορικά πρότυπα και επηρεάζεται από εμπορικές διαμάχες και γεωπολιτικούς κινδύνους.
Παρά τους κινδύνους, οι χρηματιστηριακές αγορές δείχνουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Στη Deka Bank εκτιμούν ότι η ανοδική τάση μπορεί να συνεχιστεί, καθώς η σταθερή — έστω μέτρια — ανάπτυξη στηρίζει τα εταιρικά κέρδη. Η προειδοποίηση, ωστόσο, είναι σαφής: οι επενδυτές χρειάζεται να αντισταθμίζουν καλύτερα τους κινδύνους, ειδικά γύρω από την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, και να διασπείρουν τις τοποθετήσεις τους σε διαφορετικές αγορές και κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων.
Συνολικά, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας παγκόσμιας οικονομίας που κινείται προσεκτικά πάνω σε λεπτή ισορροπία: με θετικές προοπτικές, αλλά και με σημαντικές αβεβαιότητες που απαιτούν προσαρμοστικότητα, ψυχραιμία και ρεαλισμό.
