Σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των τροφίμων εγείρει νέα έρευνα της PAN Europe, σύμφωνα με την οποία η συντριπτική πλειονότητα με συμβατικά μήλα, που πωλούνται στην Ευρώπη περιέχει ένα «κοκτέιλ» χημικών φυτοφαρμάκων, το οποίο ενέχει κινδύνους για τη δημόσια υγεία, ενώ μόλις το 7%, που ελέγχθηκαν δεν περιείχαν υπολείμματα.
Σύμφωνα με νέα ανάλυση δειγμάτων μήλων από 13 ευρωπαϊκές χώρες, οι ερευνητές της PAN Europe διαπίστωσαν ότι τα περισσότερα μήλα που καταναλώνονται στην Ευρώπη είναι επιβαρυμένα με πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων ουσιών που συνδέονται με νευρολογικές βλάβες και μακροχρόνια περιβαλλοντική ρύπανση.
Το 85% των μήλων που ελέγχθηκαν περιείχε πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων
Σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει μια ολοκληρωμένη νομοθεσία για τη μείωση του επιπέδου προστασίας της υγείας των πολιτών και του περιβάλλοντος, η PAN Europe και 13 συνεργαζόμενοι οργανισμοί δημοσίευσαν έρευνα που καλύπτει 12 χώρες της ΕΕ και την Ελβετία. Η έρευνα αποκαλύπτει τη σχεδόν συστηματική μόλυνση των ευρωπαϊκών συμβατικών μήλων με φυτοφάρμακα.
«Ένα από τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα είναι ότι το 85% των μήλων που ελέγχθηκαν περιείχε πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων ανέλαβε πριν από 20 χρόνια να αναπτύξει μια μεθοδολογία για τη ρύθμιση των επιδράσεων των συνδυασμένων φυτοφαρμάκων, αλλά εξακολουθεί να μην εκπληρώνει αυτή τη νομική υποχρέωση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Gergely Simon, υπεύθυνος εκστρατείας στην PAN Europe.
Πρόσθεσε ότι «υπάρχουν ολοένα και περισσότερα επιστημονικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η έκθεση σε φυτοφάρμακα μέσω των τροφίμων σχετίζεται με τη στειρότητα και ενδεχομένως με καρκίνους. Η συνεχής έκθεση των πολιτών σε μείγματα τοξικών ουσιών μέσω των τροφίμων, του αέρα ή της σκόνης δεν λαμβάνεται υπόψη. Αυτό το σημαντικό ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί από τους ρυθμιστικούς φορείς».
Αποκαλυπτικά τα ευρήματα για τα μήλα
Ειδικότερα, μετά από ανάλυση 59 δειγμάτων μήλων για υπολείμματα φυτοφαρμάκων, διαπιστώθηκε σχεδόν συστηματική μόλυνση των συμβατικών μήλων με κοκτέιλ φυτοφαρμάκων σε ποσοστό που φτάνει το 85%. Ενώ ο νόμος το προβλέπει, η ΕΕ εξακολουθεί να μην αξιολογεί την τοξικότητα της έκθεσης σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων, αναφέρει η ευρωπαϊκή οργάνωση. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι μόνο το 7% των συμβατικών μήλων που ελέγχθηκαν δεν περιείχαν υπολείμματα.
Μάλιστα, τα δύο τρίτα (64%) των μήλων περιείχαν τουλάχιστον ένα PFAS φυτοφάρμακο, ενώ το ένα τρίτο (36%) περιείχε νευροτοξικά φυτοφάρμακα. Αξιοσημείωτο είναι ότι εάν τα μήλα πωλούνταν ως επεξεργασμένη παιδική τροφή, δεν θα επιτρέπονταν.
Σύμφωνα με την ίδια έρευνα το 71% των δειγμάτων μήλων περιείχε τουλάχιστον ένα υπόλειμμα της κατηγορίας των πιο τοξικών φυτοφαρμάκων της ΕΕ, ενώ το 64% των δειγμάτων περιείχε τουλάχιστον ένα υπόλειμμα φυτοφαρμάκων PFAS και το 36% περιείχε ένα νευροτοξικό φυτοφάρμακο.
Συγκεκριμένα, η ουσία Fludioxonil βρίσκεται σε σχεδόν 40% των δειγμάτων: είναι ένα φυτοφάρμακο PFAS και ταξινομήθηκε ως ενδοκρινικός διαταράκτης στην ΕΕ το 2024. Επομένως, θα έπρεπε να είχε απαγορευτεί, αλλά τα κράτη μέλη της ΕΕ το εμποδίζουν εδώ και ένα χρόνο. Είναι τοξική για το ήπαρ και τα νεφρά για τον άνθρωπο και αποδεκατίζει τα ψάρια και τα αμφίβια σε υδάτινα περιβάλλοντα.
Οι ρυθμιστικές αρχές
«Εάν οι ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ και των εθνικών αρχών εφαρμόσουν σωστά τον νόμο, μια σειρά από φυτοφάρμακα που ανιχνεύονται στα μήλα θα είχαν απαγορευτεί προ πολλού. Όπως η ακεταμίπριδη, η οποία είναι τοξική για τον εγκέφαλο των εμβρύων, ή η διφενοκοναζόλη, ένας ενδοκρινικός διαταράκτης και νευροτοξικός.
Αντ’ αυτού, η ΕΕ προτείνει να αποδυναμώσει την προστασία της υγείας με την πρότασή της Omnibus για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. Η έκθεσή μας υπογραμμίζει ότι απαιτείται μια πιο λεπτομερής ρύθμιση, όχι λιγότερη», επισήμανε ο Martin Dermine, εκτελεστικός διευθυντής της PAN Europe.
Να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τον Δεκέμβριο του 2025 την απελευθέρωση των φυτοφαρμάκων επιτρέποντας χρονικά απεριόριστες περιόδους έγκρισης, καταργώντας την υποχρέωση επαναξιολόγησης της τοξικότητάς τους κάθε 10 έως 15 χρόνια, υπό το πρίσμα νέων επιστημονικών δεδομένων.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης να επιτραπεί στα κράτη μέλη να αγνοούν τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την τοξικότητα των φυτοφαρμάκων, κατά την αξιολόγηση της τοξικότητας ενός φυτοφαρμάκου. Η PAN Europe και τα μέλη της αντιτίθενται σε αυτήν την πρόταση και υποστηρίζουν την αυστηρότερη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων και την καλύτερη προστασία της υγείας των πολιτών και του περιβάλλοντος.
