Αποκαλύψεις που αγγίζουν τα όρια της επιστημονικής φαντασίας έφερε στο φως η The Washington Post, σύμφωνα με την οποία επιστήμονας που εργαζόταν υπό καθεστώς αυστηρής μυστικότητας για λογαριασμό της νορβηγικής κυβέρνησης προχώρησε σε αυτοπειραματισμό με συσκευή μικροκυμάτων, θεωρώντας την ακίνδυνη. Ωστόσο, μετά τη δοκιμή εμφάνισε νευρολογικά συμπτώματα που παραπέμπουν στο λεγόμενο «Σύνδρομο της Αβάνας».
Το περιστατικό φέρεται να σημειώθηκε το 2024. Όπως αναφέρεται, η νορβηγική κυβέρνηση ενημέρωσε άμεσα τη CIA, ενώ την ίδια χρονιά το Πεντάγωνο απέστειλε ειδικό κλιμάκιο για να εξετάσει τη συσκευή. Παράλληλα, αξιωματούχοι του Λευκός Οίκος ταξίδεψαν στη Νορβηγία για διαβουλεύσεις σχετικά με την υπόθεση.
Το «Σύνδρομο της Αβάνας» και οι σκιές γύρω του
Το λεγόμενο «Σύνδρομο της Αβάνας» αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 2016 στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην κουβανική πρωτεύουσα. Έκτοτε, εκατοντάδες Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι εμφάνισαν συμπτώματα όπως:
έντονους πονοκεφάλους,
ζάλη,
απώλεια μνήμης,
γνωσιακές δυσκολίες,
επίμονα συμπτώματα παρόμοια με διάσειση.
Ορισμένοι μάλιστα ανέφεραν ότι άκουσαν ασυνήθιστους, ισχυρούς ήχους λίγο πριν την αιφνίδια εκδήλωση των προβλημάτων.
Παρά τις πολυάριθμες έρευνες, καμία θεωρία δεν έχει επιβεβαιωθεί οριστικά. Έχουν διατυπωθεί σενάρια περί «ηχητικών όπλων», μαζικής υστερίας ή ακόμη και τεχνικών δυσλειτουργιών σε κατασκοπευτικό εξοπλισμό. Η αμερικανική κυβέρνηση, επισήμως, συνεχίζει να θεωρεί «πολύ απίθανο» το ενδεχόμενο οργανωμένης εχθρικής ενέργειας.
Η συσκευή της Νορβηγίας και οι αμερικανικές έρευνες
Το δημοσίευμα διευκρινίζει ότι το περιστατικό στη Νορβηγία δεν αποδεικνύει πως το Σύνδρομο της Αβάνας προκαλείται από όπλα μικροκυμάτων. Ωστόσο, ενισχύει το σενάριο ανάπτυξης «συσκευών παλμικής ενέργειας» που εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, παρόμοια με τα μικροκύματα.
Η υπόθεση συνδέεται με προηγούμενη αποκάλυψη του CNN, σύμφωνα με την οποία το Πεντάγωνο εξετάζει εδώ και πάνω από έναν χρόνο συσκευή που αποκτήθηκε μέσω μυστικής επιχείρησης και θεωρείται πιθανή αιτία ορισμένων «ανώμαλων συμβάντων υγείας». Το συγκεκριμένο μηχάνημα φέρεται να περιέχει ρωσικά εξαρτήματα, αν και η ακριβής προέλευσή του παραμένει αδιευκρίνιστη.
Πηγή της Washington Post υποστήριξε ότι η νορβηγική συσκευή δεν είναι πανομοιότυπη με εκείνη που έχουν στη διάθεσή τους οι ΗΠΑ. Φέρεται δε να αναπτύχθηκε βάσει «διαβαθμισμένων πληροφοριών», γεγονός που εγείρει υποψίες ότι ο σχεδιασμός της ενδέχεται να βασίστηκε σε υλικό που είχε υποκλαπεί από ξένη κυβέρνηση.
Διχασμός στις αμερικανικές υπηρεσίες
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία για τις δύο συσκευές, δύο αμερικανικές υπηρεσίες — η National Security Agency (NSA) και το National Ground Intelligence Center (NGIC) — αναθεώρησαν το 2025 την αρχική τους εκτίμηση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο τα «ανώμαλα συμβάντα υγείας» να σχετίζονται με ενέργεια ξένης δύναμης.
Αντιθέτως, η CIA και άλλες υπηρεσίες εξακολουθούν να θεωρούν εξαιρετικά απίθανο ένα τέτοιο σενάριο. Ένα από τα επιχειρήματα που προβάλλεται είναι ότι σε επικοινωνίες που υπεκλάπησαν από τις ΗΠΑ, φερόμενες ως εχθρικές κυβερνήσεις εμφανίζονταν αιφνιδιασμένες από τα περιστατικά.
Το περιστατικό στη Νορβηγία δεν δίνει οριστικές απαντήσεις. Αντίθετα, προσθέτει νέο κεφάλαιο σε μια υπόθεση που κινείται ανάμεσα στην επιστήμη, τη γεωπολιτική και τον αθέατο κόσμο των μυστικών υπηρεσιών — εκεί όπου η τεχνολογία αιχμής και η διεθνής καχυποψία συναντώνται σε ένα πεδίο αβεβαιότητας.
