Στις αρχές Φεβρουαρίου, ο Ήλιος παρουσίασε ασυνήθιστα υψηλή δραστηριότητα, απελευθερώνοντας μια σειρά από ισχυρές εκλάμψεις στο Διάστημα, μία από τις οποίες θα επηρεάσει τη Γη τις προσεχείς ημέρες.
Το ηλιακό αυτό υλικό εκτινάχθηκε από μία από τις ισχυρότερες εκλάμψεις του έτους.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η επίδραση στον πλανήτη θα είναι περιορισμένη, αλλά αισθητή.
Σειρά ισχυρών εκλάμψεων
Δορυφόροι της NASA κατέγραψαν τουλάχιστον πέντε μεγάλες ηλιακές εκλάμψεις σε λιγότερο από τρεις ημέρες. Όλες σημειώθηκαν σε μία και μόνο ενεργή περιοχή του Ήλιου, που φέρει την ονομασία AR 4366.
Πρόκειται για εκλάμψεις κατηγορίας X, δηλαδή της ισχυρότερης κατηγορίας στην ταξινόμηση των ηλιακών φαινομένων.
Την Τρίτη 3 Φεβρουαρίου καταγράφηκε έκλαμψη X1.5, η πέμπτη από την 1η Φεβρουαρίου. Είχαν προηγηθεί εκλάμψεις X1.0, X8.1, X2.8 και X1.6. Η ισχυρότερη από αυτές ήταν η X8.1, η οποία προκάλεσε εκτόξευση ηλιακού πλάσματος προς τη Γη.
Σύμφωνα με ειδικούς, μια τόσο υψηλή συγκέντρωση εκλάμψεων μέγιστης κατηγορίας σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα θεωρείται σπάνιο φαινόμενο, ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη τη σημερινή φάση της ηλιακής δραστηριότητας.
Πότε θα φτάσει το ηλιακό υλικό στη Γη
Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) ανακοίνωσε ότι ένα νέφος ηλιακού υλικού, το οποίο εκτοξεύθηκε από την έκλαμψη X8.1, κατευθύνεται προς τον πλανήτη μας.
Αναμένεται να φτάσει στη μαγνητόσφαιρα της Γης την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου ή την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η επίδραση προβλέπεται ήπια. Αυτό σημαίνει ότι δεν αναμένονται σοβαρές διαταραχές στις παγκόσμιες υποδομές, ωστόσο είναι πιθανές ορισμένες δευτερογενείς επιπτώσεις.
Πιθανές επιπτώσεις
Σύμφωνα με τη NASA, ηλιακές εκλάμψεις αυτού του τύπου μπορούν να επηρεάσουν τις ραδιοεπικοινωνίες, τα συστήματα πλοήγησης και τους δορυφόρους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να προκαλέσουν βραχυπρόθεσμες διακοπές ρεύματος, ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλά γεωγραφικά πλάτη.
Επιπλέον, τα αυξημένα επίπεδα ακτινοβολίας αποτελούν δυνητικό κίνδυνο για αστροναύτες που βρίσκονται εκτός του προστατευτικού μαγνητικού πεδίου της Γης. Τέτοια φαινόμενα, ωστόσο, δεν συνιστούν άμεση απειλή για τον γενικό πληθυσμό.
Μία από τις πιο εντυπωσιακές συνέπειες της ηλιακής δραστηριότητας είναι το σέλας. Τις επόμενες ημέρες, η πιθανότητα εμφάνισης έντονων σέλας θα αυξηθεί, ακόμη και σε περιοχές όπου παρατηρούνται σπάνια.
Η γιγάντια ηλιακή κηλίδα AR 4366
Οι αστρονόμοι δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην ενεργή περιοχή AR 4366. Σύμφωνα με τον Tiago Gonçalves, διευθυντή του Παρατηρητηρίου Valongo στο Oμοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Rio de Janeiro, το μέγεθος αυτής της ηλιακής κηλίδας είναι περίπου δέκα φορές μεγαλύτερο από τη διάμετρο της Γης.
«Αυτή η περιοχή παραμένει εξαιρετικά ενεργή και συνεχίζει να παράγει εκλάμψεις υψηλής ισχύος», σημειώνει ο Tiago Gonçalves.
Από την εμφάνισή της στις 30 Ιανουαρίου, έχουν καταγραφεί σε αυτή τη ζώνη 21 εκλάμψεις κατηγορίας C, 38 κατηγορίας M και 5 κατηγορίας X.
Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν την εξαιρετική δραστηριότητα της περιοχής και εξηγούν το έντονο ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας.
Γιατί οι εκλάμψεις γίνονται συχνότερες τώρα;
Οι ηλιακές εκλάμψεις είναι αποτέλεσμα πολύπλοκων διεργασιών που σχετίζονται με το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου. Συμβαίνουν τακτικά, αλλά η συχνότητα και η έντασή τους εξαρτώνται άμεσα από τη φάση του ηλιακού κύκλου.
Ο Ήλιος μας διανύει έναν κύκλο δραστηριότητας διάρκειας περίπου 11 ετών. Κατά τις περιόδους κορύφωσης, το ηλιακό μαγνητικό πεδίο καθίσταται ασταθές και τελικά αντιστρέφει την πολικότητά του.
Σε αυτές τις φάσεις αυξάνεται ο αριθμός των ηλιακών κηλίδων, των εκλάμψεων και των στεμματικών εκτινάξεων μάζας.
Οι τρέχουσες παρατηρήσεις δείχνουν ότι ο Ήλιος πλησιάζει στο μέγιστο του κύκλου του, γεγονός που εξηγεί την αύξηση της δραστηριότητας.
Κατηγορίες ηλιακών εκλάμψεων
Για την αξιολόγηση της ισχύος των ηλιακών εκλάμψεων χρησιμοποιείται μια κλίμακα γραμμάτων, όπου κάθε επόμενη κατηγορία αντιπροσωπεύει αύξηση της ενέργειας κατά περίπου δέκα φορές.
Η κατηγορία X θεωρείται η πιο επικίνδυνη. Αυτές οι εκλάμψεις συνοδεύονται από ισχυρή εκπομπή ακτίνων Χ και μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον κοντινό στη Γη διαστημικό χώρο.
Εντός της κατηγορίας X χρησιμοποιείται αριθμητική κλίμακα – από X1 έως X9 και άνω – που αποτυπώνει την επιπλέον ένταση του φαινομένου.
Οι εκλάμψεις κατηγορίας M είναι μεσαίας ισχύος και μπορούν να προκαλέσουν παροδικές παρεμβολές στις ραδιοεπικοινωνίες, καθώς και μέτρια σέλας.
Η κατηγορία C αφορά ασθενείς εκλάμψεις, των οποίων οι επιπτώσεις στη Γη συχνά περνούν απαρατήρητες. Οι κατηγορίες B και A θεωρούνται ελάχιστες και πρακτικά δεν έχουν καμία επίδραση στον πλανήτη.
