Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ: Το Ιράν στο κατώφλι της πυρηνικής απόφασης που θα αλλάξει τον κόσμο
Ο άνθρωπος που για δεκαετίες κρατούσε κλειστή την πυρηνική πόρτα του Ιράν δεν υπάρχει πλέον. Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης που με τη φάτουά του απαγόρευε ρητά την κατασκευή πυρηνικών όπλων στο πλαίσιο του ισλαμικού δικαίου, σκοτώθηκε σε επιθέσεις που αποδίδονται στις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Και μαζί του, λένε οι αναλυτές, έσβησε και το τελευταίο φράγμα που κρατούσε το Ιράν μακριά από τη βόμβα.
Η συζήτηση που για χρόνια γινόταν ψιθυριστά στους διαδρόμους της εξουσίας της Τεχεράνης βγαίνει τώρα στο φως. Σκληροπυρηνικοί κύκλοι, στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης και τμήμα της κοινής γνώμης ζητούν ανοιχτά αυτό που κάποτε ήταν αδιανόητο: η Ισλαμική Δημοκρατία να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Και η λογική τους είναι αφοπλιστική στην απλότητά της: αφού οι βομβαρδισμοί ήρθαν ούτως ή άλλως, ποιος λόγος να συνεχίσουμε να συγκρατούμαστε;
«Από τη στιγμή που τα πλήγματα αυτά πραγματοποιήθηκαν, οι προηγούμενοι περιορισμοί χάνουν τη σημασία τους», δηλώνει ο αναλυτής Σίνα Αζόντι, αποτυπώνοντας με ψυχρή ακρίβεια μια αλλαγή που ακόμη δεν έχει επισημοποιηθεί αλλά ήδη διαγράφεται ανησυχητικά στον ορίζοντα.
Το υλικό για τη βόμβα υπάρχει ήδη. Το Ιράν διαθέτει περισσότερα από 400 κιλά υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου — αρκετά, υπό προϋποθέσεις, για την κατασκευή πολλαπλών πυρηνικών όπλων. Αυτό που έλειπε ήταν η πολιτική βούληση. Και αυτή ακριβώς η βούληση βρίσκεται τώρα υπό διαμόρφωση.
Η προσοχή όλων στρέφεται στον νέο ανώτατο ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιο του νεκρού ηγέτη, ο οποίος έχει διατηρήσει μέχρι τώρα μια σχεδόν μυστηριώδη δημόσια σιωπή. Η στάση του παραμένει αδιαφανής. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι δεν αποκλείει απόκλιση από την προηγούμενη γραμμή — μια δήλωση που από μόνη της αρκεί για να σείσει τις πρωτεύουσες του κόσμου. Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης ενισχύουν σταθερά την επιρροή τους στο σύνολο του πολιτικού και στρατιωτικού συστήματος, γεγονός που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αισιοδοξία.
Ακόμη και αν η Τεχεράνη αποφασίσει να μην προχωρήσει σε πλήρες πυρηνικό οπλοστάσιο, οι ειδικοί προειδοποιούν για ένα ενδιάμεσο σενάριο εξίσου επικίνδυνο: μια απλούστερη πυρηνική συσκευή, λιγότερο εξελιγμένη αλλά ικανή να στείλει στον κόσμο ένα μήνυμα που δεν επιδέχεται παρερμηνεία — ότι το Ιράν έχει περάσει το κατώφλι.
Οι συνέπειες θα είναι αλυσιδωτές και ανεξέλεγκτες. Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει ήδη δηλώσει αδίστακτα: αν το Ιράν αποκτήσει πυρηνική βόμβα, η Σαουδική Αραβία θα ακολουθήσει. Μια νέα πυρηνική κούρσα στη Μέση Ανατολή — την πιο εκρηκτική περιοχή του πλανήτη — δεν είναι πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας.
Ο Τρίτα Πάρσι του Quincy Institute for Responsible Statecraft το θέτει με τρόπο που αφήνει ελάχιστα περιθώρια παρηγοριάς: τόσο η ελίτ όσο και η κοινή γνώμη στο Ιράν έχουν ήδη αλλάξει στάση. Η χώρα βομβαρδίστηκε εν μέσω διαπραγματεύσεων από κράτη που κατέχουν πυρηνικά όπλα. Το συμπέρασμα που βγάζουν πολλοί Ιρανοί είναι απλό και τρομακτικό: μόνο η βόμβα προστατεύει.
Η Μέση Ανατολή δεν βρίσκεται απλώς σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Βρίσκεται στο χείλος μιας νέας εποχής — μιας εποχής που, αν έρθει, δεν θα μοιάζει με τίποτα που έχουμε ξαναζήσει.
