Ανάλυση Reuters: Οι δύσκολες επιλογές του Τραμπ έπειτα από έναν μήνα πολέμου στο Ιράν

Κοινοποίηση:
trump

Με τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας να εκτοξεύονται και τα ποσοστά αποδοχής του να καταρρέουν, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται παγιδευμένος ανάμεσα σε δύο εξίσου επώδυνες επιλογές έπειτα από έναν μήνα πολέμου εναντίον του Ιράν: να συνάψει μια συμφωνία που μοιάζει με ήττα ή να κλιμακώσει στρατιωτικά και να διακινδυνεύσει μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα μπορούσε να κοστίσει την ίδια την προεδρία του.

Σύμφωνα με το Reuters, παρά την έντονη διπλωματική δραστηριότητα, ο Αμερικανός πρόεδρος ολοκληρώνει ακόμα μια εβδομάδα κοινής εκστρατείας ΗΠΑ-Ισραήλ αδυνατώντας να περιορίσει την ενεργειακή κρίση που ξέσπασε στη Μέση Ανατολή, καθώς το ανυπότακτο Ιράν διατηρεί τον έλεγχο των αποστολών πετρελαίου και φυσικού αερίου του Κόλπου και συνεχίζει τις επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε όλη την περιοχή.

Το κεντρικό ερώτημα που θέτουν οι αναλυτές είναι εάν ο Τραμπ είναι έτοιμος να χαλαρώσει ή να εντείνει αυτό που οι επικριτές έχουν ήδη χαρακτηρίσει ως πόλεμο επιλογής — έναν πόλεμο που πυροδότησε το χειρότερο παγκόσμιο σοκ ενεργειακής προσφοράς στην ιστορία. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει πει στους συνεργάτες του ότι θέλει να αποφύγει έναν «αιώνιο πόλεμο» και να βρει διαπραγματευτική έξοδο, ενώ ταυτόχρονα απειλεί με μεγάλη στρατιωτική κλιμάκωση εάν οι συνομιλίες αποτύχουν. Ένα χρονοδιάγραμμα τεσσάρων έως έξι εβδομάδων εχθροπραξιών που έχει περιγράψει δημόσια χαρακτηρίζεται από ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου ως «ασταθές».

Τα διπλωματικά ανοίγματα προς την Τεχεράνη, συμπεριλαμβανομένης μιας πρότασης ειρήνευσης 15 σημείων που στάλθηκε μέσω Πακιστάν, φανερώνουν μια ολοένα και πιο επείγουσα αναζήτηση εξόδου. Ωστόσο παραμένει ασαφές εάν υπάρχουν ρεαλιστικές προοπτικές για καρποφόρες διαπραγματεύσεις. «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει κακές επιλογές παντού για να τερματίσει τον πόλεμο», δήλωσε ο Τζόναθαν Πάνικοφ, πρώην αναπληρωτής αξιωματικός εθνικών πληροφοριών των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή.

Το σχέδιο 15 σημείων που παρουσίασε ο Τραμπ είναι παρόμοιο με αυτό που το Ιράν είχε απορρίψει στις προπολεμικές διαπραγματεύσεις. Η Τεχεράνη το χαρακτήρισε άδικο και μη ρεαλιστικό, χωρίς να αποκλείει περαιτέρω έμμεσες επαφές. Ενώ ο Τραμπ επέμεινε ότι το Ιράν «παρακαλούσε» να καταλήξει σε συμφωνία, οι ηγέτες της χώρας δεν φαίνεται να βιάζονται, πεπεισμένοι ότι μπορούν να διεκδικήσουν τη νίκη απλώς επιβιώνοντας. Την πεποίθηση αυτή ενισχύει και η αντικατάσταση ορισμένων ηγετών που σκοτώθηκαν σε αεροπορικές επιδρομές με ακόμη πιο σκληροπυρηνικούς διαδόχους.

Το μεγαλύτερο στρατηγικό λάθος της Ουάσιγκτον ήταν η υποεκτίμηση της έκτασης των ιρανικών αντιποίνων. Η Τεχεράνη χρησιμοποίησε τους εναπομείναντες πυραύλους και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της για να χτυπήσει το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου, αλλά κυρίως για να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ — τον αγωγό για το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου — προκαλώντας ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία. «Το στοίχημα της ιρανικής κυβέρνησης είναι ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο πόνο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τους αντιπάλους της, και μπορεί να έχει δίκιο», δήλωσε ο Τζον Άλτερμαν του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσιγκτον.

Το πιο ξεκάθαρο σημάδι της αυξανόμενης ανησυχίας του Τραμπ ήρθε όταν υποχώρησε δραματικά από την απειλή να καταστρέψει το ενεργειακό δίκτυο του Ιράν, κηρύσσοντας πενθήμερη παύση για να δοθεί χώρος στη διπλωματία — παύση που αργότερα παρατάθηκε για άλλες 10 ημέρες. Ταυτόχρονα, αναπτύσσει χιλιάδες επιπλέον αμερικανικά στρατεύματα στην περιοχή και προειδοποιεί για εντατική επίθεση, πιθανώς με χερσαίες δυνάμεις, εάν η Τεχεράνη δεν υποχωρήσει. Οι σύμμαχοι στον Κόλπο έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε νέα αντίποινα εναντίον τους.

Στο εσωτερικό, η πίεση προς τον Τραμπ αυξάνεται ραγδαία. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο πόλεμος είναι βαθιά αντιδημοφιλής, με τη συνολική δημοτικότητά του να έχει πέσει στο 36% — το χαμηλότερο από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο — σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση Reuters/Ipsos. Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες εκφράζουν ανησυχίες ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, ενώ ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής Μάικ Ρότζερς επέκρινε δημόσια την κυβέρνηση για έλλειψη διαφάνειας προς το Κογκρέσο.

Απέναντι σε όλα αυτά, ο Τραμπ συνεχίζει να εκδίδει αντιφατικά μηνύματα — άλλοτε καθησυχάζοντας τις αγορές και άλλοτε εκτοξεύοντας απειλές που εκτινάσσουν τις τιμές ενέργειας. «Είναι μια μηχανή ανταλλαγής μηνυμάτων «ομίχλης πολέμου» ενός ατόμου για να κρατά τους αντιπάλους εκτός ισορροπίας», δήλωσε η Λόρα Μπλούμενφελντ της Σχολής Προηγμένων Διεθνών Σπουδών Τζονς Χόπκινς. Το αποτέλεσμα είναι ένας πρόεδρος που κρατά τον πλανήτη σε αγωνία, χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου και με το ρολόι να μετρά αντίστροφα — πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά.

ΚΟΙΝΟΠΟΗΣΗ: