Σε φάση ριζικού ανασχεδιασμού του συστήματος χορήγησης πινακίδων κυκλοφορίας εισέρχεται η χώρα, καθώς το ισχύον σύστημα, το οποίο εφαρμόζεται εδώ και τέσσερις δεκαετίες, φτάνει στα όριά του. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών βρίσκονται σε διαδικασία κατάρτισης ενός νέου πλαισίου, καθώς τα αποθέματα των διαθέσιμων συνδυασμών γραμμάτων και αριθμών, ειδικά στην περιοχή της Αττικής, τείνουν προς πλήρη εξάντληση.
Το πρόβλημα είναι πρακτικό και άμεσο: Ο ρυθμός ταξινομήσεων νέων και εισαγόμενων οχημάτων στο λεκανοπέδιο είναι τέτοιος που οι υπάρχουσες σειρές (συνδυασμοί τριών γραμμάτων και τεσσάρων αριθμών) δεν επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση στο άμεσο μέλλον.
Το Πρόβλημα της Εξάντλησης στην Αττική
Η Ελλάδα χρησιμοποιεί από το 1983 το σύστημα των τριών γραμμάτων και τεσσάρων αριθμών (π.χ. ΥΥΥ-1000). Ωστόσο, η κατανομή των πινακίδων δεν είναι ενιαία σε όλη την επικράτεια, αλλά γίνεται ανά Περιφερειακή Ενότητα.
Ενώ σε πολλές επαρχιακές πόλεις και νησιά υπάρχουν ακόμα μεγάλα αποθέματα συνδυασμών, στην Αττική, όπου συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος όγκος του στόλου των οχημάτων της χώρας (περίπου το 60-70% των ταξινομήσεων), οι συνδυασμοί τελειώνουν. Συγκεκριμένα, οι σειρές που χρησιμοποιούνται στην Αττική έχουν φτάσει στα τελευταία γράμματα του αλφαβήτου που διατίθενται για χρήση. Με την ολοκλήρωση και των τελευταίων διαθέσιμων σειρών, το σύστημα δεν θα μπορεί να παράξει νέες πινακίδες με την τρέχουσα μορφή για την πρωτεύουσα.
Η Προσωρινή Λύση και η Μεταφορά Αποθεμάτων
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος βραχυπρόθεσμα και προκειμένου να μην υπάρξει «πάγωμα» στις ταξινομήσεις νέων οχημάτων, το Υπουργείο Μεταφορών έχει ενεργοποιήσει ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Αυτό προβλέπει τη μεταφορά αδιάθετων παρτίδων πινακίδων από άλλες περιφέρειες της χώρας προς τις Διευθύνσεις Μεταφορών της Αττικής.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι μπορεί να δούμε στους δρόμους της Αθήνας αυτοκίνητα με πινακίδες που αρχικά προορίζονταν για άλλες πόλεις (π.χ. συνδυασμούς που αντιστοιχούσαν στη Βοιωτία, την Εύβοια ή την Πελοπόννησο), αλλά δεν είχαν χρησιμοποιηθεί λόγω χαμηλής ζήτησης σε αυτές τις περιοχές. Αυτή η πρακτική δίνει μια χρονική παράταση, αλλά δεν λύνει το δομικό πρόβλημα.
Το Νέο Σύστημα: Προς Πινακίδες με 4 Γράμματα
Η οριστική λύση που εξετάζεται και αναμένεται να εφαρμοστεί είναι η αλλαγή της μορφής των πινακίδων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το επικρατέστερο σενάριο είναι η προσθήκη ενός τέταρτου γράμματος στον συνδυασμό.
Το νέο σύστημα πιθανότατα θα έχει τη μορφή: ΛΛΛΛ-0000 (4 γράμματα και 4 αριθμοί) ή μια παραλλαγή αυτού (π.χ. 4 γράμματα και 3 αριθμοί). Η προσθήκη έστω και ενός γράμματος αυξάνει εκθετικά τους δυνατούς συνδυασμούς, εξασφαλίζοντας επάρκεια πινακίδων για πολλές δεκαετίες, ακόμα και με υψηλούς ρυθμούς ταξινομήσεων.
Το σύστημα αυτό θα εναρμονίσει την Ελλάδα με πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών (όπως η Ιταλία ή η Γαλλία) που έχουν ήδη προχωρήσει σε αντίστοιχες αλλαγές όταν αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα κορεσμού.
Τα 14 Γράμματα και οι Διεθνείς Κανόνες
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση της Βιέννης για την Οδική Κυκλοφορία, η οποία επιβάλλει συγκεκριμένους κανόνες για τα γράμματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Στις ελληνικές πινακίδες χρησιμοποιούνται αποκλειστικά τα 14 γράμματα που είναι κοινά στο ελληνικό και το λατινικό αλφάβητο, ώστε να είναι αναγνώσιμα στο εξωτερικό.
Τα γράμματα αυτά είναι: Α, Β, Ε, Ζ, Η, Ι, Κ, Μ, Ν, Ο, Ρ, Τ, Υ, Χ. Γράμματα όπως το Γ, Δ, Θ, Λ, Ξ, Π, Σ, Φ, Ψ, Ω δεν χρησιμοποιούνται (παρά μόνο σε ειδικές κατηγορίες κρατικών ή στρατιωτικών οχημάτων), καθώς δεν είναι αναγνωρίσιμα από λατινογενείς γραφές. Αυτός ο περιορισμός μειώνει δραματικά τους διαθέσιμους συνδυασμούς σε σύγκριση με χώρες που χρησιμοποιούν το πλήρες λατινικό αλφάβητο.
Ιστορική Αναδρομή
Το τρέχον σύστημα (ΧΧΧ-0000) τέθηκε σε εφαρμογή το 1983.
Μέχρι τότε, οι ελληνικές πινακίδες είχαν τη μορφή δύο γραμμάτων και αριθμών (π.χ. ΒΑ-1234).
Η μετάβαση στο σύστημα των τριών γραμμάτων έγινε ακριβώς για να αυξηθεί η χωρητικότητα του συστήματος λόγω της ραγδαίας αύξησης της ιδιοκτησίας αυτοκινήτων στη χώρα τη δεκαετία του ’80.
Σήμερα, 43 χρόνια μετά, ο κύκλος αυτός κλείνει. Η μετάβαση στο νέο σύστημα δεν αναμένεται να επηρεάσει τα ήδη κυκλοφορούντα οχήματα (δεν θα χρειαστεί αντικατάσταση των παλαιών πινακίδων), αλλά θα εφαρμοστεί σταδιακά για τις νέες ταξινομήσεις μόλις εξαντληθούν οριστικά τα αποθέματα και ολοκληρωθούν οι απαραίτητες νομοθετικές και τεχνικές ρυθμίσεις.
