Παρά τις πανηγυρικές εξαγγελίες περί «ψηφιακού μετασχηματισμού» του Εθνικού Συστήματος Υγείας, μια κρίσιμη εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης που θα μπορούσε να διευκολύνει ουσιαστικά το ιατρικό έργο παραμένει σχεδόν άγνωστη στους ίδιους τους γιατρούς. Ο λόγος για τον «Ψηφιακό Βοηθό Γιατρού», ο οποίος λειτουργεί εδώ και μήνες στον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας (ΕΗΦΥ), χωρίς όμως να έχει προηγηθεί στοιχειώδης ενημέρωση προς τους επαγγελματίες Υγείας που καλούνται να τον χρησιμοποιήσουν.
Την πραγματικότητα αυτή ανέδειξε δημόσια ο οικογενειακός γιατρός Ευάγγελος Φραγκούλης, ο οποίος αποκάλυψε ότι «συνάντησε τυχαία» τη λειτουργία του Ψηφιακού Βοηθού, παρότι χρησιμοποιεί συστηματικά τον ΕΗΦΥ και μάλιστα είχε συμμετάσχει στην αξιολόγηση της αρχικής, πιλοτικής εκδοχής του συστήματος.
Το γεγονός αυτό από μόνο του αποκαλύπτει ένα διαχρονικό πρόβλημα: οι αποφάσεις λαμβάνονται κεντρικά, παρουσιάζονται επικοινωνιακά ως «μεταρρυθμίσεις», αλλά δεν συνοδεύονται από καμία σοβαρή στρατηγική ενημέρωσης ή εκπαίδευσης των γιατρών στο πεδίο.
«Δυστυχώς κρίσιμες πληροφορίες δεν φτάνουν ποτέ στους γιατρούς της πρώτης γραμμής», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Φραγκούλης, περιγράφοντας μια κατάσταση όπου η τεχνολογία υπάρχει, αλλά η Πολιτεία αποτυγχάνει να τη θέσει πραγματικά σε λειτουργία.
Ο Ψηφιακός Βοηθός Γιατρού αποτελεί εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης που αξιοποιεί τα ήδη καταχωρημένα δεδομένα στον ΕΗΦΥ και τα παρουσιάζει με δομημένο και συνοπτικό τρόπο: ιατρικό ιστορικό, εργαστηριακές εξετάσεις, φαρμακευτική αγωγή και βασικές μεταβολές στην πορεία της υγείας του ασθενούς. Πληροφορίες που μέχρι σήμερα ήταν διάσπαρτες και απαιτούσαν πολύτιμο χρόνο για να ανακτηθούν, εμφανίζονται συγκεντρωμένες με ένα μόνο «κλικ».
Όπως τονίζει ο γιατρός, πρόκειται για μία από τις ελάχιστες ψηφιακές εφαρμογές που δεν έχουν ελεγκτικό ή γραφειοκρατικό χαρακτήρα, αλλά στοχεύουν πραγματικά στη στήριξη του ιατρικού έργου και στην εξοικονόμηση χρόνου – κάτι που το Υπουργείο Υγείας συστηματικά επικαλείται, αλλά σπάνια υλοποιεί στην πράξη.
Ο κ. Φραγκούλης περιγράφει χαρακτηριστικό περιστατικό ασθενούς, όπου μέσα από τη σύνοψη του Ψηφιακού Βοηθού αποτυπώνεται καθαρά όλη η κλινική πορεία: αρχικές διαγνώσεις, εξετάσεις, θεραπευτικές παρεμβάσεις και βελτίωση δεικτών μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η αξία, όπως επισημαίνει, δεν περιορίζεται μόνο στον χρόνο που εξοικονομείται, αλλά και στη συνέχεια της φροντίδας, καθώς κάθε επόμενος γιατρός αποκτά άμεση και πλήρη εικόνα του ασθενούς.
Κι όμως, ένα τόσο χρήσιμο εργαλείο παραμένει ουσιαστικά ανενεργό, όχι επειδή δεν λειτουργεί, αλλά επειδή κανείς δεν φρόντισε να το παρουσιάσει, να το εξηγήσει και να το εντάξει στην καθημερινή πρακτική των γιατρών. Άλλη μια ψηφιακή «καινοτομία» που προστίθεται σε έναν μακρύ κατάλογο εφαρμογών οι οποίες υλοποιούνται αποσπασματικά, χωρίς σχέδιο και χωρίς πραγματική επαφή με την πραγματικότητα των δημόσιων δομών Υγείας.
Ο ίδιος απευθύνει ανοιχτή προτροπή στους συναδέλφους του να δοκιμάσουν τον Ψηφιακό Βοηθό, επισημαίνοντας ότι είναι ήδη ενεργός στον ΕΗΦΥ και προσβάσιμος από σχετικό κουμπί στην οθόνη. Παράλληλα, θέτει ως απολύτως αναγκαίο επόμενο βήμα την πλήρη και υποχρεωτική καταχώριση δεδομένων από όλα τα εργαστήρια, ώστε να σταματήσει η επανάληψη εξετάσεων και η απώλεια κρίσιμων ιατρικών πληροφοριών – μια δέσμευση που το Υπουργείο Υγείας μεταθέτει διαρκώς στο μέλλον.
Για ακόμη μία φορά, η τεχνολογία δείχνει ότι μπορεί να προσφέρει λύσεις. Το ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση σκοπεύει να τις αξιοποιήσει ουσιαστικά ή αν θα συνεχίσει να επενδύει περισσότερο στην επικοινωνία παρά στη λειτουργία του ΕΣΥ.
