Ένα ιδιαίτερα τεταμένο γεωπολιτικό σκηνικό διαμορφώνεται γύρω από το Ιράν, καθώς η Τεχεράνη απορρίπτει το χρονικό τελεσίγραφο των 10 έως 15 ημερών που έθεσε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με μία από τις κρισιμότερες αποφάσεις της δεύτερης προεδρικής του θητείας. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή έχει ενισχυθεί σε πρωτοφανή επίπεδα, με συγκέντρωση 357 μαχητικών αεροσκαφών, αεροπλανοφόρων και πολεμικών πλοίων, τα οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα και θα μπορούσαν να δράσουν άμεσα εφόσον δοθεί σχετική εντολή. Παρά τη σαφή επίδειξη ισχύος, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται να μην έχει λάβει οριστική απόφαση, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής διεξόδου.
Το σκηνικό περιπλέκεται περαιτέρω λόγω των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων που έχουν προγραμματίσει στο Στενό του Ορμούζ το Ιράν, η Ρωσία και η Κίνα. Η ιρανική ηγεσία δηλώνει ότι δεν επιδιώκει πολεμική αναμέτρηση, ωστόσο διαμηνύει πως σε περίπτωση επίθεσης θα ανταποδώσει με αναλογικό και αποφασιστικό τρόπο, θεωρώντας νόμιμους στόχους όλες τις αμερικανικές βάσεις στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει ένα ευρύ φάσμα στρατιωτικών επιλογών, από περιορισμένες, στοχευμένες επιθέσεις έως εκτεταμένες επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να διαρκέσουν εβδομάδες. Σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, έχουν εκπονηθεί ακόμη και σενάρια εξουδετέρωσης της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της Τεχεράνης. Άλλες επιλογές προβλέπουν επιθέσεις μεγαλύτερης κλίμακας από εκείνες που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούνιο του 2025 κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, ανώτατοι αξιωματούχοι και διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι, αν και οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να επιχειρήσουν άμεσα, δεν θεωρείται πιθανό να υπάρξει επίθεση στο άμεσο χρονικό διάστημα. Ο ειδικός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή και γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, συγκαταλέγεται μεταξύ όσων υποστηρίζουν ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για μια νέα συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του αμερικανικού δικτύου Σι-Εν-Εν, δεν έχει ακόμη διανεμηθεί συγκεκριμένος κατάλογος στόχων στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, στοιχείο που ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι δεν έχει δοθεί εντολή έναρξης επιχείρησης. Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι η διπλωματία παραμένει προτεραιότητα, αν και πληθαίνουν οι εκτιμήσεις ότι οι πιθανότητες συμφωνίας μειώνονται.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει αποσαφηνίσει δημοσίως τι ακριβώς επιδιώκει από μια πιθανή στρατιωτική ενέργεια, ούτε έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση εξασφάλισης ευρείας πολιτικής συναίνεσης στο εσωτερικό. Επανέλαβε πάντως ότι το Ιράν οφείλει να καταλήξει σε συμφωνία, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες, χωρίς να διευκρινίσει ποιες θα είναι αυτές. Παρά τις προεκλογικές του δεσμεύσεις για αποφυγή νέων πολεμικών εμπλοκών, εμφανίζεται να σταθμίζει τα δεδομένα, λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο απώλειας αμερικανικών ζωών και την προοπτική μιας μακρόχρονης σύγκρουσης.
Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνονται επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, σε βάσεις βαλλιστικών πυραύλων, ακόμη και σε κυβερνητικά κέντρα εξουσίας. Ωστόσο, κάθε τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να πυροδοτήσει αντίποινα από την Τεχεράνη εναντίον του Ισραήλ ή αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην περιοχή, καθώς και να ενισχύσει τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το ποιος θα διαδεχθεί τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ σε περίπτωση ανατροπής του, γεγονός που αυξάνει την αβεβαιότητα γύρω από ένα ενδεχόμενο σενάριο αλλαγής καθεστώτος. Την ίδια στιγμή, αμερικανικά δημοσιεύματα, όπως της εφημερίδας Γουόλ Στριτ Τζέρναλ και του δικτύου Έι-Μπι-Σι, αναφέρουν ότι εξετάζονται τόσο εκτεταμένες επιθέσεις όσο και περιορισμένα πλήγματα με στόχο την άσκηση πίεσης για ευνοϊκή συμφωνία.
Η στρατιωτική ενίσχυση περιλαμβάνει και την ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου «Τζέραλντ Ρ. Φορντ», που θεωρείται ένα από τα πλέον προηγμένα παγκοσμίως. Η παρουσία του, μαζί με τις υπόλοιπες δυνάμεις, αποσκοπεί αφενός στην ενδεχόμενη εκτέλεση επιχείρησης και αφετέρου στην προστασία αμερικανικών στόχων σε περίπτωση ιρανικής αντίδρασης.
Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών διατυπώνονται αντιρρήσεις σχετικά με τη συνταγματική αρμοδιότητα του προέδρου να προχωρήσει σε πολεμική ενέργεια χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Δημοκρατικοί βουλευτές υποστηρίζουν ότι απαιτείται ρητή εξουσιοδότηση για χρήση στρατιωτικής δύναμης, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο εμπλοκής σε έναν νέο, παρατεταμένο πόλεμο.
Από την πλευρά του, το Ιράν κατήγγειλε επίσημα τις αμερικανικές απειλές στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της χώρας απέστειλε επιστολή προς τον γενικό γραμματέα και τον πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας, κάνοντας λόγο για παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου. Η Τεχεράνη υπογραμμίζει ότι δεν επιδιώκει σύγκρουση, αλλά θα απαντήσει βάσει του δικαιώματος αυτοάμυνας, θεωρώντας κάθε αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή πιθανό στόχο.
Παράλληλα, η ιρανική πλευρά επιμένει στη συνέχιση του εμπλουτισμού ουρανίου. Ο επικεφαλής του οργανισμού ατομικής ενέργειας της χώρας, Μοχάμαντ Εσλάμι, δήλωσε ότι ο εμπλουτισμός αποτελεί βασικό στοιχείο της πυρηνικής βιομηχανίας και ότι το πρόγραμμα εξελίσσεται σύμφωνα με τους κανόνες της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Η Ουάσιγκτον, αντιθέτως, ζητά μηδενικό εμπλουτισμό και θέτει στο τραπέζι και το βαλλιστικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, καθώς και τη στήριξη προς περιφερειακές οργανώσεις.
Η συγκέντρωση της αμερικανικής αεροπορικής ισχύος στη Μέση Ανατολή χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη από την επιχείρηση «Σοκ και Δέος» του 2003. Πηγές παρακολούθησης του εναέριου χώρου αναφέρουν ότι η ενίσχυση συνεχίζεται με αδιάλειπτο ρυθμό, υποδηλώνοντας ότι όλες οι επιλογές παραμένουν ανοικτές, ενώ η τελική απόφαση εξαρτάται αποκλειστικά από τον Αμερικανό πρόεδρο.
